Cybersoek is een organisatie die zich inzet voor digitale rechtvaardigheid in Amsterdam. Ze biedt dan ook hulp aan mensen die moeite hebben met de digitale wereld. En dat zijn er veel meer dan we denken. BTG ging in gesprek met Karien Sondervan, directeur van Cybersoek, die ons vertelt over de uitdagingen van digitale ongelijkheid en de impact van technologie op verschillende groepen in de samenleving.

Hoe is Cybersoek ontstaan en wat is jullie missie?

“Cybersoek richt zich op Amsterdammers die met digitale vraagstukken worstelen. Het team bestaat uit ongeveer 100 mensen, waarvan 80 actieve vrijwilligers per week. Dit team biedt een breed scala aan diensten die gericht zijn op het verkleinen van de digitale kloof in de stad. Onze missie is eenvoudig. We willen ervoor zorgen dat iedereen, ongeacht hun digitale vaardigheden, toegang heeft tot de digitale middelen die hen in staat stellen volledig mee te doen in de samenleving.”

Portret Karien

Wat doet Cybersoek om digitale ongelijkheid tegen te gaan?

“We bieden een veilige en laagdrempelige plek voor Amsterdammers die hulp nodig hebben bij digitale vragen. Dit gebeurt via cursussen, workshops en een open inloop voor praktische ondersteuning bij dagelijkse digitale vraagstukken. Het belangrijkste is dat we mensen helpen zonder dat ze zich geïntimideerd voelen. De drempel is laag, en iedereen is welkom, ongeacht hun achtergrond of vaardigheden.”

“Eén van de bekendste initiatieven van Cybersoek is De Cyberbank. Dit project maakt het voor Amsterdammers met een Stadspas mogelijk om voor slechts 20 euro een opgeknapte laptop aan te schaffen. In 2024 ontvingen we 100 laptops per maand, die we uitgaven via een loting. De vraag is veel groter dan het aanbod, dus de komende twee jaar schalen we De Cyberbank op. Eind 2026 is De Cyberbank in ieder stadsdeel en verkopen we per jaar minstens 5000 laptops. De laptops komen via samenwerkingen met de gemeente Amsterdam en bedrijven die hun oude laptops doneren. De twintig euro die men betaalt voor een laptop fungeert als een soort statiegeld. Wanneer iemand de laptop niet meer nodig heeft, kan deze worden ingeleverd. Dit draagt bij aan duurzaamheid, want de laptops worden weer uitgegeven of gerecycled binnen Europa. Dit initiatief biedt niet alleen technische middelen voor mensen die zich anders geen laptop zouden kunnen veroorloven, maar stimuleert ook duurzaamheid door het hergebruik van elektronica.”

Wat zijn de grootste uitdagingen die jullie zien op het gebied van digitale ongelijkheid?

“De grootste uitdaging voor Cybersoek is dat digitale ongelijkheid vaak onzichtbaar is voor degenen die het beleid maken. Er zijn in Nederland ongeveer vier miljoen mensen die digitale basisvaardigheden missen of die moeite hebben om de technologie bij te houden. Dit is niet alleen een probleem voor mensen met een laag inkomen, maar ook voor werkenden, die moeite hebben om bij te blijven met de snel veranderende technologie.”

“We zien vaak dat mensen vastlopen in de digitale wereld, omdat de snelheid van technologische veranderingen te groot is. Voor veel mensen is het moeilijk om up-to-date te blijven met de nieuwste digitale ontwikkelingen, zoals nieuwe apps, programma’s en online diensten. Dit kan leiden tot gevoelens van uitsluiting, vooral als er steeds meer essentiële diensten digitaal plaatsvinden. Digitale ongelijkheid is dus niet alleen een kwestie van armoede, maar van sociale uitsluiting. Het heeft invloed op mensen van alle leeftijden en achtergronden, en het probleem wordt groter naarmate de technologie sneller verandert”, zegt Sondervan.

Heeft dit ook te maken met verschillen in generaties?

“Ja, generatiekloven spelen een belangrijke rol in de digitale ongelijkheid die Cybersoek probeert te verkleinen. Jonge werknemers zijn vaak bedreven in nieuwe digitale tools en technologieën, terwijl oudere werknemers moeite hebben om bij te blijven. Dit kan leiden tot gevoelens van onzekerheid, vooral als mensen al jarenlang een belangrijke rol binnen hun organisatie vervullen.”

“Daarom richten we ons niet alleen op senioren, maar ook op werkenden van middelbare leeftijd die moeite hebben met het bijbenen van de digitale transformatie. Het is voor veel mensen moeilijk om toe te geven dat ze digitale tools niet begrijpen, vooral als ze gewend zijn om een bepaald niveau van expertise te tonen in hun werk. Wat we proberen te doen, is deze mensen helpen door veilige, ondersteunende leeromgevingen te creëren. Oefening, feedback, en het stellen van vragen zijn de sleutel tot het ontwikkelen van digitale vaardigheden.”

“Naast werkende volwassenen heeft digitale ongelijkheid ook grote gevolgen voor kwetsbare groepen, zoals ouderen en mensen met een beperking. Digitale ongelijkheid heeft ook invloed op toegang tot zorg. Steeds meer processen in de zorg gaan online, zoals het maken van afspraken of het bijhouden van de gezondheid via apps. Voor mensen zonder digitale vaardigheden wordt de kloof steeds groter, waardoor ze mogelijk niet de zorg krijgen die ze nodig hebben.”

Wat is de visie van Cybersoek voor de toekomst?

“Cybersoek kijkt naar de toekomst met een ambitie om structurele veranderingen te realiseren. We willen niet afhankelijk zijn van projectgebonden financiering. Onze doelstelling is om langdurige, betrouwbare impact te blijven maken in de stad. We willen zorgen voor structurele steun, zodat we ons werk kunnen uitbreiden en nog meer mensen kunnen helpen.

Op dit moment ontvangt Cybersoek ongeveer 40% van haar budget van de gemeente Amsterdam, terwijl de rest afkomstig is uit donaties van bedrijven en particulieren. We hopen in de toekomst meer structurele financiering te realiseren. We hebben gemerkt dat het werk dat we doen zo belangrijkis voor de gemeenschap, en het is tijd dat we de financiële stabiliteit bereiken die ons in staat stelt om ons werk te blijven doen.”

Wat kunnen bedrijven doen om te helpen?

“Bedrijven kunnen bijdragen door tijd, geld of hardware in te zetten. Een mooi voorbeeld is Liberty Global, dat laptops doneert, financieel bijdraagt en ook hun expertise inzet voor Cybersoek. Hun medewerkers investeren tijd om de laptops gebruiksklaar te maken, wat ook ons team helpt. Wat we vooral zoeken, is contact met bedrijven. We hebben een prachtige ‘menukaart’ waarop je als bedrijf kan kiezen op welke manier je met ons wilt samenwerken. Uiteraard is ook dit altijd maatwerk, dus we zoeken graag samen naar de best passende vorm. De lezers van dit magazine zijn actief in de IT. Ik zou iedereen oproepen om contact met ons op te nemen, zodat we samen kunnen kijken wat er mogelijk is.”

Vanaf 28 november 2024 is Cybersoek gestart met de Month of Giving – en jij kan het verschil maken! Onder het motto: Geef ons je digitale hart, zetten we ons in voor Amsterdammers die nog steeds geen toegang hebben tot de digitale wereld. Deze mensen missen kennis, een netwerk én een essentieel hulpmiddel: een laptop. Jouw hulp kan hun digitale wereld openen!

Kijk hier voor meer informatie over hoe je kan helpen.