Een iPad is geen vakliteratuur, maar een kleine computer

Dat gulheid bij de Belastingdienst niet altijd in goede aarde valt, blijkt uit een kersverse uitspraak van de Haarlemse rechtbank. Twee jaar nadat RTL Nederland aan al haar werknemers in vaste dienst als kerstgeschenk een iPad schonk, heeft de rechter uitspraak gedaan en deze, pal voor Sinterklaasavond, gepubliceerd. De goedgeefse omroep kan fluiten naar de reeds afgedragen loonbelasting en premie volksverzekeringen over de maand december 2010. Het gaat om een bedrag van maar liefst 323.687 euro. RTL Nederland heeft aangekondigd hoger beroep in te stellen bij de belastingkamer van het gerechtshof te Amsterdam.

In december 2010 heeft RTL Nederland aan al haar werknemers in vaste dienst (664 in totaal) een iPad verstrekt. In een persbericht (klik hier) werd dit enthousiast gemeld. Deze iPad had een geheugen van 32 GB en was geschikt voor zowel wifi als 3G. De aanschafwaarde was 699 euro (inclusief btw). Van de werknemers is geen bijdrage gevraagd. Tegelijk met de iPad heeft RTL Nederland aan de werknemers tevens een mobiel internet-datakaart ter waarde van 9,95 euro met een bijbehorend Vodafone-abonnement voor een periode van één jaar verstrekt. RTL Nederland heeft met haar werknemers geen afspraken gemaakt over het gebruik van de iPads. Bij ontslag hoeft een ter beschikking gestelde iPad niet te worden ingeleverd. Op grond van haar regeling ‘Mobiele telefoon en internetverbinding’ had RTL Nederland reeds in of vóór 2010 aan 350 tot 400 werknemers een BlackBerry ter beschikking gesteld. RTL Nederland heeft de iPad verloond onder toepassing van het eindheffingsregime. In verband met de verstrekte iPads heeft RTL Nederland een bedrag van 323.687 euro aan loonheffing afgedragen. Tot zover de feiten.

Geschil

In geschil is of de aanschafwaarde van de iPad tot het loon dient te worden gerekend. Meer in het bijzonder is in geschil of de iPad is aan te merken als vrije verstrekking in de zin van artikel 17, eerste lid, onder a, in verbinding met artikel 15b, eerste lid, onder f, van de Wet op de loonbelasting 1964 (tekst 2010; hierna: Wet LB), dan wel als verstrekking in de zin van artikel 17, eerste lid, onder a, in verbinding met artikel 15b, eerste lid, onder s, van de Wet LB.

Standpunten

RTL Nederland stelt zich op het standpunt dat de iPad is aan te merken als ‘communicatiemiddel’ in de zin van artikel 15b, eerste lid, onder f, van de Wet LB. Voorts stelt zij dat als de iPad niet als zodanig communicatiemiddel wordt aangemerkt, deze evenmin kan worden gezien als ‘computer’ in de zin van artikel 15b, eerste lid, onder s, van de Wet LB en sprake is van een vrije verstrekking op grond van artikel 17, eerste lid, van de Wet LB omdat deze geacht moet worden te strekken tot een behoorlijke vervulling van de dienstbetrekking van de medewerkers van RTL Nederland. Subsidiair stelt RTL Nederland dat de iPad moet worden gezien als vakliteratuur in de zin van artikel 15a, eerste lid, onder c, van de Wet LB. RTL Nederland concludeert tot gegrondverklaring van het beroep, tot vernietiging van de uitspraak op bezwaar en tot een teruggaaf van 323.687 euro. De belastinginspecteur neemt het standpunt in dat de iPad gerangschikt moet worden in de categorie ‘computers en dergelijke apparatuur’ in de zin van artikel 15b, eerste lid, onder s, van de Wet LB en dat RTL Nederland niet aannemelijk heeft gemaakt dat het zakelijk gebruik van de iPad meer dan 90 procent bedraagt, zodat geen sprake is van een vrije verstrekking en terecht loonbelasting is afgedragen. Voorts stelt de belastinginspecteur dat de iPad niet kwalificeert als vakliteratuur. De belastinginspecteur concludeert tot ongegrondverklaring van het beroep.

