Bedrijven kiezen steeds vaker voor VPN

Door het succes van mobiel internet is sms definitief op z’n retour. Dit is een van de conclusies uit OPTA’s marktmonitor 2012. Per mobiele telefoon worden maandelijks gemiddeld nog maar 36 sms-berichtjes verstuurd. Dit is een daling van 27 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Het maandelijks verbruik van internet per mobiel daareentegen is met maar liefst 42 procent gestegen: van 128 Mb naar 182 Mb. De marktmonitor is een vast onderdeel van het jaarverslag dat de toezichthouder publiceert. Uit het jaarverslag blijkt dat OPTA zich in 2012 met name heeft gericht op het bevorderen van de concurrentie op de zakelijke telecommarkt.

Halverwege 2012 waren er 19,4 miljoen mobiele telefoons in gebruik in Nederland. Hiervan werd 45 procent niet alleen gebruikt om te bellen, maar ook om te internetten. Daarnaast waren  er zo’n 1 miljoen mobiele aansluitingen voor dongles en tablets. Het totaal aantal aansluitingen met mobiel internet is 28 procent gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Er werden niet alleen méér abonnementen voor mobiel internet verkocht, het verbruik per abonnement was ook hoger. De stijging van het gebruik van mobiel internet heeft vooralsnog niet geleid tot een sterke daling in het mobiel bellen. Het aantal belminuten per maand daalde licht van 98 minuten naar 97 minuten.

Terwijl het mobiel bellen slechts licht afnam, is het bellen over de vaste lijn met ruim 4 procent afgenomen. Medio 2011 werd gemiddeld nog 255 minuten per maand gebeld over een vaste lijn, terwijl dat een jaar later 244 minuten zijn. Het aantal vaste aansluitingen is diezelfde periode minder hard gedaald, met 100.000 naar 7,1 miljoen.

In 2012 heeft OPTA zich met name op de concurrentie op de zakelijke glasvezelmarkt gericht, door het Fiber to the Office-netwerk van KPN open te stellen voor concurrerende aanbieders. Daarnaast heeft OPTA zich geconcentreerd op een open en veilig internet waarbij innovatie en privacybescherming centraal staan. Het jaarverslag is ook online in te zien.

Zakelijke netwerkdiensten

Bedrijven maken voor hun beveiligde interne datacommunicatie en telefonie tussen verschillende vestigingen gebruik van zakelijke netwerkdiensten, zoals huurlijnen, virtual private networks (VPN’s) en dark fiber. In het verleden hebben bedrijven voornamelijk huurlijnen afgenomen. Aanbieders verkopen echter nog nauwelijks huurlijnen en faseren deze dienstverlening in stappen uit.

Gebruik van zakelijke netwerkdiensten – klik om te vergroten

Gebruik van zakelijke netwerkdiensten – klik om te vergroten


VPN’s

Bedrijven kiezen tegenwoordig voornamelijk voor VPN’s. Door onder meer het gebruik van goedkopere IP- en ethernettechnieken zijn deze diensten lager geprijsd dan huurlijnen. Ook hebben ze het voordeel dat het netwerkbeheer bij de VPN-dienst is inbegrepen, zodat bedrijven minder interne ict-kosten hebben. Alle vestigingen van het bedrijf kunnen toegang krijgen tot de VPN-dienst. Dit geldt ook voor thuiswerkplekken. Grotere bedrijven kiezen er soms voor om hun netwerk in eigen beheer te houden, zodat ze meer controle hebben over de kwaliteit ervan. Ze nemen dan een ‘kale’ glasaansluiting (dark fiber) af en zetten daar zelf hun netwerkdienst op.

Marktaandelen

KPN had in 2012 op de markt voor zakelijke netwerkdiensten het hoogste marktaandeel, dat ligt tussen 55 en 60 procent. Het marktaandeel van KPN is in de afgelopen jaren licht gedaald, onder meer doordat er op VPN-diensten meer concurrentie is dan op huurlijnen. Naast KPN is er een groot aantal concurrenten met een relatief klein marktaandeel. Tele2 en Vodafone zijn hiervan de grootste. Deze partijen maken overigens voor een belangrijk deel gebruik van (gereguleerde) toegang tot het netwerk van KPN om zakelijke netwerkdiensten te kunnen leveren.

