Een hardloper keert terug van zijn rondje en stapt in de lift van zijn flat. Op de 40e verdieping zakt hij in elkaar. Omstanders reageren direct, maar pas na elf minuten komt er een melding binnen bij de meldkamer. Niet door onwil, maar omdat er in het goed geïsoleerde gebouw simpelweg geen bereik is om 112 te bellen – een probleem dat zich vaker voordoet, zeker op hoogte en in moderne en goed geïsoleerde panden.
Het incident stond centraal tijdens de meest recente bijeenkomst van de BTG Expertgroep Indoordekking. Drie brandweermannen die ter plaatse waren en Hans Boutkan, Landelijk Adviseur Special Coverage Locations bij de Politie, deelden het verhaal als indringende businesscase. Hun boodschap was helder: de structurele tekortkomingen in mobiele bereikbaarheid binnen gebouwen vragen om gezamenlijke actie – technisch én juridisch.
Voor Boutkan is de problematiek van connectiviteit in gebouwen niet nieuw. Hij coördineert voor de 25 veiligheidsrisico’s, ambulance en defensiediensten, kortom alle C2000 gebruikers, de indoorissues. En dat worden er steeds meer. “Beton, metaalfolie, HR+++ glas blokkeren of dempen het signaal. Daarbij, hoe hoger een gebouw, hoe moeilijker het wordt om het signaal vanaf straatniveau naar boven en naar binnen te brengen. Zeker omdat nieuwe netwerken van 5G en straks 6G LTE gebaseerd zijn en met lagere masten werken”. En er komen steeds meer beter geïsoleerde en hoge gebouwen.
Om te zorgen dat er bij calamiteiten ook binnen gebouwen door hulpdiensten gecommuniceerd kan worden, is er speciale wetgeving. Maar die geldt alleen voor openbare gebouwen waar veel bezoekers komen, als ziekenhuizen, sportcentra en dergelijke. De wet is strikt, bij een universiteit komen bijvoorbeeld veel gebruikers, en dan is die verplichting al niet van toepassing. Meestal kan Hans dus pas in actie komen als er een incident heeft plaatsgevonden, zoals in Rotterdam.
Anders moet de gebouweigenaar toch de portemonnee trekken om een speciale radiotechnische installatie, zoals een DAS, te installeren. Extra duur en lastig, omdat het C2000 netwerk andere eisen stelt als het publieke netwerk van de drie operators. Boutkan: “Zo’n eigenaar zit daar niet op te wachten, dus we overleggen altijd heel goed met ze en benadrukken het veiligheidsaspect voor zowel hun bezoekers als onze mensen in het veld. Gelukkig hoeven we maar zelden juridische procedures in te zetten om het af te dwingen.
“ Daarbij speelt ook dat het netwerk niet overbelast moet raken door nieuwe koppelingen. “C2000 is bedoeld voor buiten en voor gebruik binnen niet gegarandeerd. En als je het overal beschikbaar gaat stellen, heb je een ander probleem. Ik vergelijk de belasting van het netwerk weleens met een tuinslang, als je daar overal gaatjes in prikt, wordt de druk minder. Daarom zijn we heel terughoudend en restrictief. De uitdaging is om het signaal op een slimme manier naar binnen te brengen, zonder het netwerk te veel te belasten. Er zijn technische oplossingen zoals DAS, DIS, repeaters, small cells en WiFi calling, maar er is geen one-sizefits-all-oplossing”, aldus Boutkan.
Tijdens de BTG sessie bleek dat Boutkan en zijn mensen niet de enigen zijn die tegen de problemen rond indoordekking aanlopen. “Operators, leveranciers, ze krijgen er allemaal in toenemende mate mee te maken. Onze presentatie vanuit het praktijkvoorbeeld in Rotterdam had veel impact en het was mooi dat we het bespreekbaar konden maken. Het was ook een heel constructieve bijeenkomst, waarin we samen keken naar de mogelijke aanpassingen van wet- en regelgeving en van de technologie.
Zo zou er in de toekomst wetgeving moeten komen, die verplicht stelt dat je altijd en overal 112 moet kunnen bellen. Zodat je dat in hoogbouw, zeg vanaf 50 meter, kunt verplichten. Of dat het een onderdeel van de nutsvoorziening wordt. Daar ligt ook een taak voor BTG, die daarover in gesprek kan gaan met onder meer ministeries van Justitie en Veiligheid en van Economische Zaken en Klimaat. Er zal iets moeten gebeuren.”
In de nabije toekomst wordt het huidige C2000- netwerk vervangen door het VMX-netwerk (VMX staat voor Vernieuwing Missiekritische Communicatie). Hierdoor ontstaat een nieuwe situatie, stelt Boutkan. “Die nieuwe standaard gaat waarschijnlijk meeliften op de netwerpen van de operators. Dat duurt nog even en geeft ons, de leveranciers, operators en BTG de tijd om dat te regelen. Daarbij moeten we zorgen dat ons advies voor gebouweigenaren futureproof is, zodat ze straks niet opnieuw alle investeringen moeten doen. Als daarbij de wetgeving aangepast kan worden, ontstaat een veel betere situatie.”
Hans Boutkan is sinds jaar en dag dé expert op het gebied van indoordekking binnen de hulpdiensten. Zijn loopbaan kreeg in 2008 een wending toen hij vanuit zijn functie bij RET – verantwoordelijk voor onder meer cameratoezicht en sociale veiligheid – overstapte naar de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. De overstap kwam voort uit een wens zich verder te specialiseren in veiligheid, al begreep hij naar eigen zeggen destijds “de helft van de termen” in de vacaturetekst. Na een toelichtend telefoontje was hij overtuigd én aangenomen.
Al snel volgden landelijke incidenten die de noodzaak van betrouwbare communicatie pijnlijk blootlegden: de strandrellen in Hoek van Holland, de noodlanding van een Turkish Airlines-vliegtuig en de aanslag op de koninklijke familie in Apeldoorn. Naar aanleiding daarvan werd Boutkan gevraagd om het nationale SCL-beleid rondom indoordekking vorm te geven – een taak die uitmondde in zijn aanstelling als Landelijk Adviseur Special Coverage Locations. Momenteel is Boutkan betrokken bij de voorbereidingen voor de NAVO-top in Den Haag. Daarbij ligt de focus op de bereikbaarheid in alle betrokken gebouwen, van vergaderlocaties tot hotels. “Geen dag is hetzelfde. En een NAVO-top? Dat is dan echt de kers op de taart.”