Continuïteit van telecomdiensten wordt wettelijk verankerd

Er komt binnenkort een zorg- en meldplicht voor alle aanbieders van openbare elektronische telecommunicatienetwerken en/of -diensten. Zij moeten zorgen voor de continuïteit van hun dienstverlening. Dit bleek tijdens een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd door het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Agentschap Telecom en toezichthouder OPTA, die de nieuwe regels gezamenlijk presenteerden.

Toeval of niet, de timing had niet beter kunnen zijn. Nog geen week na de grote storing bij Vodafone als gevolg van een brand in een Rotterdamse netwerkcentrale, kwamen de belangrijkste spelers uit de telecomindustrie gisteren bij elkaar in het sfeervolle voormalige klooster Marienhof te Amersfoort. Op de agenda stond de wijziging van de Telecommunicatiewet ter implementatie van de herziene telecommunicatierichtlijnen, die overigens nog moet worden goedgekeurd door de Eerste Kamer.

Loket

Aanbieders van openbare netwerken en diensten zijn binnenkort wettelijk verplicht te zorgen voor de continuïteit van hun dienstverlening. Klanten mogen rekenen op het ongestoord gebruik van de afgenomen diensten. Aanbieders moeten maatregelen nemen om de continuïteit hiervan te waarborgen. Mocht zich ondanks de genomen maatregelen onverhoopt een incident voordoen waardoor de diensten toch onderbroken worden, dan zijn de aanbieders voortaan verplicht dit te melden bij Agentschap Telecom. Deze nieuwe verplichtingen gelden alleen voor openbare aanbieders. Biedt een partij diensten alleen binnen een besloten groep aan, dan gelden deze verplichtingen niet. Voor het melden van incidenten kunnen aanbieders terecht bij het loket Meldplicht Telecomwet van Agentschap Telecom. Bij ditzelfde loket moeten zij ook melding doen van beveiligingsincidenten die te maken hebben met de bescherming van persoonsgegevens.

Op grond van artikel 11a.2, eerste lid, van de Telecommunicatiewet moet een inbreuk op de veiligheid en een verlies van integriteit onverwijld worden gemeld indien de continuïteit in belangrijke mate wordt onderbroken.

OPTA-woordvoerder Herjan Barnard liet weten dat als een melding binnen 24 uur wordt gedaan, de toezichthouder in de regel niet moeilijk zal doen. Gelet op het belang van deze meldingen, de mogelijke gevolgen van een inbreuk en om te zorgen voor een snelle verwerking, zal het bij het Agentschap Telecom ondergebrachte meldpunt dan ook 7 dagen per week en 24 uur per dag bereikbaar zijn. Het is volgens Barnard niet mogelijk en niet zinvol om een exacte omschrijving van alle mogelijk voorkomende gevallen van dergelijke inbreuken of verliezen te geven. De uitvoeringspraktijk zal daarover duidelijkheid moeten verschaffen.

Twee formulieren

Er zijn twee webformulieren ontworpen: één formulier voor melden van verstoring van continuïteit en één formulier voor het melden van inbreuk beveiliging persoonsgegevens. Aanbieders kunnen incidenten overigens ook telefonisch melden (24 uur per dag). Het toezicht op deze meldplicht ligt bij OPTA. Opmerkelijk is dat er twee toezichthouders actief zijn, namelijk Agentschap Telecom en de Onafhankelijke Post en Telecom Autoriteit (OPTA). OPTA is toezichthouder voor de meldplicht voor inbreuken op de beveiliging van persoonsgegevens bij aanbieders van elektronische communicatiediensten. De ontvangen meldingen vormen gezamenlijk de statistische gegevens die jaarlijks aan de Europese Commissie en ENISA worden doorgegeven. ENISA is het Europese agentschap voor netwerk- en informatiebeveiliging. Dit doen alle Europese landen, zodat een Europees-breed overzicht van voorgevallen incidenten ontstaat.

