Conferentie Nederland Digitaal: grote ambitie bij alle betrokkenen

Afgelopen week, tijdens de Conferentie Nederland Digitaal 2019 in Hilversum, heeft de overheid, samen met bedrijfsleven, onderwijs en andere betrokken partijen verdieping gegeven aan de Nederlandse Digitaliseringsstrategie. Centraal thema was Artificial Intelligence (AI). BTG is enthousiast over de plannen die voorliggen en wil graag samen met alle betrokkenen haar schouders zetten om het digitale leiderschap van Nederland door te ontwikkelen.

Tijdens de Conferentie werden tal van acties, plannen en ambities gepresenteerd. Zoals de introductie van een nationale AI-coalitie met als doel Nederland de plek in Europa te maken als het gaat om kennis en kunde rondom AI. Verder een ethische gedragscode voor AI, nieuwe fieldlabs voor smart industries, mkb-werkplaatsen voor digitaal advies, een datadeelcolatie voor het delen van data, een eenvoudig toegankelijke satelliet-dataportaal. En ook een Handvest 5G. Een groot aantal telecompartijen, innovatieve bedrijven en gemeenten bundelt op basis van het Handvest 5G de krachten voor een succesvolle uitrol van 5G in Nederland. Ze werken aan de harmonisatie van lokaal beleid, en delen kennis over kansen, innovatie en good practices.

Opbrengsten van de Conferentie
Vier dagen Nederland Digitaal telde ruim 2.000 deelnemers en meer dan 80 deelsessies over
uiteenlopende onderwerpen, met een veelheid aan partijen uit het bedrijfsleven, de wetenschap en maatschappelijke organisaties. De overheid spreekt van een succes.
“Het heeft de samenwerking rond digitalisering versterkt, door partijen te verbinden, doelen te
verscherpen en acties te versnellen. Nederland Digitaal heeft verschillende concrete initiatieven en thema’s opgeleverd waar we gezamenlijk aan gaan werken.

Achtergrond
Juni vorig jaar heeft het kabinet de Nederlandse Digitaliseringstrategie (NDS) gelanceerd. Dit is de eerste keer dat kabinetsbreed een ambitie en doelstellingen zijn geformuleerd voor een succesvolle digitale transitie in Nederland. Hiermee is een nieuwe beweging in gang gezet. In plaats van elke sector en elk ministerie voor zich, staat er een gezamenlijke agenda om de maatschappelijke en economische kansen van digitalisering te benutten. Op die manier bundelen we de krachten: met ondernemers, wetenschappers, maatschappelijke organisaties en medeoverheden.

Nederlandse Digitaliseringsstrategie 2.0
Sinds vorig jaar is veel in gang gezet. Met als resultaat onder meer de Cyber Security Agenda, het Digital Trust Center, het actieplan voor het mkb en de aanpak voor inclusie.
Maar de ontwikkelingen staan niet stil. Bij de lancering is dan ook besloten de digitaliseringsstrategie jaarlijks verder te ontwikkelen. De strategie is nooit af, maar blijft in ontwikkeling. Tijdens de Conferentie Nederland Digitaal hebben de deelnemers samen een impuls aan deze ontwikkeling gegeven door zichtbaar te maken wat er nog méér nodig is; waar we nieuwe accenten moeten leggen en wat we samen kunnen doen om de ambitie van Nederland Digitaal waar te maken. Aankomende zomer wordt de volgende versie van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie naar de Tweede Kamer gestuurd.

Artificiële intelligentie (AI)
Het centrale thema van deze eerste Conferentie Nederland Digitaal was AI. Ontwikkelingen op dit gebied gaan snel en leiden tot een veelheid aan toepassingen met grote impact op economie en maatschappij. Om de kansen en uitdagingen van AI voor Nederland op te pakken, zijn tijdens de conferentie de volgende stappen gezet.:
➢ Nationale AI coalitie. Vandaag is op initiatief van VNO-NCW en MKB-Nederland de Nationale AI coalitie gelanceerd. De coalitie heeft de ambitie om van Nederland de plek in Europa te maken als het gaat om innovatie met AI en zij gaat aan de slag met o.a. opgaven rond kennis, onderzoek, en vaardigheden. De coalitie roept bedrijven, instellingen, wetenschap en maatschappelijke partijen op om zich aan te sluiten.
➢ Kennislaboratoria. Door de AI coalitie worden onder meer laboratoria bij verschillende
universiteiten opgezet, bijvoorbeeld in Amsterdam en Utrecht. Doelstelling is dat er dit jaar 10 van dergelijke laboratoria komen, waar bedrijven en onderzoekers kunnen samenwerken aan het ontwikkelen van hoogwaardige kennis en innovatieve toepassingen. Vandaag is een nieuw lab aangekondigd bij de TU-Delft wat zich gaat specialiseren in Fintech.
➢ Ethische gedragscode. Op initiatief van Nederland ICT gaan ondernemers aan de slag met
de implementatie van een ethische gedragscode. Dit moet hen helpen bij het ontwikkelen van
verantwoorde AI-toepassingen.
➢ Strategisch actieplan AI. Voor de zomer komt het kabinet met een strategisch actieplan AI
zodat Nederland de kansen van AI kan benutten en waarmee we risico’s adresseren. Dat
actieplan zal onder andere gaan over onderwijs en onderzoek, het gebruik van data, de
transparantie en uitlegbaarheid van algoritmen en ethische aspecten. Hierbij gaan we
samenwerken met de Nationale AI coalitie

