‘Telekwetsbaarheid’ is een toenemend maatschappelijk probleem

We worden steeds afhankelijker van telecommunicatienetwerken. Iedereen rekent op beschikbaarheid van deze verbindingen. Doordat we de netwerken steeds intensiever gebruiken, neemt de afhankelijkheid ervan toe, maar wordt de robuustheid van de verbindingen kwetsbaarder. Dat blijkt uit de Staat van de Ether 2011. In dit jaarbericht van Agentschap Telecom worden de trends en ontwikkelingen op het gebied van telecommunicatie beschreven.

In 2011 deden zich diverse incidenten voor op het gebied van telecommunicatie. Incidenten die soms grote maatschappelijke gevolgen hadden. Het Agentschap bedacht er zelfs een nieuwe term voor: 'telekwetsbaarheid', een woord dat nog niet in de Van Dale staat, maar wat niet is, kan nog komen...

Op 15 juli werden de zendmasten van Smilde en Lopik door brand verwoest. Het signaal van veel radiostations viel weg. Vervelend voor de luisteraar, economische schade voor de radiostations. Op 27 juli viel de metro in Rotterdam uit door een storing in het netwerk van KPN. Op 11 oktober konden Blackberry-gebruikers niet meer bellen, mailen en internetten door een storing bij Research in Motion. Op 1 december konden de kruizen op de matrixborden boven de snelweg A27 niet verwijderd worden nadat bij werkzaamheden een kabel kapot was getrokken. Een lange file was het gevolg.

Peter Spijkerman, directeur-hoofdinspecteur van het Agentschap Telecom: ‘We hebben een enorme bijdrage geleverd aan de versnelde herbouw van de zendmast in Smilde en de plaatsing van noodmasten. We zetten ons aan alle kanten in om te waarborgen dat verbindingen het altijd en overal doen.’

Vodafone

Maar ook gedurende de eerste helft van dit jaar waren er legio kleinere en enkele majeure verstoringen in de telecomdienstverlening in Nederland. De brand bij het Rotterdamse telecomknooppunt van Vodafone staat bij iedereen nog scherp op het netvlies. In zijn algemeenheid zijn we de afgelopen tijd volgens Spijkerman geconfronteerd met extremere incidenten. Het Agentschap Telecom is momenteel nog bezig met een onderzoek naar de omstandigheden waaronder de langdurige storing bij Vodafone kon plaatsvinden. Het onderzoek, dat openbaar zal worden gemaakt, concentreert zich volgens Spijkerman op onder meer de back-upprocedures, het continuïteitsplan en de zorgplicht. Zonder op de eindresultaten van dat onderzoek te willen vooruitlopen, liet Spijkerman desgevraagd wel weten dat hij tot dusverre niet de indruk heeft dat de provider bij het inrichten van de back-upprocedure steken heeft laten vallen. Het onderzoek wordt later dit jaar gepubliceerd.

Meldplicht

Op 5 juni jongstleden is de nieuwe Telecommunicatiewet (Tw) in werking getreden. Met deze nieuwe Telecommunicatiewet wordt een aantal nieuwe richtlijnen van de Europese Commissie geïmplementeerd. De wetgeving introduceert een aantal nieuwe verplichtingen voor telecomoperators, gericht op consumentenbescherming en privacy. Als gevolg van de wetswijziging hebben marktpartijen die actief zijn in de elektronische communicatiesector voortaan een meldplicht. Aanbieders van openbare elektronische communicatienetwerken en/of -diensten moeten Agentschap Telecom onverwijld melding doen van iedere uitval van een netwerk en/of een dienst waardoor de continuïteit van het netwerk of de dienst in belangrijke mate werd onderbroken, ongeacht de oorzaak van de storing. Volgens Spijkerman zijn er sindsdien twaalf meldingen bij het speciale loket van Agentschap Telecom binnengekomen. Het ging in alle gevallen om kleinere storingen.

Vergunningsvrije toepassingen

Verder wordt er steeds meer gebruikgemaakt van etherfrequenties die vergunningsvrij kunnen worden gebruikt, zoals WiFi-netwerken, centrale deurvergrendeling van auto’s, babyfoons, barcodescanners en alarminstallaties. Toepassingen met een beperkt zendvermogen die lokaal een klein stukje van de vrije ruimte innemen, maar die soms wel grote lokale verstoringen veroorzaken. Half oktober bijvoorbeeld werden gebruikers van een parkeerterrein in Emmeloord geconfronteerd met een merkwaardig fenomeen. Auto’s wilden niet meer op en van het slot, startonderbrekers blokkeerden en autoalarmen gingen spontaan af. Onderzoek van Agentschap Telecom wees uit dat het probleem veroorzaakt werd door een draadloze barcodescanner van een retailer in de omgeving. Vervelend voor het winkelend publiek, maar niet levensbedreigend. Dat wordt anders wanneer kritische bedrijfsprocessen gebruikmaken van vergunningsvrije etherfrequenties, bijvoorbeeld voor patiëntenmonitoring in ziekenhuizen.