Ingevolge artikel 11, eerste lid, onder b, van de Wet LB behoren tot het loon niet verstrekkingen die naar algemene maatschappelijke opvattingen niet als beloningsvoordeel worden ervaren, een en ander volgens de in of krachtens de artikelen 17 en 17a gestelde normeringen en beperkingen (vrije verstrekkingen).

Ingevolge artikel 17, eerste lid, van de Wet LB worden als vrije verstrekkingen aangemerkt:

  • verstrekkingen voorzover zij geacht kunnen worden te strekken tot voorkoming van kosten, lasten en afschrijvingen ter behoorlijke vervulling van de dienstbetrekking;
  • andere verstrekkingen voorzover zij naar algemene maatschappelijke opvattingen niet als beloningsvoordeel worden ervaren.

Ingevolge artikel 17, tweede lid, van de Wet LB zijn de artikelen 15a tot en met 16a van overeenkomstige toepassing op de vrije verstrekkingen. Ingevolge artikel 15a, eerste lid, onder c, van de Wet LB, behoren vergoedingen, in redelijkheid, ter zake van vakliteratuur, tot de vrije vergoedingen.

Ingevolge artikel 15b, eerste lid, van de Wet LB behoren, voor zover van belang, tot de vrije vergoedingen niet vergoedingen ter zake van:

(…)

f. telefoon, internet en dergelijke communicatiemiddelen – niet zijnde computers en dergelijke apparatuur en bijbehorende apparatuur –, tenzij het zakelijk gebruik van meer dan bijkomstig belang is

(…)

s. computers en dergelijke apparatuur en bijbehorende apparatuur, die niet geheel en niet nagenoeg geheel zakelijk gebruikt worden, of geheel of nagenoeg geheel zakelijk gebruikt worden en een meerjarig belang en een kostprijs hebben van 450 euro of meer, voorzover de vergoeding meer bedraagt dan de afschrijving.

BlackBerry

Ter onderbouwing van haar standpunt dat een iPad is aan te merken als communicatiemiddel in de zin van het bepaalde onder f van artikel 15b, eerste lid, van de Wet LB, voert RTL Nederland – samengevat – het volgende aan. Onder verwijzing naar het besluit van de staatssecretaris van Financiën van 22 augustus 2007, V-N 2007/40.22, waarin een smartphone en een BlackBerry wel als communicatiemiddelen worden aangemerkt, stelt RTL Nederland dat als communicatiemiddel in de zin van voormelde bepaling worden gezien toestellen waarbij de communicatie een centrale rol speelt. Volgens RTL Nederland staat bij een iPad de communicatiefunctie centraal. De mogelijkheid tot communiceren speelt bij de iPad een centrale rol. De iPad wordt gebruikt voor e-mail, om informatie op te zoeken via internet, te whatsappen, te twitteren, voor het geven van presentaties, voor gebruik van sociale media, et cetera. Een iPad wordt standaard uitgerust met programma’s (apps) waarmee communicatie mogelijk is. In theorie is het mogelijk dat de iPad gebruikt wordt voor dataverwerking, maar in de praktijk is die functie nogal beperkt. Programma’s met mogelijkheden tot bewerking van tekst en spreadsheets horen niet standaard bij de iPad, aldus RTL Nederland.

Volgens RTL Nederland staat bij een iPad de communicatiefunctie centraal.

