Grote telecomafnemers zijn nog niet overstag

markt_spelersBTG-leden spreken zich uit over 4G. Op 9 april 2014 haalde operator KPN het landelijk nieuws door de melding dat het de uitrol van zijn 4G-netwerk in Nederland had afgerond, als eerste van de mobiele operators in Nederland. Een mooi staaltje, maar zitten de grootzakelijke afnemers er wel op te wachten?

KPN

Eelco Blok, CEO van KPN, toonde zich tijdens de persconferentie over de 4G-uitrol tevreden: 'Binnen de Europese telecomsector hebben wij een prestatie van formaat geleverd door binnen vijftien maanden 4G beschikbaar te maken voor heel Nederland. Onze toonaangevende positie op het gebied van 4G geeft ons een belangrijk strategisch voordeel ten opzichte van onze concurrenten in de Nederlandse mobiele markt. 4G verbetert niet alleen de kwaliteit van onze dienstverlening, maar we zien ook dat onze klanten door 4G anders omgaan met mobiele data hetgeen meer mogelijkheden biedt voor KPN. We zien al een stijging van het aantal abonnees, een verbetering van de klantloyaliteit en een toename van het datagebruik.'

Afbeelding_4G_websiteInmiddels heeft KPN al meer dan een miljoen klanten op het 4G-netwerk. Door 4G verbruiken klanten meer mobiele data, het meest zichtbaar door de stijging van het gebruik van video met meer dan 70 procent ten opzichte van 3G. Hun datagebruik ligt tussen de 2,5 en 4 keer hoger dan bij 3G.

Als onderdeel van de 4G strategie gebruikt KPN een combinatie van 800 MHz, 1800 MHz en 2600 MHz frequenties. Door inzet van de 800MHz is KPN er in geslaagd de uitrol zeer snel te realiseren. De komende tijd zal KPN zijn 4G-netwerk nog verder versterken met de inzet van de 1800 MHz en 2600 MHz frequenties, waarmee de capaciteit en snelheid verhoogd zullen worden in dichtbevolkte gebieden.

Andere operators

Bij de overige spelers in de Nederlandse telecommarkt is het beeld minder positief. Tele2 heeft op 19 augustus 2013 weliswaar aangekondigd dat het zou starten met de uitrol van zijn 4G-netwerkinfrastructuur in Nederland, maar tot dusver is dat beperkt gebleven tot locaties waar branchegenoot T-Mobile een 4G-zendmast heeft staan. Tele2 voorziet de T-Mobile opstelpunten (de locaties waar een zendmast mag worden geplaatst) van eigen apparatuur. T-Mobile is zelf volop bezig met de uitrol van 4G door heel Nederland. Op dit moment biedt het bedrijf 4G-dekking in de regio Amsterdam, delen van Den Haag, Rotterdam en Utrecht. Eind 2014 hoopt het geheel Nederland te kunnen bestrijken. Operator Vodafone heeft inmiddels grote delen van Nederland voorzien van 4G-dekking. Rob Shuter, CEO van Vodafone Nederland, heeft in een interview met de tijdschriften Connexie en ICT Update aangekondigd dat per maart 2015 geheel Nederland zal worden bestreken.

Toepassingen

De snellere datadoorvoer van 4G maakt nieuwe toepassingen mogelijk en zorgt er tevens voor dat ‘oude Afbeelding__4G_websitemogelijkheden’ beter tot hun recht komen. Van dat laatste vormen ‘beeldbellen’ en het streamen van content, zoals muziek of films, een mooi voorbeeld. KPN benadrukt die twee toepassingen in een recente marketingcampagne. Voor de zakelijke markt is van de twee voorbeelden het beeldbellen wellicht de meest relevante. De 4G-netwerkinfrastructuur moet ervoor zorgen dat een beeldgesprek in hogere audio- en videokwaliteit zonder haperingen verloopt. Voor de media-sector biedt 4G de mogelijkheid om bijvoorbeeld met een ‘simpele’ smartphone live verslag te doen via streaming video of audio. Al is daar wel de kanttekening bij te plaatsen dat het een en ander nog niet voldoet aan de hoge eisen die aan de zogenoemde ‘broadcastkwaliteit’ worden gesteld.

KPN heeft voor de ontwikkeling van nieuwe toepassingen een heus ‘4G Lab’ in het leven geroepen, waar het (samen met partners als de High Tech Campus Eindhoven, Ericsson, Huawei, IBM, TNO, SURFnet en Sanoma) ongebreideld aan het onderzoeken is geslagen. Volgens de operator wordt er bijvoorbeeld gekeken naar de mogelijkheid om streaming videobeelden uit te wisselen in de zorg en het onderwijs.

