Nota Frequentiebeleid heeft balans tussen innovatie en communicatie nodig

Het ministerie van Economische Zaken wil in de Nota Mobiele Communicatie een genuanceerde afweging maken tussen de soms tegenstrijdige belangen rondom spectrum. Deze afweging is een harde noodzaak in het licht van de snelle veranderingen in de markt en in het vooruitzicht van een nieuwe grote mobiele veiling die de verhoudingen voor de komende 20 tot 30 jaar vastlegt.

Meer dan ooit is het nodig om een goede balans te vinden tussen innovatie en concurrentie. De Nota bevat op dit punt enkele goede punten, die echter teniet dreigen te worden gedaan door aanpassingen in het beleid, naar aanleiding van de consultatie in de zomer van 2017.

zendmast frequentiebeleid

Nota Frequentiebeleid

Het ministerie van Economische Zaken heeft eind 2016 de Nota Frequentiebeleid gepubliceerd, met daarin een afweging tussen alle soms onderling tegenstrijdige doelstellingen. EZ heeft vervolgens in februari 2017 de Nota Mobiele Communicatie uitgebracht.

Deze nota heeft tot felle reacties geleid uit de mobiele branche. Zo heeft KPN zeer kritisch gereageerd op het beleidsvoornemen om 10 MHz in de 2,1 GHz band apart te houden. In de visie van overheid wordt een gedeelte niet aangeboden aan de bestaande mobiele operators, maar aan andere, innovatieve dienstverleners.

En dat valt bij de MNO’s niet in goede aarde. Door die keuze dreigt Nederland uit de pas te lopen, stelt KPN. De Nederlandse regelgeving moet er volgens KPN op gericht zijn om zoveel mogelijk schaalvoordeel te halen uit de wereldwijde standaardisatie van technologie en harmonisatie van spectrum.

Ook T-Mobile en VodafoneZiggo waarschuwen voor de gevolgen als er niet voldoende capaciteit over blijft voor de mobiele operators. Tele2 sluit zich daarbij aan, met een pleidooi voor een veiling die de concurrentie tussen de vier mobiele operators op lange termijn waarborgt.

Kortom: de capaciteit voor de mobiele operators kan niet groot genoeg zijn, daar zijn de reacties eensluidend in. De MNO's kijken naar het belang van communicatie.

Groei in 3G data blijft achter

Maar is er niet al genoeg spectrum beschikbaar om de verwachte groei van mobiel datagebruik op te vangen? 2,1 GHz is sinds de eeuwwisseling bekend als de 3G of UMTS band. Het spectrum wordt actief gebruikt, maar dat het druk gebruikt wordt, blijkt niet eenduidig uit de cijfers. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) publiceert met enige regelmaat de Telecommonitor, met per kwartaal een overzicht van alle cijfers uit de telecommarkten, aangeleverd en geaggregeerd door de netwerkoperators zelf.

Tussen het derde kwartaal van 2015 en het vierde kwartaal van 2016 is het dataverkeer over de 3G-netwerken met 37 procent gegroeid. Het dataverkeer over de 4G-netwerken is in dezelfde periode echter met 204 procent gegroeid, meer dan verdubbeld dus.

Het aantal antennes voor 3G groeide met 4 procent, terwijl het aantal antennes voor 4G met 31 procent toe nam. Dat duidt er niet op dat operators alle zeilen bij zetten om 3G uit te breiden. De komende jaren is het te verwachten dat 3G verder wordt gereduceerd, terwijl 4G-capaciteit wordt uitgebreid. Daarvoor is spectrum beschikbaar in meerdere andere vergunde banden.

nota-frequentiebeleid-2016

BTG benadrukt belang spectrum voor innovatie

BTG heeft bij de Nota Frequentiebeleid en bij de Nota Mobiele Communicatie gepleit voor beleid om de belangen van de sector Openbare Orde en veiligheid (OOV) en bedrijfskritische toepassingen te waarborgen. Een van de mogelijke routes is via vergunningen bij de eerstvolgende spectrumveiling.

De eerdergenoemde reactie van de mobiele operators staat haaks op de doelstelling van EZ, onderschreven door BTG, om met gereserveerde spectrumblokken specifiek innovatie te bevorderen via nieuwe toepassingen en capaciteit vrij te maken voor gedefinieerde sectoren, zoals OOV.

[userquote user="906"]De borging van 24/7 veilige beschikbaarheid van informatie- en communicatievoorziening is niet alleen binnen de OOV een toenemende belangrijke randvoorwaarde. Ook binnen de logistieke sector, zoals treinverkeer, lucht- en scheepvaart en zorg ziet men dit als een belangrijk thema.

