Achter elk netwerk, elke zendmast, glasvezelverbinding en technische ruimte gaat een wereld schuil van onderdelen, specificaties, voorraadgegevens, installatietijden en milieudata. De installatiebranche is er mede dankzij 2BA in geslaagd om al die kennis en data te bundelen binnen één centrale database. Hierin is ruim 90 procent van alle relevante producten uit de installatiebranche gecategoriseerd. Veel daarvan wordt ook in de telecom toegepast. Vandaar dat zowel grote bouwbedrijven als VolkerWessels, Heijmans en BAM als ruim 3.000 andere installatiebedrijven er al intensief gebruik van maken. Reden voor het oprichten van de nieuwe BTG Expertgroep Data & Efficiency, waar 2BA niet alleen haar expertise inbrengt, maar vooral ook door te luisteren nog beter wil anticiperen op de behoeften van telecomgebruikers.
De ambitie van de nieuwe expertgroep: partijen uit de telecom- en IT-keten bij elkaar brengen om te onderzoeken hoe betere, gestandaardiseerde data kan bijdragen aan minder faalkosten, snellere uitrol, slimmer beheer en meer grip op toekomstige regelgeving.
“2BA is eigenlijk de datalaag achter de infrastructuur, de uitrol, het beheer en de dienstverlening”, vat René Visser samen. Veel BTG-leden kennen hem nog uit zijn tijd bij VodafoneZiggo en vanuit initiatieven als de Green Innovation Hub. Sinds kort werkt hij voor 2BA, waar hij samen met algemeen directeur Wim Willems de verbinding met nieuwe sectoren zoekt. Willems zelf heeft een achtergrond in de publieke sector en digitalisering. Als voormalig wethouder van Apeldoorn en G40-woordvoerder op smart cities werkte ook hij eerder al samen met BTG.
2BA ontstond 22 jaar geleden uit een praktisch probleem in de installatiebranche. Installateurs, groothandels en fabrikanten werkten met stapels papieren catalogi, losse artikelnummers, verschillende prijslijsten en veel handmatig zoekwerk. “Ze hadden behoefte aan één slimme manier om productinformatie te ontsluiten”, vertelt Willems. “Welke leverancier heeft welke voorraad? Wat zijn vervangende artikelen? Welke kenmerken heeft een product? En zijn er koppelingen naar leveranciers om direct te kunnen bestellen, waarbij de informatie gestructureerd en uniform beschikbaar is?”
Zo groeide 2BA uit tot het digitale baken voor de installatiebranche en inmiddels ook voor onder meer de bouw en maritieme sector. De organisatie geeft inzicht in zo’n 5 miljoen producten en bijna 25 miljoen artikelen. Willems: “Een blikje cola zou een product zijn. Maar je kunt dat blikje los kopen, in een tray van zes of in een tray van 24. Dat zijn artikelen.”
Die product- en artikeldata wordt door fabrikanten en groothandels aangeleverd en door 2BA gevalideerd. Denk onder meer aan technische specificaties, prijzen, voorraad, handleidingen, milieudata en calculatietijdnormen. Inmiddels maken duizenden installateurs en afnemers, bijna 300 groothandels en ruim 550 fabrikanten gebruik van het platform. Daarmee fungeert 2BA niet als leverancier of marktplaats, maar als neutrale datavoorziening waar verschillende partijen in de keten op kunnen aansluiten.
In de praktijk lopen installatie, telecom, bouw en infra steeds meer door elkaar. Veel componenten die in een woning, gebouw of fabriek worden gebruikt, komen ook terug in telecomkasten, datacenters, zendmasten of glasvezelnetwerken.
Visser: “Denk aan die grijze kastjes van de telecomoperators. Daar zitten patches, connectoren, switches, modems, stekkers en kasten achter. Voordat zo’n netwerk is aangelegd, zit daar ontzettend veel tussen. Als je dat efficiënter kunt organiseren, voorkom je faalkosten, kun je voorraad beter beheren en kan de productie daarop worden afgestemd.”