KPN-partner SURFnet is al langer bezig met het verkennen van de mogelijkheden van 4G, zegt Frans Panken, BTG-lid en Innovator E-science bij SURFnet. 'We voeren sinds 2011 diverse tests uit om te zien wat 4G voor onderwijs en onderzoek in Nederland kan betekenen. Hiervoor hebben we diverse proefprojecten opgezet met partijen als de Universiteit Utrecht, de hogeschool Utrecht, UMC Utrecht, de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit.' Panken ziet wel brood in 4G: 'Met sneller internet zijn er zeker meer toepassingen. Videocommunicatie is daar een goed voorbeeld van. Wij faciliteren bijvoorbeeld seismologisch onderzoek, waar veel data in korte tijd moet worden verstuurd. Hieruit blijkt dat het 4G-netwerk zeer beschikt is voor een snelle dataverbinding wanneer je je niet binnen de muren van een onderwijsinstelling bevindt. Dat bevordert mobile learning, een hele andere aanpak van leren.'

BTG-leden over 4GLogo BTG

De operators blazen, niet geheel verbazingwekkend, de loftrompet over 4G. Consumenten lijken inderdaad in toenemende mate gecharmeerd te zijn van de snellere opvolger van de 3G-netwerkinfrastructuur voor mobiele dataoverdracht. Maar hoe zit het met de grootzakelijke telecom-afnemers? De BTG heeft enkele van haar leden gevraagd naar hun mening over 4G en de toepasbaarheid daarvan voor hun respectievelijke organisaties.

De uitkomsten van dit informele (en zeker niet representatief voor de BV Nederland) onderzoekje:

'Fijn dat 4G de mobiele bandbreedte in Nederland verrijkt, maar er moet nog veel werk worden verricht aan de vertaalslag in een stabiele nationale outdoor- en indoordekking.'

Daarnaast zijn de BTG-leden benieuwd naar de overige functionele voordelen in relatie tot de diverse business cases waarvoor deze gemiddelde Telecommunicatie/ICT-grootgebruikers zich geplaatst zien. Voorlopig zouden zij al blij zijn met een goede 3G-dekking in de buitengebieden.

Ziekenhuis Isala

Bij het Zwolse ziekenhuis Isala, met vestigingen in Kampen en Heerde, is men nog niet aan de snelle 4G-standaard toe, zegt Jan Koekkoek, systeembeheerder telefonie, Isala ICT. Sterker nog: zelfs 3G wordt weinig gebruikt. 'Dat heeft meerdere redenen. In de stad Zwolle is er wel een goede GSM-dekking. Maar het buitengebied daarentegen, hoe prachtig die omgeving ook is, beschikt zelfs niet overal over een goede 2G-dekking. Wat de operators betreft: KPN is de enige die nog een beetje ‘dekkend’ is. Vodafone heeft de zaken hier eveneens goed op orde, T-mobile is voor de omgeving een ramp. Dat is weer niet zo handig voor onze klanten die thuis bezocht moeten worden.'

Op het Zwolse ziekenhuisterrein zelf heeft Koekoek, na een grote verhuizing, inmiddels de beschikking over een Distributed Antenna System-infrastructuur (DAS). 'In ons nieuwe ziekenhuis hebben wij een DAS-netwerk laten aanleggen. Daar zijn de drie grote operators op ingekoppeld zodat er overal in het gebouw een prima 2G- en 3G-dekking is. T-mobile heeft onlangs aangegeven dat het zijn klanten gratis zal upgraden naar 4G. Vodafone en KPN willen hier echter weer geld voor hebben. Om wat voor bedragen het gaat, weet ik nog niet. Voor het gebruik door de medewerkers van het ziekenhuis is het ook niet nodig, zij maken over het algemeen gebruik van ons WiFi-netwerk, maar voor onze klanten (patiënten) en hun bezoekers zou het wel gewenst zijn.'

