Open investeringsklimaat levert belangrijke bijdrage aan Nederlandse economie

markt_spelersIn een aantal landen heeft de overheid nog een aandelenbelang in de telecom incumbents. In landen als het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Nederland daarentegen heeft de overheid geen enkel aandeel meer in de telecombedrijven. Dit blijkt uit de beantwoording van kamervragen door minister van Economische Zaken Henk Kamp. De minister reageert, rijkelijk laat, op de vragen van het lid Merkies (SP) over berichten inzake de vijandige overname van KPN door América Móvil. De vragen waren ingezonden op 16 augustus 2013.

Volgens minister Kamp is het aan bedrijven en aandeelhouders om te beslissen over overnames, niet aan de overheid. Een overname van KPN door América Móvil stuitte bij de minister niet bij voorbaat op overwegende bezwaren. In de periode dat door betrokkenen onderhandeld werd, onderhield hij volgens eigen zeggen constructieve contacten met América Móvil om bindende afspraken te maken over een extra borging van publieke belangen.

Concurrentie

Op de vraag of de minister van mening is dat diensten van publiek belang met betrekking tot kwaliteit, toegankelijkheid en leveringszekerheid voor Nederlanders beschermd moeten worden tegen een buitenlandse overname, antwoordde de minister als volgt: ‘De beschikbaarheid van goede telecommunicatiediensten is van groot belang voor de Nederlandse samenleving. In Nederland wordt hierin voor zowel vaste als mobiele diensten voorzien door verschillende aanbieders. Het merendeel van die aanbieders is in buitenlandse handen.’ Volgens Kamp worden de kwaliteit, toegankelijkheid en leveringszekerheid primair geborgd door het bestaan van effectieve concurrentie. Het wettelijke systeem en het toezicht zijn er daarom op gericht optimale voorwaarden te scheppen voor concurrentie.

Universele dienst

Daarnaast zijn er regels ter bescherming van de gebruiker en met betrekking tot de continuïteit van de dienstverlening. Ook zijn er regels met betrekking tot de universele dienstverlening. Op grond hiervan kan de telefoondienst en een basale vorm van toegang tot internet door de minister van Economische Zaken worden opgedragen aan een marktpartij. Op dit moment is de universele dienst opgedragen aan KPN. Een eventuele overname van KPN brengt hierin volgens de minister geen verandering. KPN blijft verplicht de universele dienst te verzorgen.

Publiek belang

De minister deelt de mening dat KPN diensten van publiek belang aanbiedt. KPN verzorgt op basis van overeenkomsten met de Nederlandse Staat diensten met een publiek belang aan Nederlandse hulp- en veiligheidsorganisaties. Het betreft diensten als C2000, de Nood Communicatie Voorziening (NCV) en het Netherlands Armed Forces Integrated Network (NAFIN). In overeenkomsten tussen de Staat en KPN zijn afspraken gemaakt met betrekking tot de kwaliteit en toegankelijkheid van de betreffende dienstverlening. De kwaliteit en toegankelijkheid van het vaste en mobiele telefoonnet worden geborgd door effectieve concurrentie, wet- en regelgeving en toezicht.

Prikkels

Verder verklaart de minister met zekerheid dat met de (eventuele) verkoop van KPN, inclusief het vaste netwerk, aan een buitenlandse onderneming de belangen van de Nederlandse consument gewaarborgd blijven. De concurrentie op de telecommunicatiemarkt zorgt voor prikkels bij bedrijven om te investeren in (blijvend) kwalitatief goede diensten tegen concurrerende prijzen. Voor elke partij die KPN (of enig andere aanbieder van telecommunicatie op de Nederlandse markt) over zou nemen, gelden voorts onverkort de wettelijke en contractuele verplichtingen die op de overgenomen partij rusten.