Communicatiemiddel

De belastinginspecteur stelt hiertegenover – samengevat – dat onderscheid dient te worden gemaakt tussen telefoon, internet en dergelijke communicatiemiddelen in de zin van het bepaalde onder f van artikel 15b, eerste lid, van de Wet LB enerzijds, en computers en dergelijke apparatuur in de zin van het bepaalde onder s van artikel 15b, eerste lid, van de Wet LB anderzijds. Onder het begrip communicatiemiddel vallen toestellen waarbij de communicatie een overheersende rol speelt, zoals telefonie, sms en e-mail, en waarbij het beeldscherm en de invoermogelijkheden te beperkt zijn voor langdurig gebruik als computer. Een computer heeft ruimere mogelijkheden waar telefonie, sms en e-mail onderdeel van vormen, aldus de belastinginspecteur. Volgens hem  heeft een iPad evenals een desktop-pc of een laptop een breed scala aan mogelijkheden, onder andere agenda, adressenboek, e-boeken, fotoprogramma, spelletjes, topografische kaarten en navigatie, e-mail, twitter, internet, Facebook, presentatie (Keynote), rekenprogramma (Numbers), tekstverwerking (Pages), muziek(opslag en beheer), foto- en videocamera en -bewerking. Dat een iPad kan worden gebruikt voor telefonie wil niet zeggen dat deze dan ook een telefoon is. Evenmin kan worden gezegd dat de iPad geschikt is voor uitsluitend internetgebruik. Gelet op de vele andere, niet communicatiegerelateerde mogelijkheden stelt de belastinginspecteur dat het gebruik als computer, dat wil zeggen anders dan als communicatiemiddel, overheersend is.

RTL Nederland heeft niet aannemelijk gemaakt dat het zakelijk gebruik van de iPad meer dan 90 procent bedraagt.

Memorie van toelichting

In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel dat heeft geleid tot de invoering van artikel 15b, eerste lid, onder f, van de Wet LB is onder meer het volgende opgemerkt:

  • Voorgesteld wordt dat vergoedingen en verstrekkingen ter zake van telefoon, internet en dergelijke communicatiemiddelen vrij zijn als het zakelijke gebruik van meer dan bijkomstig belang is.
  • Onder vergoedingen en verstrekkingen ter zake van telefoon, internet en dergelijke communicatiemiddelen vallen alle vergoedingen en verstrekkingen die daarmee direct verband houden. Hierbij kan worden gedacht aan de aankoopkosten van een telefoon, aan de aanleg- of aansluitkosten van een internet- of telefoonverbinding, aan abonnementskosten en aan gesprekskosten. Er hoeft geen onderscheid te worden gemaakt tussen bijvoorbeeld een internetabonnement via de kabel of een ADSL-verbinding, tussen een ISDN-telefoonabonnement of een 'gewoon' telefoonabonnement, enzovoorts.

Er is gekozen voor de term 'dergelijke communicatiemiddelen' om de wetgeving bestand te maken tegen de snelle technologische ontwikkelingen op het gebied van de telecommunicatie. De bepaling heeft niet tot gevolg dat computers en dergelijke apparatuur en bijbehorende apparatuur die meer dan bijkomstig maar niet geheel of nagenoeg geheel zakelijk worden gebruikt onbelast kunnen worden vergoed of verstrekt. Met de tekst van genoemd onderdeel s is beoogd discussie te voorkomen over de vraag of apparatuur wel of niet kan worden aangemerkt als een computer. Onder 'dergelijke apparatuur' valt ook elektronische apparatuur die geheel of gedeeltelijk bedoeld is voor taken die ook met een  computer kunnen worden verricht, zoals digitale agenda’s, mininotebooks en GPS-apparatuur. Een mobiele telefoon kan ook onder deze omschrijving vallen als de functie van telefoontoestel duidelijk ondergeschikt is aan andere functies, zoals telematica of dataverwerking.

Onduidelijkheid

In de uitvoeringspraktijk blijkt onduidelijkheid te bestaan over de begrenzing van de begrippen 'telefoon, internet en dergelijke communicatiemiddelen' (hierna: communicatiemiddelen) en 'computers en dergelijke apparatuur en bijbehorende apparatuur' (hierna: computers e.d.; zie artikel 15b, eerste lid, onderdelen f en s, van de Wet LB). Daarbij gaat het om apparaten met de uiterlijke kenmerken van een mobiele telefoon die tevens bruikbaar zijn voor andere functies dan mondelinge communicatie.

Telefoon als communicatiemiddel

Onder het begrip communicatiemiddelen vallen ook bepaalde toestellen waarbij de communicatie (zoals telefonie, sms, e-mail en internet) een centrale rol speelt. Voorbeelden daarvan zijn een zogenoemde smartphone en een BlackBerry. Dergelijke apparaten hebben de uiterlijke kenmerken van een mobiele telefoon. Het beeldscherm en de invoermogelijkheden zijn bij deze apparaten te beperkt voor langdurig gebruik als computer. Pocket-pc's, mini-notebooks en navigatie-apparatuur vallen niet onder het begrip communicatiemiddelen. Dergelijke apparatuur valt onder de regeling voor computers en dergelijke. Gelet op het voorgaande moet de iPad als communicatiemiddel worden aangemerkt als de communicatiefunctie van de iPad zodanig is dat deze een centrale rol speelt, zodat beoordeeld moet worden of dit het geval is.

