'Roaming free Europa’ doemt snel op aan de horizon

markt_spelersOp 8 mei jongstleden maakte het Europese Parlement zich in een motie sterk voor een ‘roaming free Europa’ in 2015. Afgelopen week maakte de Britse krant The Telegraph bekend dat het einde van het roamingtijdperk zich wellicht al een jaar eerder aftekent. De Europese Commissie, bestaande uit het college van commissarissen van 27 leden, onder wie de voorzitter en de vicevoorzitters, zou positief gestemd hebben voor het afschaffen van roamingtarieven voor mobiel bellen in Europa per 1 juli 2014.

Het eerder afschaffen van de roamingtarieven voor spraak, sms-berichten en mobiele internettoegang zou in een stroomversnelling zijn geraakt met het oog op de Europese verkiezingen in mei 2014. De Nederlandse burgers zullen op 22 mei 2014 hun stem uitbrengen voor het Europese Parlement.

Als het nog niet bevestigde gerucht klopt, zou daarmee een einde komen aan een van de grootste ergernissen van consumenten en zakelijke reizigers in de afgelopen twintig jaar. Het zou tevens een eclatante overwinning zijn voor de internationale telecomgebruikersorganisatie INTUG die al jarenlang ageert tegen de exorbitant hoge roamingtarieven.

Fragmentatie

Het plan om korte metten te maken met de roamingtarieven past in het streven van de Europese Commissie om een eind te maken aan de versnippering van het telecombeleid binnen de Europese Unie. Doel is om te komen tot een ‘single European telecoms market.’ Binnen zes weken zouden de gedetailleerde plannen met betrekking tot het afschaffen van de roamingtarieven bekend moeten worden, zo voorspelt een bron van The Telegraph.

Ook zou meespelen dat de huidige Europese telecommarkt te gefragmenteerd is. In totaal zijn binnen de Europese Unie meer dan 100 mobiele operators actief, terwijl de Verenigde Sataten slechts vier mobiele telecom providers telt. Door deze marktfragmentatie stagneren de broodnodige investeringen in netwerken.

Hoewel de Europese Commissie uiteraard niet direct aanstuurt op een radicale marktconsolidatie, waarbij door overnames en fusies alleen de sterke mobiele telecom providers overblijven, zou dit de facto wel een van de scenario's kunnen zijn. Eurocommissaris Kroes ziet, naar analogie van de luchtvaartsector, echter veel meer in allianties tussen de verschillende telecom providers. Om de verwachte explosieve mobiele datagroei efficiënt te kunnen afwikkelen zijn sterke mobiele telecomspelers een noodzakelijke voorwaarde.

Vodafone’s chief executive Vittorio Colao, waarschuwde tijdens het World Mobile Congress in Barcelona in februari van dit jaar nog voor de negatieve gevolgen van het afschaffen van roamingtarieven. De werkgelegenheid bij de telecom providers zou hierdoor nog verder onder druk komen te staan. Hij pleitte juist voor een moratorium, oftewel het opschorten van de vigerende telecomregulering.

Achtergrond

  • Een grote meerderheid van de Europese burgers vindt, volgens opiniepeilingen, dat de EU ervoor moet zorgen dat bellen in het buitenland niet veel duurder is dan bellen in het eigen land. Ieder jaar geven Europese burgers die in de zogenaamde grensstreken leven of in het buitenland verblijven vijf miljard euro te veel uit aan telefoonkosten. Bij het gebruik van de mobiele telefoon om te bellen in het buitenland of vanuit het buitenland en ook wanneer men gebeld wordt terwijl men in het buitenland verblijft, wordt gebruikgemaakt van het netwerk van een buitenlandse telecomaanbieder. Dit wordt 'roaming' genoemd.
  • Al in 2006 verklaarde Viviane Reding, de eurocommissaris die toentertijd verantwoordelijk was voor Informatiemaatschappij en Media, dat de kosten van roaming onrechtvaardig hoog waren. Zij pleitte toen al voor het afbreken van een van de laatste grenzen binnen de Europese interne markt. Daarbij waren volgens haar ingrepen in de vrije markt middels maximumprijzen voor roaming onvermijdelijk.
  • In 2007 al constateerden de nationale toezichthouders in een onderzoek dat de kosten voor roaming in de Europese Unie als gevolg van de EU Roaming Regulation gemiddeld met 60 procent waren verlaagd. Het gevreesde scenario waarbij telecomaanbieders verliezen zouden gaan leiden en zelfs failliet zouden gaan, is geen realiteit geworden. Sommige aanbieders melden zelfs een sterke toename in het aantal belminuten vanuit het buitenland.
  • Vodafone en andere aanbieders van mobiele communicatie hebben bij de High Court of England and Wales procedures aanhangig gemaakt waarin zij de geldigheid van de Europese roamingverordening aanvochten. Vervolgens haalden zij in 2009 bakzeil bij het Europese Hof van Justitie.
  • Sinds 1 juli 2010 hebben consumenten recht op bescherming tegen de hoge kosten voor mobiel internet in het buitenland. Europese aanbieders van mobiele telefoondiensten zijn verplicht hun klanten een mogelijkheid voor kostenbeperking aan te bieden. Hiermee is de consument beschermd tegen onverwachte hoge rekeningen wanneer hij in andere EU-land mobiel internet gebruikt met zijn mobiele telefoon of laptop.
  • De Europese regelgeving schrijft voor dat de telefoonmaatschappijen een maandelijkse kostenbeperking aan consumenten aan moeten bieden van standaard 50 euro (een ander bedrag en periode kan door de consument aangevraagd worden). Consumenten ontvangen een waarschuwing wanneer 80 procent van het gekozen maximumbedrag is bereikt. Daarnaast kunnen consumenten er ook voor kiezen bij de overschrijding van het maximale bedrag van het mobiele internet afgesloten te worden. Deze regeling geldt niet alleen binnen de EU maar ook daarbuiten.
  • Het aan banden leggen van de hoge roamingtarieven past bij de doelstelling om ervoor te zorgen dat Europa de meeste concurrerende economie wordt (Lissabon-strategie). Daarvoor moeten wel eerst de obstakels binnen de eigen interne markt verdwijnen. Roaming vormt een belangrijk onderdeel van de interne mobiele communicatiemarkt. Het omlaag brengen van de hoge tarieven is bovendien goed voor de marktwerking, biedt gelijke kansen aan zowel grote als kleine aanbieders, en zal aanbieders dwingen om scherpe prijzen en een betere dienstverlening aan te bieden, zo veronderstelt men in Brussel.

