De doorbraak van LTE: KPN en Tele2 komen met commerciële toepassingen

Afgelopen week lanceerden zowel KPN als Tele2 nieuwe mobiele diensten die gebaseerd zijn op zogenoemde LTE-technologie (Long Term Evolution). Deze nieuwe technologie, waarvan wereldwijd de uitrol is begonnen, belooft een flinke verhoging van datasnelheden tegen een lagere kostprijs per megabit. De timing van deze lanceringen is niet toevallig. Als onderdeel van de uitrolverplichting behorend bij de 2,6 GHz spectrumlicentie waren KPN en Tele2 namelijk verplicht een openbare dienst aan te bieden voor 11 mei 2012.

KPN biedt vanaf 11 mei zijn zakelijke klanten een mobiel-internetabonnement waarmee hoge internetsnelheiden bereikt kunnen worden via 4G. Voor gebruikers van het 4G-netwerk wordt de maximaal beschikbare downloadsnelheid 50 Mbit/s en uploadsnelheid 25 Mbit/s. Het down- en uploaden van bestanden, afbeeldingen of video’s is daarmee volgens KPN twee tot vier keer sneller dan op 3G. Daarnaast zorgt de kortere reactietijd van het netwerk voor een snelle uitwisseling van berichten en bestanden, en zijn streaming-toepassingen als videoconferencing  beter en sneller in gebruik.

Proeven

KPN geeft met de introductie van het Mobiel Internet 4G-abonnement volgens eigen zeggen invulling aan de ambitie om in de toekomst al haar klanten een gedegen en betrouwbaar 4G-netwerk te kunnen bieden. De nieuwe vierde generatie mobiele communicatietechniek is echter nog volop in ontwikkeling. KPN doet al ruim een jaar proeven met deze techniek. Daarnaast wordt, in samenwerking met SURFnet, binnenkort een pilot gelanceerd waarbij met een groep intensieve gebruikers het LTE-netwerk wordt ingezet en doorontwikkeld. De proeven worden dit jaar nog verder uitgebreid. Om het 4G-netwerk voor klanten alvast beschikbaar te maken, heeft KPN gekozen voor een stapsgewijze introductie van het 4G-netwerk. Het 4G-netwerk biedt op dit moment dekking in twee gebieden in Utrecht en Den Haag.

Tele2

Vanaf dinsdag 8 mei start ook Tele2 op verschillende plekken in Nederland met mobiel internet op basis van LTE-technologie voor laptops en tablets. Het eigen 4G-netwerk is voornamelijk geconcentreerd op consumenten in de Randstad en biedt een dekking van zo’n 100 vierkante kilometer. Tele2 zet het netwerk in voor een zogenoemde service-pilot in navolging op de technische tests die het bedrijf in de zomer van 2010 startte met een eerste opstelling in Diemen.

Dekkingsgebied

Consumenten kunnen vanaf dinsdag op de website van Tele2 een postcodecheck uitvoeren. Deze toont of zij in hun woonplaats gebruik kunnen maken van het 4G-netwerk. Tele2 biedt haar 4G-diensten onder andere aan in delen van Amsterdam, Amstelveen, Haarlem, Lelystad en Tilburg. Het 4G-netwerk biedt consumenten downloadsnelheden tot 40Mb/sec en uploadsnelheden tot 3Mb/sec. Het abonnement voor laptops en tablets heeft een maandelijkse datalimiet van 3 gigabyte.

Huawei

Maar ook de Chinezen zitten niet stil. De Chinese netwerkbouwer Huawei voerde sinds augustus 2011 in samenwerking met TNO een pilot uit met LTE. LTE wordt wereldwijd gezien als de opvolger van de huidige UMTS-HSPA standaard voor mobiele communicatie. Deze nieuwe standaard biedt meer efficiëntie, netwerkcapaciteit en een grotere piektransmissie dan UMTS of 3G. LTE zal in Europa in verschillende frequentiebanden worden ingezet: 800, 900 en 1800 MHz en 2,6 GHZ.

Pilot

Er bestaat veel technische en theoretische kennis over de mogelijkheden van LTE. In de pilot van TNO en Huawei is in de praktijk getest hoe de nieuwe technologie presteert in de 800- en 1800 MHz banden. Huawei leverde daarvoor het basisstation en de benodigde netwerkapparatuur. Er werd onder andere gekeken naar de performance van het netwerk in verschillende situaties, Tevens werd nagegaan wat technisch nodig is om diensten als breedbandvideo te kunnen bieden. Daarnaast is met gebruikersgroepen gekeken naar nieuwe toepassingsmogelijkheden. Door de veel grotere capaciteit die LTE biedt, kunnen in de toekomst nieuwe diensten en toepassingen ontwikkeld worden. Gedacht kan worden aan breedbandvideo waarmee omroepen live beelden in studiokwaliteit kunnen verzenden. Maar ook aan het gebruik van live beelden van een hoge kwaliteit door bijvoorbeeld hulpdiensten.