De telecomketen is bovendien veel breder dan alleen operators en netwerken. In de analyse die 2BA maakte, loopt de keten van productie van hardware, chips, kabels, antennes en securitycomponenten via realisatie door aannemers en asset owners naar exploitatie door operators, interconnectiepartijen, datacenters en softwareleveranciers. Daarna volgen levering, installatie, gebruik en uiteindelijk belangenbehartiging. Juist omdat zoveel schakels afhankelijk zijn van dezelfde product- en assetinformatie, kan betere standaardisatie direct effect hebben op het hele proces: planning, inkoop, logistiek, beheer en onderhoud.
De kern van 2BA is dat partijen in de keten dezelfde taal willen spreken. Producten worden niet alleen beschreven op naam of merk, maar op vaste kenmerken. Bij een glasvezelkabel gaat het bijvoorbeeld om buigradius, aantal vezels en brandklasse. Bij onderdelen voor 5G-masten gaat het onder andere om gewicht, afmetingen, windbelasting of compatibiliteit.
In de praktijk voorkomt dat fouten. Een verkeerde connector op locatie betekent vertraging. Een ontbrekende specificatie zorgt voor extra telefoontjes. En wie een digital twin wil bouwen van een telecomnetwerk, moet exact weten welk onderdeel waar zit en welke eigenschappen het heeft.
“Wij proberen de markt in de keten met elkaar te verbinden”, zegt Willems. “Alle data wordt bij ons gevalideerd op kwaliteit. Daarmee hopen we het proces te versnellen bij zowel afnemende als leverende partijen.”
De nieuwe BTG Expertgroep Data & Efficiency wil die ervaring vertalen naar telecom en IT. Daarbij gaat het om praktische vragen: hoe voorkom je faalkosten door slechte artikeldata? Welke data is nodig voor digital twins? Hoe beheer je telecom-assets slimmer gedurende hun levenscyclus? En hoe bereid je de keten voor op Europese regelgeving zoals het Digital Product Passport, de Data Act, CSRD en ESG-verplichtingen? Die regelgeving vraagt steeds vaker om aantoonbare herkomst, materiaalinformatie, duurzaamheidsprestaties en betrouwbare productdata door de hele keten heen.
Data gaat niet meer alleen over zoeken en bestellen, maar ook over onderhoud, circulariteit en duurzaamheid. Visser: “Als je niet standaard volgens een vaste periode onderdelen vervangt, maar producten op basis van IoT kunt volgen, kun je ze langer gebruiken.”
In de installatiebranche ziet Willems dat ook. 2BA werkt bijvoorbeeld aan dynamische data rond warmtepompen, zodat installateurs eerder zien dat onderhoud nodig is, welke onderdelen daarvoor nodig zijn en waar die beschikbaar zijn. Die manier van werken is volgens hem ook relevant voor telecomnetwerken, datacenters en digitale infrastructuur.
De vraag ligt voor de hand: hoe voorkom je dat deze expertgroep een podium wordt voor één aanbieder? Willems: “2BA is geen commerciële softwareleverancier, maar een branchevoorziening zonder winstoogmerk.”
Ook deze BTG Expertgroep moet daarom een plek worden waar partijen samen bepalen wat nodig is. Welke data ontbreekt? Welke standaarden zijn bruikbaar? Welke praktijkproblemen moeten eerst worden opgelost? En hoe kan de telecomketen leren van sectoren waar deze vorm van standaardisatie al verder is? “Dit kunnen wij niet alleen. 2BA is van, voor en door de branche. We moeten samen met de markt ontdekken hoe we deze sector het beste kunnen faciliteren.”
De eerste stap naar die samenwerking is gezet met dit artikel. De komende tijd zal 2BA uitleggen hoe het framework in andere sectoren is opgebouwd en welke waarde dat oplevert. Daarna volgen praktijkvoorbeelden, marktontwikkelingen en de vertaalslag naar telecom. Rond het BTG-event van 18 juni en later tijdens de NL Tech Week willen BTG en 2BA het initiatief verder onder de aandacht brengen.
Voor deelnemers biedt de expertgroep de kans om mee te bepalen welke datastandaarden, kwaliteitsafspraken en praktijkvragen in de telecomketen prioriteit moeten krijgen. Visser besluit: “De basis staat er. De vraag is nu hoe we die efficiency ook kunnen toepassen in de telecomketen.” Want de keten wordt pas echt slimmer als de informatie eronder klopt.