Bill shock

Hoewel mobiele telecom providers door de aangekondigde afschaffing van de roamingtarieven inkomsten dreigen mis te lopen, schatten telecomexperts in dat de soep niet zo heet wordt gegeten. Vakantiegangers en zakenreizigers zullen volgens hen op termijn juist meer gebruikmaken van hun mobiele telefoon als ze niet worden geconfronteerd met roamingtarieven. Meer dan 40 procent van de mobiele telefoongebruikers zet data roaming immers uit tijdens verblijf in het buitenland. De overgrote meerderheid (86 procent) doet dit vanwege de hoge kosten die ermee gepaard gaan. Bijna tien procent schakelt over op WiFi, zo bleek onlangs nog uit gezamenlijk onderzoek van Telecompaper en Travelling Connect. De angst voor een bill shock is blijkbaar diepgeworteld.

Welvaart

Nick White, executive vice president bij de internationale gebruikersorganisatie INTUG, gebruikte onlangs tijdens een conferentie in Madrid harde woorden en vergeleek roaming zelf met een ziekte. Volgens White is roaming meer dan zomaar een ongemakje tijdens de vakantie. Roaming vormt een barrière voor online zakendoen en voor de verdere ontwikkelingen van machine-to-machine communicatie. Kortom: roaming heeft een negatief effect op onze economische welvaart, zo concludeerde White.

Nick White, executive vice president INTUG:

‘As we approach the 20th anniversary of roaming, it is time to eradicate this costly mobile communications disease. Roaming imposes an unpleasant, unexpected, unjustified, unfathomable burden on customers, it just doesn’t seem fair or logical.’

Maar het tij lijkt te keren. Begin mei maakte het Europese Parlement zich dus sterk voor een ‘roaming free’ Europa in 2015. De inkomsten van mobiele operators bestaan uit meer dan 10 procent uit roaminginkomsten en consumenten en zakenreizigers betalen vaak het viervoudige van het zogenoemde wholesale-tarief dat providers elkaar in rekening brengen. De Europarlementariers benadrukten dat in Verenigde Staten roaming niet meer bestaat. De regering in India heeft vorig in het kader van de New Telecom Policy 2012 een wet aangenomen die ook korte metten maakt met roaming, althans met de hiermee gepaard gaande hoge tarieven.

Eurocriticasters

Eurocommissaris Neelie Kroes pakte de handschoen direct op. In een voor haar doen bijna emotionele speech maakte zij zich sterk om een einde te maken aan de versnipperde Europese markt in het algemeen en de roamingtarieven in het bijzonder. Het roamingbeleid van de afgelopen jaren, waar de Europese Commissie telkens lagere maximumtarieven voor spraak, data en sms oplegde, is succesvol geweest. Daar zijn zelfs de eurocriticasters het over eens. Maar het is volgens Kroes niet genoeg. Ondernemingen gaan pas weer echt investeren als alle kunstmatige barrières binnen de Europese Unie zijn geslecht. De altijd ambitieuze Kroes kondigde, met de Europese verkiezingen in het vooruitzicht, aan te blijven werken aan de Europese eenwording, ‘tot ik mijn laatste adem uitblaas’, zo besloot zij haar speech met gevoel voor drama.

Onlangs zag eurocommissaris Kroes overigens af van haar streven naar een Europese toezichthouder op de markt voor telecommunicatie. Zij hoopt op die manier noodzakelijke hervormingen in de sector sneller te kunnen doorvoeren. Verscheidene EU-lidstaten blokkeerden tot nu toe de hervormingen omdat zij geen Europese waakhond willen.

Nu ook het Europese Parlement heeft aangekondigd zich sterk te willen maken voor een roaming free Europa uiterlijk in 2015, brokkelt het draagvlak voor de Europese roamingtarieven, voor zover dat ooit aanwezig is geweest, steeds sneller af. De mobiele telecom providers zullen ongetwijfeld proberen zich hier, net als in 2009, met een lobby en juridische procedures tegen te verzetten, maar dat zal een achterhoedegevecht blijken te zijn. Het is vooral de verdienste geweest van de internationale gebruikersorganisatie INTUG dat het onderwerp roaming de afgelopen jaren continu op de politieke agenda heeft gefigureerd.

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

  • Geen evenementen
  • Magazine

    BTG in Business - Voorjaar 2022
    Lees de laatste editie

    Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

    Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.