Telecombedrijven worstelen met slappe markt voor telefonie

Sinds 2008 is het aantal telecombedrijven in Nederland door de economische recessies afgenomen met 9,2 procent naar 1.280 ondernemingen die gezamenlijk een omzet van 16 miljard euro realiseren en circa 39.000 werknemers in dienst hebben. De telecombranche is sterk geconcentreerd: een klein aantal grote bedrijven boekt het merendeel van de omzet. Kleine telecombedrijven halen hun omzet uit het aanbieden van diensten en content. Dit blijkt uit sectoronderzoek van ABN Amro.

Telecombedrijven leveren diensten op het gebied van communicatie en informatievoorziening. Een klein aantal grote spelers bezit en exploiteert zijn eigen mobiele en vaste netwerken. Daarnaast zijn er de mobile virtual network operators (mvno’s): kleinere aanbieders die gebruikmaken van een van deze mobiele netwerken. Een derde groep vormen de aanbieders van content en diensten (sms-spelletjes, ringtones en informatie). De convergentie tussen telecombedrijven, kabelaars en IT-bedrijven is vergevorderd.

Gedragsverandering

De totale markt voor communicatiediensten is volgens de onderzoekers van ABN Amro in 2011 met 1,5 procent gegroeid en dat is een lichte groeiversnelling ten opzichte van 2010. Terwijl de omzet in telefonie een krimp kende, heeft het leveren van toegang tot internet en televisie de branche toch een plus bezorgd. Telecombedrijven hebben vorig jaar de eerste gevolgen gemerkt van gedragsverandering van consumenten door de opkomst van smartphones. Begin 2012 beschikte ongeveer de helft van de Nederlanders over een smartphone met mobiel internet. Het gebruik van bijvoorbeeld WhatsApp en Facebook op de mobiel, heeft de omzet van spraakdiensten en sms aangetast. Vooral het sms-verkeer is een lucratieve inkomstenbron met hoge marges, die momenteel onder druk staan. Daarnaast nemen roaminginkomsten af, doordat Europese regelgeving de tarieven voor bellen en internet in het buitenland naar beneden brengt. Het enige segment van de mobiele markt dat groeit is mobiel internet, maar dit betreft pas 16 procent van de mobiele omzet. Telecombedrijven hebben hierop ingespeeld door hun tariefstructuur aan te passen. De kosten voor mobiel internet zijn verhoogd. Wel neemt de concurrentie toe, nu ook kabelaars mobiel internet aanbieden. Deze kabelaars kennen nu nog een omzetgroei door het aanbieden van de concurrerende triple-play combinatie van digitale televisie, internet en telefonie. Nu echter ongeveer driekwart van de huishoudens beschikt over digitale televisie, begint ook deze markt te stabiliseren.

Mobiele data

De onderzoekers voorzien voor 2012 een lagere groei van 1 procent in de markt voor telecom en internet. In de telecommunicatie is nog geen omslag te zien naar omzetgroei, omdat het enige tijd duurt voordat de nieuwe tariefstructuren impact hebben. Inkomsten uit spraak en sms lopen opnieuw terug door het gebruik van alternatieve apps. Bovendien staat de consument in 2012 opnieuw in de spaarstand door de economische onzekerheid en koopkrachtdaling. Telecombedrijven doen er volgens de onderzoekers daarom verstandig aan om het verbruik van mobiele data flexibel te tariferen. Mobiel internet heeft de potentie de komende jaren explosief te groeien en de branche omzetgroei op te leveren. Smartphones en tablets worden steeds multifunctioneler: onder andere het streamen van muziek, mobiele televisie en video-on-demand jagen de vraag naar mobiele data aan. Het risico bestaat echter dat consumenten door te rigide en te hoge tarifering van mobiele data, deze nieuwe diensten maar mondjesmaat omarmen. Daarmee zouden telecombedrijven en kabelaars zichzelf dus in de vingers snijden. Een andere manier om de omzet te verhogen, is samenwerking te zoeken met belangrijke contentleveranciers om mee te profiteren van de toekomstige groei van digitale media. KPN doet dit bijvoorbeeld met Spotify en Ziggo introduceerde als eerste de Amerikaanse betaalzender HBO in Nederland. Een derde optie om meer omzet te genereren, is de kwaliteit van de mobiele netwerken te verhogen en de uitrol van glasvezel te versnellen.