Achtergrond

Waarom deze maatregelen? ICT en telecom zijn voor burgers en bedrijven zeer belangrijk in het dagelijks leven. In Europa is het besef gegroeid dat het van zeer groot belang is dat burgers en bedrijven kunnen vertrouwen op het continu beschikbaar zijn van telecommunicatiediensten. Daarom wil ‘Brussel’ dat alle EU-landen hiervoor dezelfde regels opnemen in hun wetgeving. Dit staat omschreven in het Nieuw Regelgevend Kader voor elektronische communicatie (NRK). De nieuwe verplichtingen in Nederland betreffende de zorg en meldplicht vloeien dus voort uit deze Europese wetgeving. Problemen op het terrein van de continuïteit en beschikbaarheid van netwerken, zoals bijvoorbeeld bij Vodafone, kunnen zowel economisch als maatschappelijk tot grote schade of ongemak leiden. Vandaar dat Agentschap Telecom nadrukkelijk en proactief toeziet op de naleving van verplichtingen. Wordt de wet niet nageleefd, dan kan Agentschap Telecom sancties opleggen in de vorm van boetes of lasten onder dwangsom.

Zorgplicht

Om ervoor te zorgen dat hun netwerken continu beschikbaar zijn én om risico’s van uitval te beheersen, is het noodzakelijk dat de aanbieders passende maatregelen nemen. ‘Passend’ betekent dat de kosten van de maatregelen van technische of organisatorische aard in redelijke verhouding moeten staan met de risico’s. Voor een aanbieder van openbare telefoniediensten geldt de verplichting om in het geval van een technische storing of uitval van het elektriciteitsnetwerk alle noodzakelijke maatregelen te treffen. Ongeacht de kosten, zal hij alle maatregelen moeten nemen die de continuïteit ten goede komen.

Passende of noodzakelijke maatregelen

De wet beschrijft op dit moment niet exact wat onder passende of noodzakelijke technische en organisatorische maatregelen moet worden verstaan. Agentschap Telecom is met de marktspelers in gesprek om tot een concrete interpretatie van deze begrippen en verplichtingen te komen.

In artikel 11a.1, eerste lid, van de Telecommunicatiewet is de verplichting opgenomen dat de aanbieders van openbare elektronische communicatienetwerken of -diensten passende technische en organisatorische maatregelen nemen om de veiligheid en de integriteit van deze netwerken en diensten te waarborgen.

In artikel 11a.1, tweede lid, van de Telecommunicatiewet, is de verplichting opgenomen voor aanbieders van openbare telefoondiensten en aanbieders van openbare elektronische communicatienetwerken waarover openbare telefoondiensten worden aangeboden, om alle noodzakelijke maatregelen te nemen om de beschikbaarheid van de openbare telefoondiensten over de openbare elektronische communicatienetwerken zo volledig mogelijk te waarborgen in geval van een technische storing of uitval van het elektriciteitsnetwerk.

Continuïteitsplan

Agentschap Telecom verwacht van aanbieders dat zij een continuïteitsplan opstellen, waarin ze een overzicht geven van de door hen genomen maatregelen om de continuïteit van hun dienstverlening te waarborgen. Zo vraagt het agentschap bijvoorbeeld een persoon aan te wijzen die verantwoordelijk is voor de continuïteit. Deze medewerker zal fungeren als contactpersoon voor Agentschap Telecom bij toezichtcontacten en in geval van eventuele incidenten.

Hersteltijd

Op het moment dat de melding wordt gedaan, zal het niet altijd eenvoudig zijn om een onderbouwde prognose van de hersteltijd te geven. Desalniettemin is deze prognose een verplicht onderdeel van de melding, omdat deze wezenlijk kan zijn voor een eventuele opschaling van de melding in het geval de inbreuk dermate ernstig is of kan worden, dat er sprake kan zijn van een crisissituatie of in het uiterste geval van bijzondere omstandigheden, als bedoeld in hoofdstuk 14 van de Telecommunicatiewet.

Buitengewone omstandigheden

Hoofdstuk 14 van de Telecommunicatiewet bevat regels die het, indien de regering dit nodig acht, mogelijk maken aanwijzingen te geven over de verzorging van elektronische communicatie in buitengewone omstandigheden. Hoofdstuk 14 bevat onder meer een ook in andere noodwetgeving voorkomende standaardprocedure voor de inwerkingstelling van de desbetreffende bepalingen. De aanwijzingsbevoegdheden van hoofdstuk 14 zijn, anders dan in hoofdstuk 11a, gericht tot een beperkt aantal, nader aangewezen, aanbieders. Deze aanbieders zijn op grond van hoofdstuk 14 ook verplicht om organisatorische en personele maatregelen te treffen ter voorbereiding van buitengewone omstandigheden.

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

Magazine

BTG in Business - Voorjaar 2022
Lees de laatste editie

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.