Slimme digitale toepassingen in economie en maatschappij
Digitalisering biedt grote mogelijkheden voor maatschappelijk en economische toepassingen. Denk aan zorgrobots, slimme verkeerslichten en energienetten. Om die kansen beter te benutten gaan we aan de slag met de volgende acties:

➢ De slimme stad. Een brede coalitie van o.a. VNG, G5, G40 en het ministerie van BZK hebben in de Smart Society verklaring aangekondigd om innovatie en opschaling te versnellen. Zij gaan aan de slag met icoonprojecten voor de stad: van verstedelijking tot klimaatadaptatie, van gezondheidszorg tot mobiliteit en van werkgelegenheid tot veiligheid.
➢ Fieldlabs 2.0. Het samenwerkingsverband Smart Industry gaat nu ook aan de slag met
toepassing van nieuwe technologieën als AI, quantumtechnologie en fotonica in de
Nederlandse maakindustrie. Hiervoor worden onder andere bestaande fieldlabs versterkt of nieuwe fieldlabs opgericht waar ondernemers terecht kunnen om te experimenteren met deze
opkomende technologieën.
➢ Mkb werkplaatsen. In Groningen en Brabant kunnen ondernemers terecht bij werkplaatsen
voor ondersteuning en advies bij digitalisering. Het ministerie van EZK is bereid om in 2019
tenminste 5 extra regionale werkplaatsen voor het mkb te (co)financieren om dit breder in
Nederland mogelijk te maken en roept bestuurders, ondernemers en andere regionale partijen
op om gezamenlijk met goede plannen te komen.
➢ Zelfregie en zelfzorg. Het Nederlands Huisartsen Genootschap gaat allianties sluiten met
publieke en private partijen om van Thuisarts.nl de basisvoorziening bij uitstek te maken voor
betrouwbare informatie en digitale hulpmiddelen voor zelfregie en zelfzorg in Nederland.
➢ Innovatiekracht digitale overheid. De mogelijkheden die nieuwe technologie biedt wil de
overheid zelf ook benutten. De overheid gaat daarom meer gebruik maken van de innovatieve
denkkracht van startups. Vandaag is een impuls gegeven aan het Startup in Residence
programma. Met bestuurders en ambtenaren uit verschillende lagen werken we aan de
‘startup way of working’: een houding van stapsgewijs dingen doen met ruimte voor
experimenten.

Datadelen en -toegang (een florerende data-economie)
Essentieel voor een succesvolle digitale transitie is de beschikbaarheid van data en de mogelijkheid die verantwoord te benutten voor maatschappelijke en economische toepassingen. Om de dataeconomie verantwoord en optimaal te laten groeien, en daarbij de juiste balans te vinden tussen kansen en de risico’s, is het volgende afgesproken:

➢ Datadeelcoalitie. Het delen van data moet de norm worden. Vandaag is de aanzet gegeven
tot de vorming van de datadeelcoalitie met partijen uit onder meer de zakelijke
dienstverlening, de logistiek, het agrodomein, de energiesector, de mobiliteitssector en de
industrie. Doel is dat ondernemers uit deze sectoren makkelijker veilig en verantwoord data
kunnen delen over sectorgrenzen heen. De afspraken worden binnenkort vastgelegd in een
intentieverklaring.
➢ Satellietdata. Vandaag lanceren het ministerie van LNV en het Netherlands Space Office een satellietdata-portaal 2.0. Daarmee krijgt iedereen gratis toegang tot een geheel vernieuwde
rijkdom aan satellietdata voor toepassingen in landbouw, logistiek en andere domeinen. Een
prachtige basis voor slimme toepassingen, onder andere met AI.
➢ Ethisch innoveren met data. Vandaag spraken overheidsorganisaties, kennisorganisaties,
bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties over ethische principes voor verantwoord
innoveren met data door overheden. Het ontwikkelen van deze regels is een van de
actiepunten uit de eerste interbestuurlijke Data Agenda Overheid.

Connectiviteit / 5G
Een nieuwe generatie digitale connectiviteit dient zich aan onder de noemer 5G. Die biedt veel mogelijkheden, van supersnel mobiel breedband tot toepassingen die extreem hoge eisen stellen, zoals zelfrijdende voertuigen.

➢ Handvest 5G. Een groot aantal telecompartijen, innovatieve bedrijven en gemeenten bundelt op basis van het Handvest 5G de krachten voor een succesvolle uitrol van 5G in Nederland. Ze werken aan de harmonisatie van lokaal beleid, en delen kennis over kansen, innovatie en good practices.