DAS-infrastructuur

Dat zorginstellingen een eigen DAS-infrastructuur aanleggen om invulling te geven aan een groeiende diversiteit aan functionele mobiele vraagstukken en de bedrijfsafhankelijkheid hiervan, is een duidelijke trend, zo blijkt uit een snelle rondgang bij BTG-leden in de zorgsector. Jan van Alphen, clustermanager Multimedia van het Universitair Medisch Centrum Utrecht: 'De problematiek die mijn collega Jan Koekoek schetst, is exemplarisch voor alle ziekenhuizen die een DAS aanleggen. Naast private GSM en portofonie (C2000), kunnen ook publieke providers worden gekoppeld, die hiermee hun ‘indoorbereikbaarheid’ kunnen optimaliseren in de vaak grote gebouwencomplexen van de ziekenhuizen. De diverse providers gaan niet eenduidig met de kosten om. Daarnaast is geen sprake van standaardisatie voor de koppelingen. Soms doen zij  dit ‘kostenloos’ in het kader van reeds bestaande contracten, soms vraagt men hiervoor  aanzienlijke bedragen, die  kunnen  oplopen tot 70.000 euro per koppeling. Ook doet men vaak moeilijk over indoor- en outdoorroaming voor pGSM naar publiek GSM/UMTS/LTE. Providers zien de DAS-voorzieningen die in eigendom zijn van de ziekenhuizen vaak als bedreiging voor de eigen business case. Naar mijn mening is dat overigens geen terechte zienswijze, want providers kampen in het hele land met capaciteit- en interferentieproblemen. Dit type voorzieningen geeft juist verlichting en vanuit de borging van ketendienstverlening werkt dit eerder wervend en uitbreidend dan beperkend voor de eigen omzet van leveranciers.'

Van Alphen geeft aan dat er inmiddels diverse BTG-leden in de zorgsector uitgebreid bezig zijn met DAS-infrastructuren: 'Je praat dan over instellingen zoals het UMC St. Radboud, het LUMC, het AMC, het UMCG en het VUMC. Wij, UMC Utrecht, hebben inmiddels ook een DAS gerealiseerd. Er is geregeld intercollegiaal overleg over deze thema's. Enerzijds is dit geformaliseerd in een landelijk ICT-overleg van academische ziekenhuizen (AcZie), anderzijds denkt men direct met elkaar mee over cases. Wij delen ervaringen, adviseren elkaar en trekken geregeld gezamenlijk op in discussie met leveranciers.'

Nationale politie

De Nationale politie kijkt met belangstelling naar de snelle 4G-standaard, zo zegt Victor Viveen, Hoofd Dienstenmanagement, Informatievoorzieningsorganisatie Nationale politie. 'Op de mobiele devices die over LTE-ondersteuning beschikken, kunnen wij al gebruik maken van 4G via operator KPN. In de praktijk bevalt dat goed.  Een groot deel van onze toestellen ondersteunt echter geen 4G. Dat zijn met name onze Blackberry-smartphones waar wij er 33.000 van in gebruik hebben. We verwachten wel met de overstap naar toestellen van andere makelij meer 4G te gaan gebruiken.'

Viveen ziet de nodige mogelijkheden voor 4G. 'Je kunt het bijvoorbeeld inzetten om, kleine, locaties te ontsluiten. We hebben veel politielocaties van tijdelijke aard en ook politielocaties die in huis bij andere organisaties, zoals gemeentehuizen, zijn gevestigd. Hier zien we veel kansen voor het gebruik van 4G als vervanging van een gewone vaste internetaansluiting.' Ook op applicatiegebied, kan de snelle 4G-standaard soelaas bieden voor de Nationale politie, aldus BTG-lid Victor Viveen. 'Denk aan grafisch georiënteerde applicaties waarvoor de mobiele bandbreedtes tot de komst van 4G niet toereikend waren. Daarnaast biedt 4G in potentie ook nieuwe mogelijkheden zoals Voice over LTE en push-to-talk. LTE/4G betekent qua technologie ook dat de portofoon en de mobiele telefoon in elkaar schuiven.'

De Nationale politie ziet de nodige toepassingen voor 4G, zoveel is duidelijk. Het kan volgens Viveen ook tot nieuwe gebruiksmogelijkheden leiden:

'De mogelijkheid om sneller mobiele data te verzenden en te ontvangen, zal bij ons leiden tot allerlei gebruik. Aangezien de politie voor een groot deel buiten kantoor werkt, en ook veel piek- en dalmomenten kent qua werkdruk, liggen er kansen in gebruik van 4G in bijvoorbeeld zo'n dalmoment. Dan praat je over zaken als de analyse van Youtube-filmpjes. Dat brengt overigens met zich mee dat wij ons wel zorgen maken over de mogelijke kosten als het gevolg van het toenemende dataverbruik.'