Resultaten

TNO rondde in december 2011 de uitgebreide praktijkproeven met LTE af. Voor de resultaten van deze proeven hebben operators grote belangstelling getoond, maar ook andere partijen zijn geïnteresseerd. In Europa zijn in verschillende landen al LTE-netwerken operationeel. Huawei bouwde netwerken voor operators in Duitsland, Oostenrijk en Scandinavische landen. Nooit eerder was er echter een operationeel netwerk beschikbaar gesteld aan een onderzoeksinstelling. Daarmee had TNO een primeur. In het kader van het 3rd Generation Partnership Project (3GPP) heeft TNO overigens van meet af aan bijgedragen aan de ontwikkeling van de standaard LTE.

‘Eind augustus 2011 kregen we hier in Delft een scheepslading aan apparatuur, waar Huawei in korte tijd een operationeel netwerk mee optuigde’, vertellen TNO-experts Paul Tilanus en Hans Schmidt. ‘Op twee TNO-locaties in Delft stonden LTE-opstelpunten met elk drie cellen en indoor hebben we er ook twee. Het is een compleet functionerend core-netwerk (EPC), waarop we een paar miljoen klanten zouden kunnen aansluiten. Voor de test zijn dat er overigens maar een stuk of twintig’.

Nieuwe toepassingen

TNO voerde verschillende proeven uit. Zowel vanaf vaste plaatsen als vanuit rijdende auto’s deden experts metingen hoe het netwerk presteert. Dat gebeurt bij snelheden van 50 of 100 kilometer per uur, in landelijke gebied, oude wijken en in nieuwbouw, tussen laag- en hoogbouw.

‘We meten onder zeer uiteenlopende omstandigheden wat LTE concreet doet. TNO heeft al langer uitgebreide theoretische kennis van LTE, maar deze metingen zijn van belang om gevalideerde modellen te kunnen maken. Die zijn van belang om mobiele operators te kunnen adviseren, maar ook andere partijen die straks LTE willen aanbieden of ervan gebruik willen maken. Zo zijn omroepen geïnteresseerd, omdat camerabeelden in HD-kwaliteit draadloos naar de studio zijn te versturen, zonder dat een dure straalverbinding nodig is. Consumenten kunnen Uitzending gemist in hoogwaardige kwaliteit op hun smartphone bekijken. ‘Zo zijn er meer domeinen die een beroep kunnen doen op onze kennis’, aldus Tilanus.

Intelligentie

De experts constateerden niet alleen dat de beloofde snelheden werden gehaald, tot 65 Mbps down en 25 up binnen een bandbreedte van 10 MHz, maar ook hoe de intelligentie in het netwerk functioneerde. Verder blijkt LTE heel flexibel: bij het delen van de capaciteit in een cel door meer gebruikers is de snelheid van de verbinding traploos te verdelen.

‘Basisstations configureren zichzelf automatisch in het netwerk. In de huidige 3G-netwerken gebeurt dat handmatig. Al het data- en spraakverkeer gaat via IP en alle knooppunten in het netwerk hebben hun eigen IP-adres. Dat maakt het beheer een stuk eenvoudiger.’

TNO experimenteert uitgebreid met de grote hoeveelheid parameters die door Huawei zijn gedefinieerd.

‘Dat levert een schat aan kennis op, juist omdat niemand op het idee komt af te wijken van het gebruikelijke. De uitkomsten van deze tests laten we overigens controleren door Huawei om onszelf te behoeden voor foute conclusies’, aldus Tilanus .

Monitor

Op het gebied van draadloze technologie vinden momenteel tal van ontwikkelingen plaats. Denk aan de snelle groei van het aantal smartphones, de op handen zijnde uitrol van LTE-netwerken, en de digitalisering van omroepdiensten. Om een betrouwbaar en compleet beeld te krijgen heeft TNO vorig jaar september het initiatief genomen tot het opstellen van de Monitor Draadloze Technologieën. In deze monitor worden de belangrijkste technologieën beschreven en worden de ontwikkelingen in de markt en de technologie gevolgd:

  • GSM
  • UMTS/HSPA
  • CDMA2000
  • LTE/LTE-A
  • WiMAX
  • WiFi
  • Digitale Broadcast
  • TETRA
  • Bluetooth

Opvallend volgens de onderzoekers is dat het tempo van de uitrol van LTE-netwerken in Europa beduidend lager ligt dan in de Verenigde Staten. Met name Verizon Wireless gaat in de Verenigde Staten voortvarend te werk en had in september 2011 een dekking  in 38 steden en 60 vliegvelden met een agressieve uitrolplanning die erop gericht is om eind 2013 dekking te bieden gelijkwaardig aan het 3G-netwerk. Het eerste commerciële LTE-netwerk in Europa is overigens uitgerold door TeliaSonera in december 2009 in de steden Stockholm en Oslo. De eerste uitgave van de monitor bevat, naast een overzicht van recente trends en ontwikkelingen in het draadloos speelveld, een uitgebreide beschrijving per draadloze technologie. Met de Monitor Draadloze Technologieën wil TNO volgens eigen zeggen een goede, actuele en toegankelijke foto bieden van de stand van zaken ten aanzien van de ontwikkeling en inzet van draadloze technologie. In een jaarlijkse update worden recente ontwikkelingen in de monitor verwerkt.

 

Reageren is niet mogelijk

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

  • Geen evenementen
  • Magazine

    BTG in Business - Voorjaar 2022
    Lees de laatste editie

    Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

    Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.