Uiterlijk

Bij de beoordeling dient volgens de rechter voorop te worden gesteld dat – in tegenstelling tot de door RTL Nederland steeds ter vergelijking met de iPad aangehaalde smartphone en BlackBerry, die wel als communicatiemiddel worden aangemerkt – een iPad naar het oordeel van de rechtbank niet is aan te merken als een apparaat met het uiterlijk van een mobiele telefoon dat tevens geschikt is voor andere functies dan mondelinge communicatie. Zoals RTL Nederland zelf heeft aangegeven is telefoneren met een iPad 'moeilijker' dan met een iPhone of BlackBerry. Gelet op het formaat van de iPad (de door RTL Nederland verstrekte iPads hebben een beeldschermdiagonaal van 9,7 inch) dient mondelinge communicatie dan ook niet te worden gezien als de centrale functie van de iPad, waaraan overigens niet afdoet dat telefoneren via softwaretoepassingen (Skype) wel mogelijk is met de iPad. Hierin is naar het oordeel van de rechtbank ook het verschil gelegen met de smartphone en BlackBerry, die – ondanks de onderlinge verschillen – de uiterlijke kenmerken hebben van een mobiele telefoon en waarbij, ondanks de andere functies, de mondelinge communicatiefunctie voorop staat. Het door belastinginspecteur aangehaalde besluit van de staatssecretaris van Financiën van 5 juli 2011, nr. BLKB2011/618M, Stcrt. 2011, nr. 12463, dat pas in werking is getreden na de terbeschikkingstelling van de iPads door RTL Nederland en derhalve in het onderhavige geval toepassing mist, doet niets meer dan dat het voor dergelijke apparaten bepaalt dat ervan wordt uitgegaan dat bij een beeldschermgrootte van minder dan 7 inch sprake is van een communicatiemiddel. Dat op grond van dit besluit alleen nog voor apparaten met een groter beeldscherm dan 7 inch door de werkgever aannemelijk dient te worden gemaakt dat ook hier sprake is van een communicatiemiddel, doet er niet aan af dat dit voor de iPad ook reeds geldt op grond van het hiervoor onder 4.4.2 genoemde besluit van 20 februari 2009, dat in het onderhavige geval van toepassing is.

Kleine computer

Gelet op de vele andere gebruiksmogelijkheden die de iPad heeft, is de rechtbank van oordeel dat de communicatiefunctie van de iPad niet zodanig is dat deze een centrale rol speelt. Hoewel communicatie ongetwijfeld een wezenlijk onderdeel van het gebruik van de iPad vormt en deze ook bij uitstek geschikt is voor bepaalde vormen van communicatie, heeft RTL Nederland niet aannemelijk gemaakt dat dit de centrale rol van de iPad is. Mede gelet op het formaat van de iPad, het geheugen van 32 GB en met inachtneming van de vele andere gebruiksmogelijkheden dient de iPad veeleer te worden aangemerkt als kleine computer die mede geschikt is voor verschillende vormen van communicatie.

