Goede mobiele bereikbaarheid lijkt steeds vanzelfsprekender, maar juist op en rond het spoor en in tunnels is betrouwbare communicatie technisch complex. Tegelijkertijd is die communicatie essentieel voor de dagelijkse spooroperatie, veiligheid, hulpdiensten én reizigers.
Tijdens BTG NL Tech Week 2026 stond dit vraagstuk centraal tijdens een bijeenkomst van de BTG Expertgroep Indoordekking op woensdag 30 september op het hoofdkantoor van Arcadis in Amersfoort. Met bijdragen vanuit onder meer ProRail en Arcadis kregen de deelnemers een inkijk in de huidige communicatiesystemen op het Nederlandse spoor, de specifieke uitdagingen in tunnels en de ontwikkelingen die de komende jaren op ons afkomen.
Communicatie op het Nederlandse spoor
Vanuit ProRail werd uitgebreid ingegaan op GSM-R (Global System for Mobile Communications – Railway), het landelijke mobiele communicatienetwerk voor het Nederlandse spoor. Ook kwamen de verschillende systemen die een rol spelen bij communicatie en veiligheid aan bod, waaronder C2000.
Daarnaast werd vooruitgekeken naar de verdere modernisering van het spoor. Zo kwam ERTMS (European Rail Traffic Management System) aan bod, het Europese treinbeveiligingssysteem dat het huidige ATB-systeem opvolgt.
Een andere belangrijke ontwikkeling is FRMCS (Future Railway Mobile Communication System). Dit moet de volgende generatie mobiele communicatie voor het spoor ondersteunen. ProRail bereidt hiervoor onder meer testen voor op het baanvak Arnhem-Emmerich, waarbij verschillende technologieën en partijen – van beveiliging en modems tot de daadwerkelijke inbouw – samenkomen.
Bereik in tunnels vraagt om maatwerk
Vervolgens zoomde Martin Standaart van Arcadis, tevens voorzitter van de BTG Expertgroep Indoordekking, in op communicatie en bereik in tunnels. Een omgeving waarin tal van technische systemen naast én met elkaar moeten functioneren.
Welke infrastructuur is nodig? Hoe werken de verschillende communicatiesystemen samen? En waar is mobiele dekking gewenst – of soms juist bewust niet?
Een interessant voorbeeld is de vluchtgang. Daar kan vanuit veiligheidsoverwegingen juist worden gekozen voor beperkte mobiele bereikbaarheid, zodat mensen bij een calamiteit niet blijven staan om te bellen, maar zo snel mogelijk de veilige uitgang bereiken.
Met meer dan 200 kilometer aan spoortunnels bij ProRail, naast de vele metro- en wegtunnels in Nederland, is betrouwbare communicatie in deze omgevingen een omvangrijk en relevant vraagstuk.
Techniek én maatschappelijke bereikbaarheid
De presentaties leverden veel vragen en discussie vanuit de zaal op. Aan de hand van verschillende stellingen werd gesproken over de toekomst van mobiele bereikbaarheid op het spoor, in tunnels en andere complexe omgevingen.
Daarbij kwam ook de bereikbaarheid van 112 nadrukkelijk ter sprake. Wat mogen mensen verwachten van mobiele bereikbaarheid op plekken waar reguliere dekking niet vanzelfsprekend is? Welke verantwoordelijkheden liggen bij de verschillende betrokken partijen? En welke afspraken zijn nodig om bereikbaarheid structureel te organiseren?
Dit raakt precies aan de rol van BTG. Binnen de BTG Expertgroep Indoordekking brengen we gebruikers, mobiele operators, infrastructuurpartijen, adviseurs, leveranciers en andere stakeholders samen om kennis te delen, knelpunten te agenderen en gezamenlijk te werken aan toekomstbestendige oplossingen.
De vele vragen uit de zaal bieden dan ook voldoende aanknopingspunten om tijdens een volgende bijeenkomst van de expertgroep verder uit te diepen.
Want of het nu gaat om een station, een spoortraject of een tunnel: betrouwbare communicatie is een cruciaal onderdeel van een veilige en verbonden infrastructuur.