Glasvezel

Zakelijke netwerkdiensten worden over verschillende infrastructuren geleverd. Zo kan een relatief grote bedrijfsvestiging of een rekencentrum een glasvezelaansluiting hebben, terwijl kleinere vestigingen met minder behoefte aan bandbreedte nog op koper zijn aangesloten. Eind 2010 werd ongeveer een derde van alle zakelijke netwerkdiensten geleverd op basis van glasvezel. In 2012 is dit aantal verder toegenomen. Behalve zakelijke netwerkdiensten nemen bedrijven over hun aansluiting vaak internettoegang en, in toenemende mate, vaste telefonie af. In tegenstelling tot koper, waarvoor geldt dat KPN als enige over een eigen aansluitnetwerk beschikt, is er op glasvezel een groter aantal aanbieders met een eigen netwerk. Als het netwerk van een aanbieder in de buurt ligt van een bedrijf, kan hij dit bedrijf tegen relatief lage kosten aansluiten op zijn glasvezelnetwerk. Soms worden ook meerdere bedrijven tegelijk aangesloten. Zo vindt op bijvoorbeeld bedrijventerreinen vraagbundeling plaats. Bij voldoende inschrijvingen legt een aanbieder glasvezel naar alle bedrijven die daar belangstelling voor hebben geuit. In het tweede kwartaal van 2012 leverde KPN ongeveer de helft van de glasaansluitingen aan bedrijven. Aanbieders als Eurofiber, BT, Ziggo en Tele2 leveren de andere helft.

Ontbundelde toegang

OPTA heeft in februari 2012 twee ontwerpbesluiten voorgelegd aan de Europese Commissie:

  • ontwerpbesluit marktanalyse ontbundelde toegang tot FttO-netwerken (zakelijke glasvezelnetwerken), met inkoop van deze toegangsdiensten kunnen telecombedrijven in heel Nederland telecommunicatiediensten leveren aan zakelijke afnemers;
  • ontwerpbesluit marktanalyse lage en hoge kwaliteit wholesalebreedband toegang en huurlijnen (WBT/HL), met deze toegang kunnen telecombedrijven netwerkdiensten leveren aan zakelijke klanten en aan andere telecombedrijven.

Na onderzoek heeft OPTA vastgesteld dat KPN niet dominant is op de markt voor FttO. Mede daarom is het ook niet nodig om KPN op de markt voor wholesale breedband toegang en huurlijnen (WBT/HL) te verplichten tot toegang tot haar glasvezelnetwerk. Maar de Europese Commissie heeft daarover ‘ernstige twijfels’. OPTA moet opnieuw beoordelen of KPN dominant is en daarom gereguleerd moet worden. Ook de Europese telecomtoezichthouders vertegenwoordigd in BEREC, zijn het in hun advies grotendeels eens met de Europese Commissie. OPTA heeft daarom de twee ontwerpbesluiten ingetrokken. OPTA doet aanvullend onderzoek naar de markt voor ontbundelde toegang tot FttO-netwerken en de wholesale markt voor hoge kwaliteit breedband toegang en huurlijnen (HKWBT/HL). Het deel van het besluit over de markt voor lage kwaliteit breedband toegang (LKWBT)  is inmiddels wel definitief. Daarover had de Europese Commissie verder geen opmerkingen.

Marktverhoudingen zakelijke netwerkdiensten tweede kwartaal 2012

Dominant

Naar aanleiding van de ‘ernstige twijfels’ van de Europese Commissie heeft OPTA in september twee nieuwe ontwerpbesluiten voorgelegd aan de markt:

  • ontwerpbesluit marktanalyse ontbundelde toegang tot FttO-netwerken (zakelijke glasvezelnetwerken);
  • ontwerpbesluit marktanalyse hoge kwaliteit wholesale breedband toegang en huurlijnen (HKWBT/HL).

Na aanvullend onderzoek is door OPTA vastgesteld dat KPN op beide markten dominant is. Daarom krijgt KPN op beide markten een aantal verplichtingen. KPN moet:

  1. andere bedrijven toegang geven tot het zakelijk glasvezelnetwerk (ODF-access FttO);
  2. andere bedrijven wholesale toegang geven tot het kopernetwerk en het zakelijk glasvezelnetwerk met hoge kwaliteit van verbindingen (HKWBT/HL);
  3. alle bedrijven (en zichzelf) hetzelfde behandelen (non-discriminatie);
  4. toegang geven tegen heldere voorwaarden (transparantie) en tarieven op basis van kosten (tariefregulering).

Door deze verplichtingen kunnen andere bedrijven beter concurreren op de zakelijke retailmarkten. OPTA heeft deze ontwerpbesluiten opnieuw voorgelegd aan de Europese Commissie. Na opmerkingen van de Europese Commissie zijn de besluiten op 28 december gepubliceerd. De besluiten ODF-access FTTO  en HKWBT/HL zijn op 1 januari 2013 in werking getreden.