Spelletjes

Bij het beoordelen van de andere gebruiksmogelijkheden dan communicatie heeft de rechtbank niet slechts het oog op de traditionele computerfuncties als tekst- en dataverwerking, maar met name ook op mogelijkheden als het spelen van spelletjes, het maken en bewerken van foto’s, het lezen van e-boeken, het gebruiken van muziekfuncties en navigatiemogelijkheden. Ook dit zijn naar het oordeel van de rechtbank gebruiksmogelijkheden die onder computerfuncties dienen te worden geschaard. Om deze reden is naar het oordeel van de rechtbank dan ook niet doorslaggevend dat de iPad gezien het formaat van het beeldscherm en de beperkte invoermogelijkheden niet geschikt is voor langdurig gebruik. Ook hierbij wordt immers gekeken naar het traditionele gebruik als computer, terwijl in de huidige tijd ook andere vormen van elektronische informatieverwerking mogelijk zijn die als computergebruik dienen te worden aangemerkt en waarbij de grootte van het beeldscherm en de invoermogelijkheden niet doorslaggevend zijn. Het e-mailbericht waarin wordt ingegaan op de gebruiksmogelijkheden van de iPad, doet aan het voorgaande niet af, reeds nu in dit stuk alleen wordt ingegaan op de gebruiksmogelijkheden van de iPad in een zakelijke omgeving, terwijl voor de beoordeling alle mogelijkheden van de iPad, derhalve zowel in een zakelijke als in een privéomgeving, van belang zijn. Evenmin doet hieraan af dat de door RTL Nederland verstrekte datakaart met bijbehorend Vodafone-abonnement wel als vrije verstrekking op grond van het bepaalde onder f van artikel 15b, eerste lid, (in verbinding met artikel 17) van de Wet LB is aangemerkt, reeds omdat – zoals blijkt uit de hiervoor deels aangehaalde memorie van toelichting – de verstrekking van een abonnement of verbinding los dient te worden beoordeeld van het apparaat waarvoor dit wordt verstrekt.

Conclusies

  1. Uit het voorgaande volgt dat de iPad naar het oordeel van de rechtbank dient te worden aangemerkt als 'computer en dergelijke apparatuur'. Dit betekent dat het standpunt van RTL Nederland dat de iPad dient te worden aangemerkt als vrije verstrekking die kan worden geacht te strekken tot behoorlijke vervulling van de dienstbetrekking, geen bespreking behoeft. Aan het voorgaande doet niet af dat RTL Nederland, naar zij heeft aangevoerd, op grond van concrete zakelijke overwegingen heeft besloten tot verstrekking van de iPads.
  2. Het subsidiaire standpunt van RTL Nederland dat de iPad dient te worden gezien als vakliteratuur en uit dien hoofde als vrije verstrekking heeft te gelden, vindt geen steun in de wet. Als vakliteratuur wordt immers aangemerkt literatuur die in een bepaalde beroepsgroep algemeen wordt erkend als voor die beroepsgroep van belang zijnde literatuur. RTL Nederland onderbouwt haar stelling door aan te geven dat de medewerkers die betrokken zijn bij het maken van programma’s het digitale product moeten begrijpen en er vertrouwd mee moeten zijn. Het enkele feit dat medewerkers bekend moeten zijn met een bepaald product maakt echter niet dat dit product is aan te merken als literatuur, laat staan vakliteratuur. Voor zover RTL Nederland bedoelt dat de digitaal beschikbare informatie dient te worden gezien als vakliteratuur leidt dit er niet toe dat de iPad zelf, mede gelet op de vele andere mogelijkheden van het apparaat, als vakliteratuur moet worden aangemerkt.
  3. Gelet op het voorgaande dient het beroep ongegrond te worden verklaard, nu tussen partijen niet in geschil is dat de verstrekte iPads niet (nagenoeg) geheel zakelijk worden gebruikt.

Sinds 1 januari 2011 geldt een nieuwe regeling: de werkkostenregeling (WKR). Door deze regeling kunt u maximaal 1,4 procent van uw totale fiscale loon (de 'vrije ruimte') besteden aan onbelaste vergoedingen en verstrekkingen voor uw werknemers. Daarnaast kunt u bepaalde zaken onbelast blijven vergoeden of verstrekken door gerichte vrijstellingen toe te passen. De werkkostenregeling komt in de plaats van de huidige regels voor vrije vergoedingen en verstrekkingen. U bent nog niet verplicht gebruik te maken van de werkkostenregeling. Tot en met 2013 mag u ieder jaar opnieuw kiezen voor de werkkostenregeling of voor de oude regels voor vrije vergoedingen en verstrekkingen. Na 2013 geldt de werkkostenregeling voor alle werkgevers.

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Bijeenkomsten

Expertsessies

  • Geen evenementen
  • Magazine

    BTG in Business - Voorjaar 2022
    Lees de laatste editie

    Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

    Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.