De uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling (R&D) in Nederland blijven fors achter op de Europese doelstelling van 3% van het bbp. Uit recente analyses van TNO in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken blijkt dat bij ongewijzigd beleid het R&D-tekort in 2030 kan oplopen tot 12,8 miljard euro. Om dat gat te dichten, is een additionele publieke investering van 14,9 miljard euro nodig in de periode tot 2030. De private sector zou aanvullend 34,5 miljard euro moeten investeren om de gezamenlijke ambitie te realiseren. Alleen dan komt Nederland in de buurt van de EU-norm van 3% R&D-uitgaven.
Kerncijfers uit het TNO-onderzoek:
- Huidige R&D-intensiteit: 2,23% van het bbp (2023)
- Verwachte R&D-intensiteit bij ongewijzigd beleid: tussen 1,97% en 2,02% in 2030
- Tekort tot 3%-doelstelling in 2030: 12,8 miljard euro
- Nodige additionele publieke financiering (2026-2030): 14,9 miljard euro
- Benodigde extra private investeringen (2026-2030): 34,5 miljard euro
De studie benadrukt dat de afbouw van bestaande regelingen, zoals het Nationaal Groeifonds, en het gebrek aan structurele langetermijninvesteringen de belangrijkste oorzaken zijn van de daling.
R&D-financiering als vliegwiel
Volgens de regressieanalyse in het rapport heeft publieke R&D-financiering een sterk positief effect op private uitgaven: elke procentpunt stijging van publieke financiering leidt tot 0,8 à 0,9 procentpunt extra private investeringen. Daarmee fungeert publieke financiering als katalysator voor innovatie door het bedrijfsleven.
BTG-voorzitter Petra Claessen: “De feiten zijn helder – nu is actie nodig”
BTG-voorzitter Petra Claessen benadrukt dat het onderzoek van TNO een duidelijke wake-upcall is: “De cijfers liegen er niet om. Als Nederland zijn concurrentiepositie wil behouden en maatschappelijke uitdagingen zoals energietransitie, digitalisering en zorginnovatie serieus wil aanpakken, dan is investeren in R&D geen keuze, maar een noodzaak.”
Claessen vervolgt: “R&D is de basis voor innovatie, economische groei en strategische autonomie. En het is onlosmakelijk verbonden met het thema dat BTG dit jaar centraal stelt: Connecting Tech to Society. Technologie moet bijdragen aan welvaart én welzijn. Die transitie vereist structurele inzet en samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen.”
BTG als brug tussen beleid en praktijk
Als branchevereniging voor IT- en Communicatietechnologie ondersteunt BTG haar leden bij technologische transformatie. Claessen: “We voeren actief overleg met o.a. het ministerie van EZ en de RDI en wij pleiten voor een consistent en voorspelbaar innovatiebeleid. Nederland moet aansluiting houden bij koplopers als Duitsland en Denemarken, die hun R&D-doelstellingen wél halen door structurele overheidsinzet.”