Netneutraliteit

Op 8 mei 2012 heeft de Eerste Kamer de nieuwe Telecomwet aangenomen met daarin belangrijke bepalingen over netneutraliteit. OPTA houdt toezicht op de naleving van de netneutraliteitsbepaling en heeft zich in 2012 voorbereid op het van kracht worden van de nieuwe Telecomwet op 1 januari 2013. In deze gewijzigde wet wordt vrije toegang tot het internet gegarandeerd en is het verboden diensten zoals Whatsapp of Skype te blokkeren of vertragen. Ook mag de provider voor het gebruik van deze diensten geen extra kosten in rekening brengen. Nederland is met deze wetgeving één van de eerste landen die netneutraliteit wettelijk garandeert en gaat hiermee verder dan de Europese regels op dit gebied. Brussel verbiedt vertragen of blokkeren niet, zolang de provider hierover duidelijk is naar de consument.

Transparantiebepalingen

Naast het artikel dat vrije toegang tot het internet garandeert, maken de zogenaamde transparantiebepalingen ook onderdeel uit van de nieuwe regels rondom netneutraliteit. Dit betekent dat aanbieders helder en open moeten communiceren hoe ze omgaan met drukte op het internet. Als het heel druk is mogen ze namelijk bij wijze van uitzondering wel vertragen of diensten blokkeren. Begin 2013 wordt in Slovenië, net als Nederland, het principe van netneutraliteit in de wet vastgelegd. Ook in België wordt op dit moment wetgeving voor netneutraliteit besproken in het parlement. De Europese Commissie is een onderzoek gestart om te kijken op welke manier netneutraliteit binnen Europa het best gegarandeerd kan worden. Het ministerie van Economische Zaken heeft antwoord gegeven op de vragenlijst die hiervoor is uitgestuurd. OPTA heeft hierin geadviseerd.

Cookies

In dit digitale tijdperk worden internetveiligheid en online privacy steeds belangrijker. OPTA zet zich al jaren in tegen de verspreiding van spam en malware. In 2012 is hier het toezicht op cookies bijgekomen. OPTA heeft in september een waarschuwingsbrief gestuurd aan 121 overheidswebsites. De overheid moet namelijk het goede voorbeeld geven als het om cookies gaat. Daarnaast heeft OPTA veel voorlichting gegeven aan de branche over de naleving van de wet. Steeds meer sites informeren bezoekers en vragen om toestemming. OPTA is niet tevreden over de gebruiksonvriendelijke wijze waarop sommige sites de wet implementeren. Bijvoorbeeld als de bezoeker wordt gedwongen alle cookies te accepteren om de site op te kunnen. Aan de andere kant moeten sites nu ook toestemming vragen voor het plaatsen van (first party) analytische cookies, terwijl die amper een gevaar voor de privacy vormen. OPTA is met het ministerie van Economische Zaken op zoek naar een oplossing hiervoor, bijvoorbeeld via een wetswijziging.

Internetveiligheid

Om een computer te kunnen infecteren met malware, is het niet langer nodig dan een bezoeker (onbedoeld) iets download of opent via zijn mail. Computers kunnen tegenwoordig besmet raken met kwaadaardige software door slechts een website te bezoeken. Hackers maken dan gebruik van een lek in de advertentiesoftware van de site. De site heeft dan helemaal niet door dat hij zijn bezoekers infecteert. OPTA heeft in 2012 een aantal getroffen websites geholpen met het opsporen en dichten van zo’n lek. OPTA heeft in 2012 het toezicht op aanbieders van gekwalificeerde certificaten (CSP’s) geïntensiveerd. Aanleiding was de hack bij Diginotar in 2011. OPTA heeft bij elke Nederlandse CSP ter plekke de situatie beoordeeld en een risico-analyse gemaakt. Uit deze onderzoeken zijn geen acute bedreigingen naar voren gekomen voor de veiligheid van de uitgifte van gekwalificeerde certificaten. Wel heeft OPTA een aantal CSP’s opgedragen extra maatregelen te nemen.

In 2012 heeft OPTA achter de schermen gewerkt aan de fusie met de Consumentenautoriteit en de NMa. Vanaf 1 april 2013 gaan deze toezichthouders verder als de Autoriteit Consument & Markt. Met een breed vizier zullen zij zich inzetten voor de belangen van consumenten en bedrijven. Vanaf 2 april aanstaande staat de website van deze nieuwe toezichthouder online.

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

Magazine

BTG in Business - Najaar 2021
Lees de laatste editie

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.