Erasmus Medisch Centrum

Eric Reij, Coördinator Telecom & Videoconferentie bij de Service Organisatie IT Operation bij het Erasmus Medisch Centrum, heeft bij zijn werkgever met name te maken met WiFi als infrastructuur voor mobiele datacommunicatie: 'Onze locatie staat midden in Rotterdam en is bijna volledig door WiFi gedekt, dus intern gebruiken wij geen 4G. In Rotterdam, buiten ons terrein, is 4G wel waarneembaar sneller. Onze provider is T-Mobile, die heeft 4G vooralsnog alleen in de Randstand uitgerold. In de buiten stedelijke gebieden moet het nog gebeuren. Zelf woon ik achttien kilometer buiten Rotterdam en daar is met mijn huidige provider alleen 3G beschikbaar, KPN biedt er wel 4G aan. Hoe het met Vodafone zit, weet ik niet.'

Reij ziet 4G niet als een mogelijke vervanging van vaste internettoegang voor bijvoorbeeld een thuiswerkomgeving. 'Ik zie wel voordeel voor beroepen die ‘in het veld’ werken, zoals ambulancepersoneel, thuiszorg medewerkers en anderen.'

Interferentie

Het is echter nog niet helemaal rozengeur en maneschijn in 4G-land. Zo zorgt het gebruikte spectrum voor interferentie op andere frequenties, een gegeven dat al langer bekend is. Met name de storing op televisie-uitzendingen is uitgebreid in het nieuws geweest. In 2011 kwam de Britse telecomwaakhond Ofcom al met een melding over interferentie van LTE-basisstations op de doorgifte van signalen van digitale TV-beelden. Dat zou destijds mogelijk circa 760.000 Britten kunnen treffen. De zwaarst getroffen huishoudens bevinden zich in de onmiddellijke nabijheid van 4G-basestations. Voor hen, circa 500 mensen, heeft  de Britse overheid reeds voorzieningen getroffen.  De getroffenen kregen een speciaal filter in hun huis geïnstalleerd waardoor de interferentie op het tv-signaal verleden tijd werd. Mocht dat niet helpen, dan konden zij een beroep doen (tot maximaal 10.000 Britse ponden) op een zogenoemd ‘hulpfonds’ om een alternatieve oplossing te vinden. De boosdoener is overigens het 800 MHz spectrum, zo bleek uit een rapport van Ofcom. Het bewuste spectrum ligt te dicht bij de 700 MHz die door televisiezenders wordt gebruikt. Het 800 MHz spectrum is echter van levensbelang voor het kostenefficiënt landelijk uitrollen van LTE-netwerken.

In Nederland hebben kabelmaatschappijen enkele maanden geleden een soortgelijke waarschuwing afgegeven. In februari dit jaar kwam de lokale kabelmaatschappij Stichting Kabel Veendam (SKV) met de mededeling dat ‘storingen in de televisieontvangst in Veendam’ werden veroorzaakt door signalen afkomstig van 4G-zendmasten. De getroffen huishoudens kregen destijds van SKV het advies gekregen om hun coax-kabels te vervangen door duurdere, beter afgeschermde exemplaren. Soortgelijke storingen kwamen tevens voor in Harderwijk, waar de Stichting CAI Harderwijk het kabelnetwerk exploiteert. De meldingen van de kabelaars werden kracht bijgezet door een officieel schrijven van het Agentschap Telecom. Daarin werd bevestigd dat er storingen konden ontstaan door de 4G-zendmasten. De overheidsinstantie stelde wel dat een onderzoek in samenwerking met de Universiteit van Twente had uitgewezen dat de kans op interferentie bij televisiesignalen gering was: ‘slechts 0,17 procent, oftewel gemiddeld zeven keer per jaar per aansluiting’.

BTG-lid Jan van Alphen, clustermanager Multimedia bij  het Universitair Medisch Centrum Utrecht, constateert  dat er in de zorgsector eveneens interferentieproblemen ontstaan door de migratie naar 4G:

'Operators realiseren regelmatig upgrades naar 4G, zonder dat zij hiervoor vooraf afstemmen met de verschillende ziekenhuizen. Wij kampten door een dergelijke onaangekondigde upgrade plotseling met interferentie op de door ons gebruikte indoor- frequenties, die overigens gelukkig snel werd gedetecteerd en verholpen.'

In het geval van de zorgsector kunnen de negatieve effecten groter zijn dan een verstoorde ontvangst van televisiebeelden. Het kan immers een zaak van leven of dood zijn.

Overzicht 4G-dekking

Per operator
KPN
Tele2
T-Mobile
Vodafone

Overzicht
Alle operators

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

  • Geen evenementen
  • Magazine

    BTG in Business - Voorjaar 2022
    Lees de laatste editie

    Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

    Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.