Uit een recente publicatie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat steeds meer Nederlandse microbedrijven (2-10 werknemers)  gebruik maken van kunstmatige intelligentie (AI). In 2025 gebruikte 13,8 procent van de Nederlandse microbedrijven één of meer van de genoemde zeven uitgevraagde AI-technologieën. Dit was een toename van meer dan 3 procentpunt ten opzichte van 2024. In vergelijking met 2023 is het gebruik van AI-technologie in deze groep bedrijven zelfs verdubbeld.Tegelijkertijd blijft de adoptie duidelijk achter ten opzichte van het midden- en grootbedrijf.

Voorzichtige groei in AI-toepassingen

Microbedrijven zetten AI onder meer in voor toepassingen zoals tekstgeneratie, klantenservice, marketinganalyse en procesautomatisering. De groei laat zien dat AI steeds toegankelijker wordt, ook voor kleinere organisaties. Toch blijft het gebruik beperkt tot een minderheid van deze bedrijven.

Drempels remmen verdere adoptie

Het onderzoek wijst op een aantal belangrijke belemmeringen:

• Gebrek aan kennis en expertise: veel ondernemers weten nog niet goed hoe AI concreet waarde kan toevoegen

• Beperkte financiële middelen: investeringen in technologie en implementatie vormen een drempel

• Onzekerheid over rendement en toepasbaarheid: de businesscase is niet altijd direct duidelijk

Toenemende kloof tussen klein en groot

De verschillen met grotere bedrijven zijn aanzienlijk. Waar grotere organisaties vaker beschikken over gespecialiseerde IT-capaciteit en strategische innovatiebudgetten, moeten microbedrijven vaker pragmatische keuzes maken. Hierdoor ontstaat een risico op een groeiende digitale kloof binnen het bedrijfsleven.

Belang van praktische ondersteuning en samenwerking

De cijfers onderstrepen het belang van:

• toegankelijke kennis en concrete voorbeelden

• samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en technologiepartners

• initiatieven die AI-toepassingen vertalen naar praktische, haalbare oplossingen

Van potentie naar brede toepassing

De opmars van AI biedt duidelijke kansen voor productiviteitsgroei en innovatie, ook voor kleinere ondernemingen. Om die kansen te benutten, is het cruciaal dat drempels worden verlaagd en dat technologie niet alleen beschikbaar is, maar ook daadwerkelijk toepasbaar en begrijpelijk wordt gemaakt voor ondernemers in de praktijk.

De ontwikkeling van AI in het microsegment staat daarmee op een kantelpunt: de basis is gelegd, maar verdere versnelling vraagt om gerichte ondersteuning en samenwerking.