EZ wil met gewijzigd IMSI-nummerplan M2M-toepassingen stimuleren

business_trendsHet Ministerie van Economische Zaken consulteert in het kader van het nummerbeleid een wijziging van het zogenoemde IMSI-nummerplan. Met deze wijziging worden de gebruiksmogelijkheden van mobile netwerk codes (MNCs) en daarmee ook die van IMSI-nummers, verbreed. Aanleiding hiertoe vormen een tweetal ontwikkelingen in de markt voor elektronische communicatiediensten waarbij een behoefte is ontstaan aan ruimere gebruiksmogelijkheden van MNCs. Beide ontwikkelingen hebben een gemeenschappelijke noemer, namelijk het gebruik van niet-openbare elektronische netwerken ten behoeve van draadloze communicatie.

Het gewijzigde nummerplan gaat ten eerste om het toegenomen gebruik van specifiek lokale mobiele gsm-netwerken met laag vermogen voor interne bedrijfstoepassingen en ten tweede om het toegenomen gebruik van mobiele netwerken voor (grootschalige) bedrijfstoepassingen met een accent op machine-to machine (M2M).

Onderdeel van het besluit is dat er MNCs beschikbaar worden gesteld voor gedeeld gebruik door andere partijen dan aanbieders van openbare telecomnetwerken. Deze MNCs komen beschikbaar voor zich daarvoor kwalificerende (grootschalige) eindgebruikers van openbare draadloze communicatiediensten en kunnen worden toegekend aan meer dan één aanvrager. Een ander onderdeel dat het gebruik van lokale draadloze gsm-netwerken faciliteert is reeds vorig jaar zomer formeel geconsulteerd.

Regels

De overheid stelt regels vast voor telefoonnummers en identificatienummers. Deze regels staan in zogeheten nummerplannen. De regels voor IMSI-nummers voor internationale mobiliteit staan in het nummerplan voor identiteitsnummers ten behoeve van internationale mobiliteit (IMSI-nummers). Elke mobiele telefoon, tablet of laptop heeft een wereldwijd uniek nummer: het IMSI-nummer. Dit nummer bestaat uit 15 cijfers en begint met een landcode. Daarna komt de mobiele netwerkcode (MNC), dat is de code van het eigen mobiele netwerk (de provider). Daarna volgt de code van het mobiele abonnement.

Mobile network code

Opbouw IMSI-nummer (Bron: Stratix)



Buitenlandse telecombedrijven kunnen mobiele apparaten herkennen aan het IMSI-nummer. En kunnen dan bijvoorbeeld zien of iemand volgens zijn contract mag bellen of internetten in het buitenland. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) voert het nummerbeleid uit en is verantwoordelijk voor het beheer van de nummerplannen. Het college van de ACM kent nummers toe en trekt ze in, en houdt toezicht op het gebruik.

Openbare consultatie

Grootschalige gebruikers van elektronische communicatiediensten kunnen volgens het ministerie straks beter hun eigen MNC-codes beheren. Ze kunnen MNC-codes gaan gebruiken voor:

  • lokale draadloze netwerken met een laag vermogen (voor gebruik binnen bedrijven);
  • roaming op openbare mobiele netwerken voor (vooral geautomatiseerde) bedrijfstoepassingen. Die heten ook wel machine-to-machine (M2M)-toepassingen.

Bij M2M sturen apparaten (en bijvoorbeeld sensoren) elkaar data zonder dat daar mensen aan te pas komen. Zoals een lichtsensor die aan een centrale vertelt dat het tijd is de zonneschermen naar beneden te doen. Voor een deel van dit besluit is in 2012 al een openbare consultatie geweest. Dit betreft het deel over lokale draadloze netwerken.

Haalbaarheid

Het Ministerie van Economische Zaken heeft adviesbureau Stratix gevraagd om een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de mogelijkheden en obstakels voor een gedeelde MNC voor grootschalige gebruikers, en met name voor M2M.

Sim-kaarten

Door het gebruik van sim-kaarten kunnen netwerken en netwerkaanbieders los gekozen worden van client-apparatuur (zoals telefoons), zodat een vendor lock-in bij aanbieders kan worden voorkomen en de keuzevrijheid wordt gewaarborgd. De identiteitsinformatie die een netwerk nodig heeft om te bepalen of een gebruiker van een netwerk gebruik mag maken, zit op deze sim-kaart besloten. Daardoor kunnen gebruikers in beginsel eenvoudig van netwerkaanbieder wisselen door de sim in het toestel te vervangen door een nieuwe sim van een andere aanbieder. Deze systematiek zorgt voor een grote mate van flexibiliteit voor gebruikers van mobiele telefoons.

Monteur

Randvoorwaarde voor deze dynamiek is echter dat de sim-kaart eenvoudig, en daarmee relatief goedkoop, uitgewisseld kan worden (waarbij 'relatief goedkoop' bezien moet worden in relatie tot de totale communicatiekosten).Voor consumenten is dit veelal geen probleem: de nummerportabiliteit is goed geregeld, en bij het afsluiten van een nieuw abonnement verstrekt de nieuwe aanbieder een sim-kaart die de gebruiker zelf in het toestel kan zetten. Gebruikers die dat niet zelf kunnen, kunnen bij een winkel langs gaan of een handige kennis vragen. Bij andere toepassingen, en dan met name toepassingen op het gebied van machine-to-machine communicatie , wordt volgens de Stratix-onderzoekers niet altijd aan de genoemde randvoorwaarde voldaan. Vaak is het wisselen fysiek lastig en daardoor duur, omdat er een monteur langs de machines moet, terwijl de communicatiekosten bij veel toepassingen relatief laag zijn. Keuzevrijheid tussen mobiele aanbieders is daardoor voor met name grote gebruikers van M2M feitelijk niet geborgd, terwijl daar volgens de onderzoekers wel behoefte aan is.