VoiP

In de telefoniemarkt leveren alleen de mobiele datadiensten nog omzetgroei op. Binnen mobiel is de omzet in spraakdiensten en sms namelijk stabiel. Bij de vaste telefonie en vaste datadiensten is dit ook het geval. De digitalisering van de Nederlandse communicatiemarkt is al vergevorderd: tweederde van de telefonieaansluitingen betreft VoiP-aansluitingen en driekwart van de huishoudens heeft digitale televisie.

Nerds en krijtstreeppakken

In het sectoronderzoek van ABN Amro is ook een interview opgenomen met Ruud Hendriks, mediaondernemer. Een aantal qoutes willen we je niet onthouden.

‘De werelden van de nerds en de krijtstreeppakken moeten elkaar vinden. Ik vind het leuk om daar een rol in te spelen. Ik ben commissaris bij Theodoor Gilissen Bankiers en zat in de raad van advies van de Rabobank, dus ik ben bekend met het denken in de financiële wereld. Maar ik weet ook hoe nerds kunnen denken. Werken op het snijvlak van die twee werelden, dat is interessant. Hoe krijgen ze contact en synergie? Durf je vooroordelen opzij te zetten. Een streepjespak kán creatief zijn, een nerd kán geniaal met geld omgaan.’

‘Ik kan iedereen aanraden om het voorbeeld van Jack Welch te volgen, voormalig CEO bij General Electric, die op zijn zestigste nog een mentor aantrok van onder de 22. Het zou een inspirerend voorbeeld kunnen zijn voor bestuurders van veel grote Nederlandse ondernemingen. Dat zijn veelal traditioneel denkende 45-plussers die vaak zelf nooit de nieuwste apparatuur en software gebruiken. Die dat eng vinden. Dat is een grote belemmering voor innovatie in deze sector. Ik ben gefascineerd door het gebrek aan innovatie dat ik soms zie. Sommige bedrijven laten bewust of onbewust bepaalde ontwikkelingen liggen en krijgen daar vervolgens problemen door.’

‘Voorlichting heeft natuurlijk pas zin als bestuurders goed met hun vak bezig zijn. Daar mankeert het nogal eens aan. Een KPN-directeur, net onder de raad van bestuur, vroeg mij in alle oprechtheid: Ruud, hoe verdient Skype geld door mensen gratis te laten bellen? Ik zei: ik wil je dat wel uitleggen, maar ik vind het schokkend dat je kennelijk niet weet dat Skype weliswaar gratis is, als je dat programma allebei gebruikt, maar dat bellen met Skype naar een normaal telefoonnummer veel duurder is dan bij tientallen andere providers van VoIP (Voice over Internet Protocol). Je moet toch geïnteresseerd zijn in de verdienmodellen van je concurrentie?’

Bron: Visie op technologie, media en telecom, sectorupdate 2012 ABN Amro

Kapitaalintensief

Een belangrijk kenmerk van de branche voor telecom- en internetdiensten is dat deze zeer kapitaalintensief is. Investeringen in infrastructuur voor bestaande en nieuwe netwerken zijn veruit de grootste kostenpost. Deze investeringen brengen relatief hoge risico’s met zich mee. Het betreffen hoge vaste kosten voor een lange tijdsperiode, waarbij grote onzekerheid bestaat over mogelijke veranderingen in consumentengedrag, regulering en concurrentie. Marktleider KPN heeft haar marktaandeel in 2011 iets zien dalen, van 49 procent naar 47 procent van de mobiele telefoniemarkt. De twee concurrenten Vodafone en T-Mobile zagen hun aandeel daardoor beide met een procentpunt stijgen. De markt voor breedband internet is wat meer verdeeld, al zijn kabelaars als UPC en Ziggo gebonden aan een bepaalde geografische markt. KPN is in heel Nederland actief.

 

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

Magazine

BTG in Business - Voorjaar 2022
Lees de laatste editie

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.