Met deze kop opent FD op 10 oktober 2025 het interview met Annelien Bredenoord, VZ van college van bestuur van Erasmus Universiteit Rotterdam. Dit interview sluit aan op de uitkomst van het onderzoek van SEO Economisch Onderzoek in opdracht van 5 universiteiten in de Randstad. Het onderzoek toont aan dat het wetsvoorstel Internationalisering in balans (WIB) waarmee het demissionaire kabinet het aantal internationale studenten in Nederland wil beperken, onze economie op langere termijn flink kan schaden, aldus onderzoeker van der Ven in NRC 11 oktober jl.
Deze ‘Studentenwet’ kost onze economie bijna 5 miljard, zo ’ kopt’ dit NRC artikel. Een van de gedachten van WIB is dat de staat veel geld uittrekt voor internationale studenten zonder er veel voor terug te krijgen. Maar dat beeld klopt niet, aldus de onderzoekers. Op korte termijn levert een beperking van de instroom een besparing op van tussen de 80 en 132 miljoen Euro, maar tegenover deze relatief kleine besparing staat een brede economische schade van 3,9 tot 4,8 miljard Euro in het BBP.
Een belangrijk onderdeel van de kabinetsplannen is de Toets Anderstalig Onderwijs (TAO), waardoor Engelstalige opleidingen een doelmatigheidstoets moeten ondergaan met mogelijke opheffing van opleidingen als gevolg. Door bepaalde uitzonderingen voor universiteiten in grensgebieden en technische universiteiten zouden de zwaarste klappen bij de 5 Randstad universiteiten vallen. Financiële instellingen en zakelijke dienstverlening overweegt zich te verplaatsen als er minder hooggeschoold personeel aanwezig is en dat is dus een benadeling van het vestigingsklimaat in de Randstad. Afnemende bedrijvigheid in de Randstad heeft ook gevolgen voor bedrijven buiten de Randstad die eraan leveren of eruit afnemen. Onduidelijk is wat er na de verkiezingen gaat gebeuren, vandaar dat de universiteiten politieke partijen oproepen de resultaten van het SEO Economisch Onderzoek mee te nemen als ze een nationale strategie opstellen.
Annelien Bredenoord wijst erop dat de invoering van de TAO in combinatie met een numerus fixus ( uitgezonderd technische opleidingen) leidt tot 75% minder internationale bachelor studenten en 25 % minder masterstudenten aan de 5 Randstad universiteiten. Op dit moment woont 25% van de buitenlandse studenten na 5 jaar nog in Nederland. Valt dat weg dan betekent dat minder beschikbare arbeid voor bedrijven en dus ook een verlies aan afzetmogelijkheden en belastingopbrengsten. Maar ook een verlies aan extra vraag naar goederen en diensten door de afgestudeerde buitenlanders. Nog groter wordt de schade van uitbannen van Engels als universiteiten niet meer aan buitenlandse docenten kunnen komen en als een krimp van de universitaire organisatie leidt tot kwaliteitsverlies. Er staat wel tegenover dat minder buitenlandse studenten de spanning op de woningmarkt verlicht, maar gezien de totale druk op de huisvesting is dit een marginale bijdrage aan die oplossing. Dit moet je afwegen tegen wat het uiteindelijk aan economisch verlies oplevert. Omdat technologische innovatie niet zonder sociale innovatie kan, is er behalve in de bèta-hoek ook instroom nodig in de brede vakgebieden voor economen, bedrijfskundigen en psychologen. Het aanbod aan Nederlandse studenten gaat om demografische redenen dalen, dus daarmee redden we het niet. Je zult buitenlandse studenten nodig hebben en wetgeving voor het instrument van numerus fixus voor bepaalde opleidingen heeft de laatste jaren al een daling van 7% aan internationale studenten opgeleverd. Deze vorm van zelf regie vergroot ook de blijf kans.. De universiteit besteedt intussen ook meer aandacht aan Nederlandse taal en cultuur voor de internationale studenten.
Begrijpelijk is de oproep vanuit de universiteiten aan de politieke partijen om een’ nationale talentstrategie’, die een mix moet zijn van verschillende opleidingsachtergronden. Immers met alleen techniek los je – á la Elon Musk- de problemen in de wereld niet op. Daarvoor heb je ook mensen nodig die breed opgeleid zijn.
(column Petra Claessen, voorzitter BTG)