Mexicaanse suikeroom wil KPN gebruiken als bruggenhoofd voor Europese expansie

Het telecomconcern América Móvil, dat wordt geleid door multimiljardair Carlos Slim, heeft zijn oog laten vallen op KPN. Het management van KPN heeft kennisgenomen van het voornemen van het Mexicaanse América Móvil om een bod uit te brengen op maximaal circa 28 procent  van de gewone aandelen van KPN. Het management vindt het bod van 8 euro per aandeel echter te laag en spreekt van een substantiële onderwaardering van KPN. De onderneming zal daarom een nadere toelichting van América Móvil vragen. In de tussentijd zal het Nederlandse management alle strategische opties onderzoeken.

CEO Eelco Blok van KPN heeft inmiddels de analisten bijgepraat via een webcast. Terwijl er de hele dag druk werd gespeculeerd, vroegen veel zakelijke eindgebruikers zich af wat een eventuele volledige overname van KPN voor consequenties zou kunnen hebben voor de toekomstige dienstverlening van KPN in het algemeen en BTG-leden in het bijzonder. Dat is nu nog prematuur en moeilijk in te schatten. Daarom concentreren we ons eerst op de feiten, voor zover deze bekend zijn.

Minderheidsbelang

América Móvil heeft de intentie uitgesproken om een belang van 28 procent te nemen in het Nederlandse telecomconcern. De Mexicanen bezitten momenteel al een belang van 4,8 procent in KPN. Hiermee zou América Móvil voor het eerst vaste voet zetten op Europese bodem. Met de voorgestelde transactie zou een bedrag van 2,64 miljard euro gemoeid zijn. América Móvil, dat eind maart van dit jaar in totaal 246 miljoen mobiele abonnees telde in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika, zou bereid zijn 8 euro per gewoon aandeel KPN in cash neer te tellen. Gelet op de slotkoers van 6,48 euro van KPN gisterenavond betekent dit bod een premium van 23,5 percent.

Wft

Een woordvoerder van de Mexicaanse multinational wilde niet aangeven waarom in eerste instantie is gekozen voor een belang van maximaal 28 procent. Dit zou wel eens te maken kunnen hebben met de Nederlandse fusie- en overnameregels. Het Besluit openbare biedingen in de Wet op het financieel toezicht (Wft) bepaalt namelijk dat een overnemende partij die een bod doet op 30 procent van de stemgerechtigde aandelen tevens een formeel overnamebod moet formuleren voor de resterende aandelen. En dat is voor de Mexicanen in dit stadium wellicht een brug te ver.

Merken

América Móvil opereert op de Mexicaanse thuismarkt met merken als Telcel en Telmex en beschikt over een marktaandeel van 70 procent als het gaat om mobiele telefonie. Hierbij wordt gebruikgemaakt van draadloze technologieën zoals TDMA, GSM, UMTS, maar ook Fixed Line en DSL. Het concern is naast de thuismarkt ook actief in de Verenigde Staten, Centraal Amerika en in alle grote Zuid-Amerikaanse landen.

Europa

América Móvil zou de afgelopen twee jaar wel al in Europa hebben rondgesnuffeld op zoek naar doelwitten voor acquisities. In dit verband worden landen als Servië als Polen genoemd. América Móvil heeft volgens eigen zeggen de Autoriteit Financiële Markten (AFM) ingelicht over de intenties met betrekking tot de uitbreiding van de deelneming in KPN. Verder wil het Mexicaanse concern volgens eigen zeggen constructief samenwerken met het huidige management van KPN. Van een vijandige overname is dus geen sprake. América Móvil is voornemens begin juni het bod formeel af te ronden.

Achtergrond

Het blazoen van América Móvil is niet helemaal brandschoon. Terwijl KPN in Nederland onder verscherpt toezicht stond (en staat) van OPTA, kruiste América Móvil de degens met de plaatselijke telecomtoezichthouder. Saillant detail in dit verband is dat América Móvil tot vorige week nog verwikkeld was in een juridisch gevecht met de Mexicaanse toezichthouder, de Federal Competition Commission COFECO, de tegenhanger van de Nederlandse OPTA. De Mexicaanse dochteronderneming Telcel wist slechts ternauwernood een megaboete van 11.989 miljoen Mexicaanse Pesos (925 miljoen Amerikaanse dollar) te ontlopen door vergaande concessies te doen.

Monopolistische praktijken

Met het mes op de keel beloofde América Móvil, dat vreesde voor reputatieschade en verlies van internationaal prestige, zijn concurrenten de komende jaren aanzienlijk lagere tarieven in rekening te brengen voor het gebruik van de telecominfrastructuur. De megaboete hing sinds april 2011 als het bekende zwaard van Damocles boven het hoofd van América Móvil vanwege de buitensporige tarieven die het aan concurrenten in rekening had gebracht. Met name het afronden van gesprekken op minuten in plaats van seconden werd hierbij aan de kaak gesteld. In het boetebesluit werd gesproken over ‘monopolistische praktijken bij de afwikkeling van mobiele gesprekken’. Tot zover de feiten.

Motieven

Over de motieven van América Móvil wordt inmiddels druk gespeculeerd. De uitbreiding van de deelneming in KPN zou een langetermijninvestering zijn in een nieuwe markt. Geografische spreiding van activiteiten van América Móvil buiten Amerika zou hierbij een belangrijke rol spelen. Vanwege de al dominante positie van de telecomreus op het hele Amerikaanse continent zouden de investeringsmogelijkheden uitgeput raken. De Mexicanen zouden vooral kennis en ervaring willen opdoen bij een representatief Europees telecombedrijf. Gelet op de relatief lage koers van het aandeel van KPN, is het daarom niet onlogisch dat de Mexicanen in Den Haag op de deur klopten.