Het betreft hier processen waarmee levens zijn gemoeid en beschikbaarheid en veiligheid vormen hiervoor belangrijke randvoorwaarden. In dit perspectief bezien is hier sprake van een belangrijke sociaal maatschappelijke incentive en vormen zij tezamen een special interestgroup, waarvan de belangen ruimte moeten krijgen in het nieuwe overheidsbeleid. Binnen de BTG hebben de leden binnen deze sectoren zich hierin verenigd in een Expertgroep, die gezamenlijk werken aan de realisatie van hun belangen.  [/userquote]

Conflicterende visies op innovatie

De twee conflicterende visies kunnen ook worden beschouwd van uit het oogpunt van innovatie. Of anders geformuleerd: van botsende visies over innovatie. Het staat namelijk niet ter discussie dat de mobiele sector sterk innoveert juist door de focus op communicatie. De opkomst van 3G en de introductie van 4G hebben economie en maatschappij veel opgeleverd. De migratie van 4G naar 5G – via tussenstappen zoals 4.5G en 4.9G – belooft dat opnieuw te zullen doen.

Dat is de visie van de mobiele branche. Die focus op eigen technologie heeft echter ook een keerzijde. Het is niet overdreven om te stellen dat de mobiele operators de blik vooral naar binnen richten en naar buiten toe verkondigen dat hún innovatie de enige weg vooruit is. In sommige gevallen betekent dat operators de neiging hebben hun eigen agenda te volgen, maar er zit ook een risico in als aanbieders zeggen: "De oplossing voor uw problemen is ons product".

[userquote user="906"]Enerzijds moeten er hoge kosten worden gemaakt om spectrum te bemachtigen, anderzijds moeten deze ook worden terugverdiend. Daarnaast is er een toenemende druk op innoveren. Binnen dit spanningsveld moeten de MNO’s balanceren. Hiervoor is ruimte nodig om los te komen van de huidige businessmodellen en deze te transformeren naar businessmodellen die meer toekomstbestendig zijn. De consument vraagt meer dan alleen goede en betaalbare infrastructuur, mobiele voorzieningen en abonnementen. De MNO’s zouden hier in samenwerking met consumentenorganisaties en overheid/beleidmakers meer ruimte voor moeten krijgen.[/userquote]

Innovatie waarbij de eindgebruiker centraal staat

Het staat echter niet ter discussie dat er ook buiten de kring van mobiele operators en hun vendors innovatie wordt geleverd. Leveranciers en system integrators hebben het potentieel om in samenwerking met kennisinstellingen en afnemers innovatieve diensten te ontwikkelen.

Deze diensten kunnen een oplossing bieden voor lokale vragen naar capaciteit en betrouwbaarheid. Door spectrum in de 2,1 GHz band beschikbaar te maken, kunnen gebruikers capaciteit toevoegen waar dat lokaal nodig is, met gebruikmaking van apparatuur uit het bredere ecosysteem. BTG heeft er in dat kader voor gepleit niet om het vergunningvrij beschikbaar te stellen, maar om te komen tot een lichter regime en maatregelen om gebruik te coördineren.

Uiteraard is het daarbij van belang dat zij daarbij bestaande technologie zullen oppakken en de standaardisatie volgen. Daarvoor is het echter wel geboden dat niet alle essentiële grondstoffen- en dat is spectrum - terecht komen bij de operators. Anders dreigt de overheid, maar ook de markt in de situatie te komen dat niet de innovatie bepalend is, maar de zeggenschap over de schaarse frequenties. Waarmee ook een belangrijke doelstelling uit de Nota Frequentiebeleid uit beeld zou raken.

[userquote user="906"]Vanuit BTG wordt gepleit voor het gegeven dat, vanuit zowel het belang van de zakelijke afnemers als de aanbiedende partijen, waaronder MNO’s, het nieuwe overheidsbeleid voorziet in een geleide ondernemingsruimte voor innovatie en doorontwikkeling. Deze ruimte kan hierbij niet alleen een marktprivilege zijn, mede omdat in de afgelopen decennia is gebleken dat de marktwerking niet integraal en volledig kan voorzien bij de invulling van marktoverstijgende economische en sociale belangen. Het is mede een taak van de overheid de belangen van alle betrokken stakeholders in balans te brengen en te houden. Dit is een complexe uitdaging, die alleen kan worden beslecht in nauwe dialoog en samenwerking met de belanghebbende stakeholders. BTG participeert in deze dialoog en waardeert hierin de aanpak van EZ.

Daarnaast is een efficiënte benutting van het beschikbare frequentiespectrum een belangrijke doelstelling. De vraag naar data en spectrum stijgt en de Nederlandse overheid zal hierin in nationale en internationale dialoog en consensus met alle betrokken stakeholders uit de markt en consumentenomgevingen ook tot een evenwichtige balans moeten zien te komen. Het is hierbij een essentiële vraag in hoeverre de huidige wet- en regelgevingen en methodieken, waaronder het veilingsmodel nog toereikend zijn om deze randvoorwaarden toekomstbestendig te kunnen borgen.[/userquote]

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

  • Geen evenementen
  • Magazine

    BTG in Business - Voorjaar 2022
    Lees de laatste editie

    Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

    Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.