Buitenhuisdekking

Ook acht minister Kamp het aannemelijk dat met de verkoop van KPN aan een buitenlandse onderneming de buitenhuisdekking van C2000 van 95 procent gewaarborgd blijft. KPN levert voor het C2000 netwerk de vaste infrastructuur en heeft daarmee slechts beperkt invloed op de buitenhuisdekking. ‘Zoals eerder is aangegeven, berusten op een partij die KPN overneemt dezelfde contractuele verplichtingen als die nu voor KPN gelden.’ Een overname heeft volgens de minister geen effect op de bestaande buitenhuisdekking.

Minderheidsbelang

Op de vraag of er landen zijn waar constructies en/of wetgeving zijn gemaakt om hun strategisch belangrijke bedrijven tegen een buitenlandse overname te beschermen, antwoordt Kamp bevestigend. ‘Ja, die landen zijn er.' Vervolgens geeft hij een (niet uitputtend) overzicht. In een aantal landen heeft de overheid nog een aandelenbelang, veelal een minderheidsbelang. Dit zijn in Europa bijvoorbeeld de volgende landen:

  • België - Belgacom: 54 procent
  • Duitsland - Deutsche Telekom: 32 procent
  • Frankrijk - Orange/France Telecom:  28 procent
  • Zweden - TeliaSonera: 37 procent (Zweedse overheid)
  • Finland - TeliaSonera: 13 procent (Finse overheid)
  • Oostenrijk - Telekom Austria: 28 procent

Bron: government ownership of public telecommunication network operators 2010. CESIfo / DICE 2012, afgeronde bedragen

Toets

Daarnaast kunnen sommige landen een eventuele overname tegenhouden door middel van een extra toets op een strategisch publiek belang. In 2009 zijn twee voorbeelden van een dergelijke toets nader beschreven en onderzocht, te weten het Duitse en het VK-model. Het Duitse model voorziet in de mogelijkheid om bij een aandelenbelang van meer dan 25 procent in een Duitse onderneming de verwerving te toetsen aan belangen van publieke orde en nationale veiligheid en deze eventueel te verbieden. Dit geldt dan alleen voor overnemende bedrijven uit niet EU-landen.

Interveniëren

Het model van het Verenigd Koninkrijk is een vorm van concentratiecontrole. De overheid kan in beperkte gevallen interveniëren bij overnames of fusies uit hoofde van overwegingen met betrekking tot het publieke belang, zoals nationale veiligheid. Desgevraagd hebben medewerkers van de Franse overheid meegedeeld dat er in Frankrijk specifieke reguleringsmaatregelen bestaan wat betreft buitenlandse directe investeringen. Dergelijke investeringen die van invloed kunnen zijn op publieke belangen, publieke veiligheid en defensie behoeven autorisatie vooraf van de Franse minister van Financiën. De telecombedrijven (naast Orange ook enkele andere landelijke mobiele aanbieders) worden gezien als vitale infrastructuren en vallen dus onder de autorisatie.

Investeringsklimaat

Buitenlandse ondernemingen mogen actief worden in Nederland en maken ook van die mogelijkheid gebruik. De minister is van mening dat een open investeringsklimaat een belangrijke bijdrage levert aan de Nederlandse economie. Belangrijk in dit verband is wel dat alle aanbieders, ook de aanbieders die in buitenlandse handen zijn, zich aan bestaande wet- en regelgeving, contracten en anderszins gemaakte afspraken moeten houden. Daarnaast was het in het geval van América Móvil mogelijk aanvullende bindende afspraken te maken over een extra borging van publieke belangen. Meer structureel gezien wil het kabinet bezien of in het kader van de effectieve borging van publieke belangen, in het bijzonder de nationale veiligheid, bestaande maatregelen effectiever kunnen worden toegepast en of aanvullende voorzieningen nodig zijn bij een overname. De minister heeft dit in zijn brief van 12 september jongstleden ook aangegeven. Dit traject loopt nog. De minister belooft de Tweede Kamer over de uitkomst daarvan begin 2014 te informeren.

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

Magazine

BTG in Business - Najaar 2021
Lees de laatste editie

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.