Digitale vaardigheden & inclusie (iedereen doet mee)
Digitalisering heeft ingrijpende gevolgen voor ons werk en de vaardigheden die daarvoor nodig zijn. Het is bij deze ontwikkeling van groot belang om iedereen binnen boord te krijgen én te houden. Daarom is het cruciaal dat iedereen al vroeg digitale basisvaardigheden aanleert en zich een leven lang blijft ontwikkelen. Kwetsbare groepen moeten we daarbij ondersteunen. Om de digitale vaardigheden en inclusie te versterken zijn verschillende acties in gang gezet.
➢ Funderend onderwijs. Partijen uit het onderwijs en bedrijfsleven (onder andere de PO-Raad, VO-Raad, Kennisnet en Nederland ICT) gaan samen de digitaliseringsagenda voor het
funderend onderwijs uitvoeren. Zij bundelen de krachten om de digitale vaardigheden van
leraren te verbeteren en het innovatieve vermogen van het onderwijs te vergroten, zodat
leerlingen kunnen beschikken over de vaardigheden die nodig zijn in de 21e eeuw.
➢ Sociale impact. Wat is de balans tussen online en offline? Wat doet digitalisering met het
onderlinge contact in de samenleving? Prinses Laurentien van Oranje, vertegenwoordigers uit
het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en het ministerie van BZK lanceerden
vandaag de alliantie ‘digitaal samenleven’. De alliantie gaat zich inzetten voor digitale
bewustwording, vaardigheden en voor de sociale impact. We willen dat iedereen kan meedoen in deze samenleving. Daarover is vandaag ook gesproken in de burgerdialoog met ruim 100 betrokken deelnemers, van jong tot oud.
➢ Leven lang leren. Het samenwerkingsverband Smart Industry versterkt haar inzet op digitale vaardigheden. Met nieuwe modules voor een leven lang leren en door actieve kennisdeling vanuit de fieldlabs met het (beroeps)onderwijs, kunnen werknemers en ondernemers hun digitale vaardigheden versterken.

Digitale weerbaarheid
Digitale kwetsbaarheden nemen toe door dreigingen van zowel beroepscriminelen als statelijke actoren die zich richten op digitale economische en politieke spionage. Om de digitale weerbaarheid van Nederland te versterken hebben we het volgende afgesproken:

➢ Weerbare organisaties. Binnen de Cybersecurity Alliantie werken partijen samen aan een
digitaal weerbaar Nederland. Zo zullen binnen het Alliantie-project TIBER-NL (Threat
Intelligence Based Ethical Red Teaming) kritische kernsystemen van organisaties worden
getest. Geïnteresseerde partijen zijn uitgenodigd om contact op te nemen met de
Cybersecurity Alliantie (via de website), wanneer zij de mogelijkheden van het TIBER-NL
project verder willen verkennen.
➢ Cyber Innovation Hub. Het ministerie van Defensie gaat samen met belanghebbenden de
mogelijkheden verkennen voor een Cyber Innovation Hub, waar ministeries,
onderzoeksinstellingen en bedrijven samenwerken aan cyber-veiligheidsvraagstukken. Dit kan o.a. door relevante technologieën te scouten, te experimenteren met veelbelovende
marktpartijen en door methoden te ontwikkelen voor het sneller implementeren van nieuwe
oplossingen.
➢ In de klas. Om kinderen meer weerbaar te maken in de digitale wereld heeft Staatssecretaris Knops vandaag de eerste exemplaren van ‘Donald Duck duikt in de digitale wereld’ uitgereikt aan de Raad van Kinderen. Deze wordt in april meegestuurd aan alle abonnees in Nederland Bij de special is een lespakket ontwikkeld waarmee basisschoolleerkrachten met hun klas in gesprek kunnen over nieuwe technologie en grondrechten, zoals keuzevrijheid, autonomie en privacy.

Internationale inzet
Digitalisering is een internationale ontwikkeling. Onze ambities en doelstellingen vergen daarom samenwerking met Europese en andere internationale partners, zoals binnen de OESO en de G20. Dit jaar wordt een nieuw Europees Parlement verkozen en treedt een nieuwe Europese Commissie aan. Daarom is het belangrijk om de Nederlandse speerpunten strategisch uit te dragen in Europees verband.

Het vervolg
Digitalisering van economie en samenleving vraagt om een strategie die in ontwikkeling blijft. Deze opbrengsten van de Conferentie Nederland Digitaal vormen een eerste, belangrijke stap in die doorontwikkeling. Dit document en alle input die door de rapporteurs verzameld is in de deelsessies van de conferentie, nemen mijn collega’s en ik mee in de uitwerking.
Deze zomer zal het kabinet vervolgens de tweede editie van de Digitaliseringsstrategie naar de Kamer sturen. Daarin zal staan wat de overheid in samenwerking met alle betrokkenen doet om de ambitie van een vooruitstrevende digitale economie en samenleving waar te maken. Want digitalisering van economie en maatschappij werkt alleen, als iedereen er werk van maakt.

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

Magazine

BTG in Business - Voorjaar 2022
Lees de laatste editie

Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.