Sim-wissel

De problematiek rond het wisselen van aanbieder speelt volgens de onderzoekers vooral bij machine-to-machine toepassingen, omdat een fysieke sim-wissel daar lastig en daardoor relatief duur is. Veel M2M-toepassingen bevinden zich in het veld, en van een aantal toepassingen ligt het niet in de lijn der verwachting dat er regelmatig een monteur in de buurt van de apparatuur komt. Denk hierbij aan toepassingen zoals slimme meters, maar ook toepassingen in auto’s zoals de automatische noodoproep e-Call of locatiebepaling voor verzekeraars.

In voertuigen brengt een sim-wissel volgens de onderzoekers uitdagingen en kosten met zich mee, omdat de sim dusdanig weggewerkt moet worden dat deze slecht toegankelijk is; vaak is de sim zelfs als vaste chip op een printplaat gesoldeerd. Daarnaast betreft het dataverbruik van veel M2M-toepassingen slechts enkele kilobytes tot een megabyte per maand, waardoor de abonnementskosten per aansluiting veel lager liggen dan bij reguliere smartphone of laptopgebruikers. Omdat wisselen relatief duur is ten opzichte van de maandelijkse communicatiekosten en lastig (devices staan vaak in het veld en sim’s zitten vast gesoldeerd of weggestopt), zitten M2M-gebruikers dus feitelijk vast aan hun initiële aanbieder, en dat terwijl de levensduur soms erg lang is en het daardoor niet goed mogelijk is om van te voren alles contractueel vast te leggen.

Landcode

Mobiele aansluitingen worden geïdentificeerd aan de hand van een IMSI (international mobile subscriber identity) nummer, dat op de sim staat. De eerste vijf cijfers van de IMSI vormen een per aanbieder unieke code, bestaande uit een landcode (mobile country code, MCC) en een netwerkcode (mobile network code, MNC). Door middel van de MCC/MNC-combinatie worden aanbieders van elkaar onderscheiden. De MNC identificeert van oorsprong een netwerk, en is op de sim-kaart opgeslagen, zodat er een ‘vaste’ relatie ontstaat tussen sim-kaart (en dus gebruik) en een netwerk.

MVNO's

MNC’s worden tegenwoordig niet alleen meer gebruikt door de mobile network 0perators (MNO’s) met een eigen radionetwerk, maar ook door de mobile virtual network operator (MVNO’s), aanbieders zonder eigen radionetwerk maar met eigen netwerkelementen zoals een HLR (home location register). Een MVNO sluit een contract met een MNO, waarin is afgesproken dat een MVNO gebruik kan maken van het radionetwerk van de desbetreffende MNO. In dat geval accepteert de betreffende MNO alle gebruikers met IMSI nummers die met de MCC/MNC5 combinatie van de MVNO beginnen.

Een ‘eigen’ MNC geeft dus (aan bijvoorbeeld een MVNO) de technische vrijheid om na afloop van het contract over te stappen naar een andere MNO, zonder daarbij nieuwe sim-kaarten uit te hoeven delen. De MVNO kan immers een contract afsluiten met een nieuwe aanbieder, die vervolgens de betreffende MCC/MNC combinatie op zijn netwerk accepteert. Voor grootschalige gebruikers, en met name voor M2M-toepassingen, is zoals gezegd het wisselen van sim-kaarten vaak een relatief dure zaak. Een oplossing waarbij miljoenen M2M-aansluitingen onder een aparte MNC worden ondergebracht zou voor dergelijke gebruikers een oplossing kunnen vormen voor deze lastige overstap.

Conclusies

De door het ministerie van Economische Zaken voorgestelde oplossing, waarbij een gedeelde MNC wordt gebruikt om aan grootschalige M2M-gebruikers een IMSI sub-reeks toe te kennen, is volgens de Stratix-onderzoekers technisch haalbaar en kan er voor zorgen dat overstapdrempels worden weggenomen. Wel dient er een zogenoemde HLR-proxy te worden ingericht en beheerd om dit mogelijk te maken, en dient er voor gewaakt te worden dat de afhankelijkheid van een commerciële aanbieder van telecomdiensten wordt ingeruild voor afhankelijkheid van deze beheerpartij. Deze partij dient daarom neutraal richting de deelnemers, en non-profit te zijn. Dit kan worden gerealiseerd door de centrale beheerpartij waar deze proxy is ondergebracht zo in te richten dat de deelnemers eigenaar zijn en/of zeggenschap hebben.

Gebruiksmodel inclusief centrale entiteit die HLR-Proxy beheert

Gebruiksmodel inclusief centrale entiteit die HLR-Proxy beheert (Bron: Stratix)

Het verdient volgens de onderzoekers aanbeveling de centrale entiteit zo in te richten dat er zo min mogelijk tegenstrijdige belangen een rol kunnen spelen bij besluitvorming binnen deze entiteit. Dit kan onder meer door zo min mogelijk functionaliteit centraal te beleggen (zodat over implementatie en kosten van deze functionaliteit geen discussies ontstaan) en door aparte MNC’s toe te wijzen aan sectoren met fundamenteel andere belangen, zoals
aanbestedingsplichtige versus niet-aanbestedingsplichtige gebruikers.

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

  • Geen evenementen
  • Magazine

    BTG in Business - Voorjaar 2022
    Lees de laatste editie

    Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

    Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.