De Europese Commissie heeft AliExpress een boete van €550 miljoen opgelegd wegens ernstige overtredingen van de Europese Digital Services Act (DSA). Volgens de Commissie heeft het platform onvoldoende zorgvuldig onderzocht en beperkt welke risico’s consumenten lopen door de verkoop van illegale, onveilige en nagemaakte producten.
Met 550 miljoen euro is dit de hoogste DSA-boete vanaf de start van de DSA begin 2024. Eerdere boetes onder deze wetgeving gingen naar Temu (€200 miljoen) en X (€120 miljoen). Eurocommissaris Henna Virkkunen benadrukte dat de enorme schaal van het platform “geen excuus” is voor het in gevaar brengen van consumenten. AliExpress heeft laten weten de boete disproportioneel te vinden en gaat in beroep. Desondanks moet het bedrijf voor 20 oktober een sluitend verbeterplan indienen om verdere dwangsommen te voorkomen.
Hoewel de Digital Services Act al in november 2022 officieel inging, traden de strengste regels voor de allergrootste online platformen pas in augustus 2023 in werking. Sinds de volledige handhaving op 17 februari 2024 moeten uiteindelijk álle digitale dienstverleners binnen de EU aan deze wetgeving voldoen.
De zaak onderstreept dat grote onlineplatforms niet alleen verantwoordelijk zijn voor bereik, transacties en groei, maar ook voor de veiligheid en betrouwbaarheid van hun digitale omgeving.
Uit het onderzoek blijkt dat AliExpress op meerdere punten tekort is geschoten bij het beoordelen van systeemrisico’s. Zo onderzocht het platform onvoldoende of er genoeg medewerkers beschikbaar waren om mogelijk illegale producten te controleren. Ook zou AliExpress de effectiviteit van zijn detectie- en verwijderingssystemen hebben overschat.
Daarnaast hield het bedrijf onvoldoende rekening met de verhouding tussen het aantal menselijke moderators en hun werkdruk. Hierdoor was er volgens de Commissie geen realistisch beeld van de daadwerkelijke capaciteit om illegale producten tijdig te signaleren.
Ook de aanbevelings- en advertentiesystemen speelden een rol. Onderzoek van de Europese Commissie liet zien dat illegale producten bij consumenten werden aanbevolen of geadverteerd voordat deze effectief van het platform waren verwijderd.
Verder ontbraken betrouwbare kwantitatieve indicatoren om te meten hoe goed de moderatiesystemen voorkwamen dat illegale producten online verschenen of in een andere vorm terugkeerden. Ondanks de controlemaatregelen bleef een groot volume aan niet-toegestane producten circuleren.
De Europese Commissie constateerde ook dat AliExpress onvoldoende effectieve maatregelen nam om de geïdentificeerde risico’s te beperken.
Nagemaakte producten, onveilig speelgoed en gevaarlijke cosmetica bleven soms meerdere weken online staan. Winkels die illegale producten verkochten, konden actief blijven, ondanks eerder opgelegde sancties.
Verkopers konden controles bovendien relatief eenvoudig omzeilen door producten bewust in een verkeerde categorie te plaatsen. Omdat onvoldoende personeel beschikbaar was om productcategorieën te controleren, konden producten worden gepubliceerd zonder aan de strengere eisen van de juiste categorie te voldoen.
Ook het verplichte systeem voor merkautorisatie, dat de verkoop van namaakproducten moest voorkomen, bleek volgens de Commissie onvoldoende effectief en onderbemand. Hierdoor konden handelaren het systeem omzeilen en producten aanbieden die pas later als namaak werden verwijderd.
Dit raakt niet alleen consumenten, maar ook legitieme ondernemingen. Zij investeren in productontwerp, veiligheidstesten, compliance en innovatie, terwijl aanbieders van namaakproducten deze investeringen vermijden en daarmee de eerlijke concurrentie onder druk zetten.
AliExpress moet uiterlijk 20 oktober 2026 een actieplan indienen waarin staat welke maatregelen het bedrijf neemt om de overtredingen te herstellen.
Vervolgens heeft de European Board for Digital Services één maand om hierover advies uit te brengen. Daarna heeft de Europese Commissie nog een maand om een definitief besluit te nemen en een redelijke implementatietermijn vast te stellen.
Wanneer AliExpress niet aan het besluit voldoet, kunnen periodieke dwangsommen volgen.
De Commissie hield bij het bepalen van de hoogte van de boete rekening met de aard, ernst en duur van de overtredingen en met het aantal getroffen Europese gebruikers. Tegelijkertijd is ook rekening gehouden met verzachtende omstandigheden, waaronder het relatief nieuwe karakter van de Digital Services Act.
Europees Commissaris Henna Virkkunen benadrukt dat de verspreiding van namaakkleding, onveilig speelgoed en gevaarlijke cosmetica geen onvermijdelijk gevolg van onlinewinkelen is. Volgens haar is schaalgrootte geen excuus: platforms moeten risico’s systematisch identificeren en aanpakken, zodat consumenten veilig online kunnen winkelen.
Voor BTG laat deze zaak zien hoe belangrijk heldere regelgeving, effectief toezicht en digitale verantwoordelijkheid zijn. Technologie en platformisering kunnen alleen duurzaam bijdragen aan de samenleving wanneer veiligheid, transparantie, consumentenbescherming en eerlijke concurrentie structureel zijn geborgd.