Wat gebeurt er wanneer stroom, telecom en internet langdurig uitvallen en essentiële organisaties niet meer op hun gebruikelijke manier kunnen functioneren? Die vraag stond woensdag 30 september centraal tijdens ‘Digitale weerbaarheid van de toekomst’ bij Eurofiber in Maarssen, als onderdeel van BTG NL Tech Week 2026. De belangrijkste conclusie van de middag: digitale weerbaarheid kan niet door één organisatie afzonderlijk worden georganiseerd. Juist samenwerking binnen het volledige ecosysteem is noodzakelijk.
Bij de opening benadrukte Phaedra Kortekaas, managing director van Eurofiber het belang van weerbaarheid voor een samenleving die steeds afhankelijker wordt van digitale infrastructuur. BTG-voorzitter Petra Claessen wees daarbij op de noodzaak om organisaties, overheden, infrastructuurpartijen en andere betrokkenen met elkaar te verbinden. Afhankelijkheden lopen immers dwars door sectoren en organisaties heen.
Marvin Kocx van Eurofiber introduceerde het thema weerbaarheid vanuit ecosystemen, crisismanagement en digitale continuïteit. Vervolgens deelde Mitchel Jennekens van COPE een praktijkvoorbeeld uit zijn werk als veiligheidscoördinator in de regio Zuid-Gelderland.
Tijdens een storing in juni 2019 was onder meer het alarmnummer 112 tijdelijk niet bereikbaar. Alternatieve communicatiemiddelen zoals mobiele telefonie, WhatsApp en portofoons bleven deels functioneren, maar burgers konden de hulpdiensten niet meer via de gebruikelijke kanalen bereiken. Politie werd de straat op gestuurd, politiebureaus werden opengesteld en ook gemeenten kregen een belangrijke rol in de communicatie.
De storing duurde bijna vier uur. Het incident maakte volgens Jenneskens vooral duidelijk hoe belangrijk het is om vooraf na te denken over alternatieven. Wat gebeurt er wanneer naast telecom ook elektriciteit en internet langdurig wegvallen? Welke processen moeten dan doorgaan en welke organisaties zijn daarvoor van elkaar afhankelijk? Dat zijn vragen die organisaties volgens hem vóór een crisis moeten beantwoorden.
Een tweede onderdeel van de bijeenkomst richtte zich op het vooraf inzichtelijk maken van dergelijke afhankelijkheden. Casper van Heroes Corp liet zien hoe agentic AI kan worden ingezet om ecosystemen en crisisscenario’s te simuleren.
Door verschillende organisaties, belangen, afhankelijkheden en mogelijke reacties in een simulatie samen te brengen, ontstaat inzicht in kwetsbaarheden die in de dagelijkse praktijk niet altijd zichtbaar zijn. Dergelijke simulaties kunnen organisaties helpen om vooraf scenario’s door te spelen en te bepalen waar aanvullende afspraken, voorzieningen of samenwerking nodig zijn.
Tijdens twee roundtables gingen vertegenwoordigers van verschillende organisaties verder met de scenario’s. In het panel namen onder anderen Dennis Barends, Hein Stegeman, Martijn van de Bor, Jeroen Thijssen, voormalig burgemeester Frank van de Meijden, Ron Looij van de gemeente Utrecht en Mitchel Jenneskens plaats.
In de tweede ronde werd het scenario verder aangescherpt: een grootschalige stroom- en communicatiestoring die meerdere dagen aanhoudt. De centrale vraag daarbij was welke maatschappelijke functies onder alle omstandigheden moeten blijven functioneren en wat daarvoor nodig is.
Aan de hand van verschillende stellingen gingen zowel panelleden als deelnemers in de zaal in gesprek over verantwoordelijkheden, onderlinge afhankelijkheden en samenwerking. Daarbij werd duidelijk dat veel organisaties wel voorbereidingen treffen voor hun eigen continuïteit, terwijl de verbinding met andere partijen binnen het ecosysteem minstens zo belangrijk is.
De bijeenkomst maakte zichtbaar hoe sterk vitale processen inmiddels met elkaar verweven zijn. Uitval van energie of communicatie raakt al snel zorg, openbare veiligheid, gemeentelijke dienstverlening, mobiliteit, betalingsverkeer en andere essentiële voorzieningen.
Bij de afsluiting benadrukte BTG-voorzitter Petra Claessen dat BTG al langere tijd binnen de overheid aandacht vraagt voor digitale weerbaarheid en voor de digitale infrastructuur die daaraan ten grondslag ligt. Volgens haar is juist die infrastructuur een essentiële voorwaarde om als samenleving en economie veerkrachtig te kunnen blijven functioneren.
Claessen wees daarbij opnieuw op het belang van samenwerking.
“Digitale weerbaarheid organiseer je niet alleen. Daarvoor moeten overheid, marktpartijen en andere spelers in het ecosysteem gezamenlijk optrekken en vooraf duidelijk hebben waar de afhankelijkheden en kwetsbaarheden zitten.”
De bijeenkomst bij Eurofiber vormde daarmee zowel een inhoudelijke sessie als een volgende stap in een breder traject rond digitale weerbaarheid. Door praktijkervaringen, simulaties en kennis uit verschillende sectoren te combineren, moet meer inzicht ontstaan in oplossingen die regionaal toepasbaar en uiteindelijk ook breder schaalbaar zijn.