Bruggenhoofd

Onduidelijk is of América Móvil echt geïnteresseerd is in de sterk door prijsconcurrentie gedomineerde Nederlandse telecommarkt. Veel waarschijnlijker is dat de Mexicanen de entree op de Nederlandse markt slechts zullen gebruiken als bruggenhoofd om verder te penetreren in Duitsland en de Oost-Europese landen die qua bevolkingsaantallen een veel groter marktpotentieel vertegenwoordigen. América Móvil zou in eerste instantie slechts een belangrijke minderheidsaandeelhouder in KPN willen worden. KPN op zijn beurt maakt door financiële kopzorgen noodgedwongen juist terugtrekkende bewegingen als het gaat om zijn internationale activiteiten. Zo heeft KPN onlangs nog de verkoop van Getronics International afgerond. Tevens onderzoekt KPN momenteel de strategische opties voor BASE in België.

Winst

De divisie Mobile International van KPN presteerde vorig jaar nog goed. Volgens CEO Eelco Blok lieten de internationale activiteiten een sterke, onderliggende winstgroei zien. In Duitsland en België was sprake van een onderliggende groei van de dienstenomzet van respectievelijk 7,2 procent en 15 procent ten opzichte van het vierde kwartaal in 2010. Ondanks forse tariefsverlagingen opgelegd door de regelgevers, stegen de omzet en de winstgevendheid. KPN investeerde in 2011 ongeveer 12 procent meer in de versnelde uitrol van mobiele breedbandnetwerken in België en Duitsland. Aantrekkelijke pakketten onder het merk BASE verkochten volgens eigen zeggen goed. Aan het eind van 2011 had KPN bijna 27 miljoen mobiele klanten in Duitsland en België, waarvan bijna 23 miljoen in Duitsland en 4 miljoen in België. Deze klanten zouden ook steeds meer gebruikmaken van mobiele data. Dit zou het management van América Móvil als muziek in de oren moeten klinken.

Bureaucratie

Naast alle speculaties zijn er ook kritische kanttekeningen te noteren bij de plannen van América Móvil. Volgens BNR’s correspondent Edwin Timmer in Mexico zou de klantvriendelijkheid en service van de merken van América Móvil te wensen overlaten en zou het concern zich op de thuismarkt in Mexico, waar weinig concurrentie is, bureaucratisch opstellen. Bovendien zouden de telecomtarieven aan de hoge kant zijn. De Nederlandse toezichthouder OPTA en de mededingingsautoriteit NMa hebben (nog) geen commentaar gegeven op de plannen van América Móvil. Dat ligt vooralsnog ook niet in de lijn der verwachting.

Investeringen

Evident is dat KPN het op de Nederlandse markt momenteel erg moeilijk heeft. De omzet uit mobiele diensten is bij KPN in het eerste kwartaal van 2012 verder gedaald als gevolg van concurrentiedruk en het veranderend klantgedrag, waarbij klanten vaker gebruikmaken van social media en apps en minder van traditionele voice- en sms-diensten. De nettowinst na belastingen kelderde met 51 procent ten opzichte van het eerste kwartaal in 2011.

‘Voor onze Nederlandse activiteiten wordt 2012 een overgangsjaar’, zo merkte CEO Eelco Blok begin dit jaar nog op. ‘Nieuwe investeringen moeten leiden tot een toekomstig, duurzaam winstniveau voor onze Nederlandse activiteiten. Daarnaast blijven we ons richten op kwaliteit en vereenvoudiging om de klanttevredenheid en de reputatie van KPN te verbeteren. In deze onzekere tijd is het echter noodzakelijk om een goede balans te houden tussen strategische investeringen (bijvoorbeeld in spectrum en glasvezel), uitkeringen aan aandeelhouders en een prudente financiële positie’, zo vatte Blok de precaire situatie waarin KPN zich momenteel bevindt, samen.

Met een totale capex van 2,047 miljard euro, heeft KPN in 2011 13 procent meer geïnvesteerd dan in 2010. Voor het lopende boekjaar verwacht KPN in totaal tussen de 2,0 miljard euro en 2,2 miljard euro te investeren. Het aandeel KPN sloot vandaag 17,02 procent hoger.

BTG-leden zijn primair geïnteresseerd in leverbetrouwbaarheid, continuïteit van de telecomdienstverlening en een uitmuntende service. Telecomproviders worden daarom geacht fors te investeren in frequenties, veilige en betrouwbare infrastructuren en moderne servers. Nu KPN wordt geconfronteerd met sterk afnemende winstgevendheid, komen de aangekondigde noodzakelijke investeringen echter steeds meer onder druk te staan. Een suikeroom, die bereid is te investeren in het noodlijdende KPN, lijkt op het eerste gezicht dan ook welkom en zeker ook in het belang van BTG-leden. América Móvil heeft bovendien een solide track record als het gaat om langetermijninvesteringen. Een kanttekening is hier echter op zijn plaats. Net als KPN in Nederland heeft América Móvil de nodige issues gehad met de lokale toezichthouder. Het bedrijf wordt met name monopolistisch gedrag verweten. Als de deal uiteindelijk doorgaat, zou de dan inmiddels gevormde Autoriteit Consument en Markt (lees: OPTA en NMa) wel eens flink aan de bak kunnen...

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

  • Geen evenementen
  • Magazine

    BTG in Business - Voorjaar 2022
    Lees de laatste editie

    Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

    Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.