Aanpak illegale apparatuur

Ook zijn er apparaten in de omloop waarmee de gebruiker bewust of onbewust het ethergebruik stoort. Vaak gaat het daarbij om illegale activiteiten of om - voor het Nederlandse frequentiebereik - ongeschikte apparatuur. Agentschap Telecom werkt samen met de douane, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en partijen als Marktplaats en e-Bay aan het weren van illegale apparatuur. De samenwerking is volgens Spijkerman erg effectief, bijvoorbeeld in de strijd tegen zogenoemde ‘jammers’ zijn successen geboekt. Jammers verstoren het signaal van andere toepassingen, zoals gsm, UMTS en GPS. Ze maken binnen een bepaalde straal telefoon- en internetverkeer onmogelijk. Ze worden vaak bewust gebruikt om criminele activiteiten voor te bereiden of te plegen. Soms, is er echter sprake van onwetendheid van het bereik van de inzet, bijvoorbeeld wanneer een café-eigenaar ze gebruikt omdat hij niet wil dat er gebeld wordt in zijn kroeg. Jammers maken verschillende vormen van communicatie onmogelijk, en dat kan levensgevaarlijke situaties opleveren. Bijvoorbeeld wanneer het 112-alarmnummer niet bereikbaar is, of als een brandweerauto geen GPS-ontvangst heeft. Jammers zijn bij wet verboden en dus altijd illegaal. Het Agentschap Telecom wil voorkomen dat illegale apparatuur op de markt beschikbaar komt. In 2011 hebben de inspecteurs 91 jammers van de markt gehaald en 32 advertenties verwijderd van het internet.

Draadloze videocamera’s

Om de openbare orde te handhaven wordt gebruikgemaakt van de nieuwste technologische toepassingen, zoals videocamera’s. Dergelijke toepassingen moeten ongestoord kunnen werken. Videocamera’s ten behoeve van de openbare orde en veiligheid maken gebruik van een verbinding om de camerabeelden te verzenden naar bijvoorbeeld een controlekamer. Er zijn twee soorten verbindingen: draadloos en draadgebonden. Van de tien onderzochte gemeenten die vallen onder de categorie ‘hoogste geregistreerde criminaliteit in Nederland’ maken vier gemeenten gebruik van draadloos cameratoezicht: Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven. In deze gemeenten heeft Agentschap Telecom met behulp van apparatuur steekproefsgewijze metingen verricht. De metingen geven aan dat deze draadloze verbindingen tot stand komen in vergunningsvrije frequentiebanden. Ook bijvoorbeeld WiFi-routers maken van deze frequentiebanden gebruik. Aangezien deze vergunningvrije frequentiebanden steeds intensiever voor WiFi worden gebruikt, en de banden minder bescherming bieden aan de gebruiker dan de vergunde banden, raadt Agentschap Telecom het gebruik van deze band voor veiligheidstoepassingen af. Om de openbare orde te handhaven wordt gebruikgemaakt van (draadloze) videocamera’s. De gemeenten die geen gebruikmaken van draadloos cameratoezicht hebben hun cameraverbindingen aangesloten op een glasvezelnetwerk. Zij gaven aan dat draadloze verbindingen hen niet de kwaliteit bieden die gewenst is.

Graafincidenten

Agentschap Telecom heeft als taak cruciale en vitale verbindingen goed te laten verlopen. Daarom houden de inspecteurs toezicht op ondergrondse netten om mogelijke graafschade te voorkomen. Het Agentschap Telecom signaleert bijvoorbeeld dat het aantal graafincidenten toeneemt in gebieden waar glasvezel wordt gelegd. Het Agentschap reageert daarop door aanbieders van glasvezel en hun aannemers bewust te maken van regels en procedures die in Nederland gelden.

Zoals uit de bovenstaande voorbeelden van Agentschap Telecom blijkt, is de beschikbaarheid van communicatienetwerken minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Ook zijn de gevolgen van uitval groter dan menigeen vermoedt. Agentschap Telecom heeft als taak cruciale en vitale verbindingen goed te laten verlopen. Agentschap Telecom waarborgt volgens eigen zeggen de beschikbaarheid van moderne en betrouwbare telecommunicatie in en voor Nederland.

 

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

Magazine

BTG in Business - Najaar 2021
Lees de laatste editie

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.