De Europese Unie heeft vandaag officieel €70 miljoen toegekend voor de realisatie van een Nederlandse AI-fabriek in Groningen. Daarmee is de komst van deze hightech faciliteit definitief. Met een totale investering van €200 miljoen – afkomstig van EuroHPC, het Rijk en de regio – vormt dit de grootste investering ooit in een publieke AI-infrastructuur in Nederland. De AI-fabriek is een belangrijke stap naar digitale soevereiniteit en maatschappelijke innovatie binnen Europa.
De AI-fabriek – een samenwerking tussen onder meer Stichting Nederlandse AI Fabriek, SURF, TNO, de Nederlandse AI Coalitie (AIC4NL) en Samenwerking Noord – zal vanaf 2027 operationeel zijn. De infrastructuur bestaat uit een AI-supercomputer, data-ecosysteem en expertisecentrum waar startups, mkb, onderwijs en overheid samen kunnen werken aan verantwoorde AI-ontwikkeling.
Volgens Willem Jonker, bestuursvoorzitter van AIC4NL, is de AI-fabriek “essentieel voor de opbouw van een Nederlandse én Europese AI-industrie. Door zelf de regie te nemen, bouwen we aan AI Fair Tech als tegenhanger van AI Big Tech.”
Marc Zegveld, Managing Director TNO ICT, Strategy & Policy: “Geweldig nieuws voor Nederland: dankzij Europese steun krijgen ook start- en scale-ups toegang tot de meest geavanceerde AI-technologie. Zo bouwen we samen aan bedrijven die uitgroeien tot wereldspelers.”
Voorzitter Fred Hassert van Samenwerking Noord: “Dit is de start van een krachtige innovatiehub in Groningen, waar Samenwerking Noord de schouders onder zal zetten. Voor onze vereniging is het een grote blijk van waardering en vertrouwen dat we deze rol met al onze aangesloten leden mogen vervullen.”
Petra Claessen, voorzitter van BTG, noemt de komst van de AI-fabriek “een belangrijke ontwikkeling in de verbinding van technologische innovatie met maatschappelijke relevantie.”
“Als BTG benadrukken we dat AI geen doel op zich is, maar een middel om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Van verduurzaming tot zorg en veiligheid: de AI-fabriek stelt ons in staat om op basis van Europese waarden en standaarden te innoveren. Dit sluit naadloos aan op ons jaarthema voor 2025: Connecting Tech to Society,” aldus Claessen.
Claessen wijst ook op het belang van strategische samenwerking: “BTG is nauw verbonden met partners zoals de NL AI Coalitie en het Future Network Services-programma. We zien deze fabriek als katalysator voor nieuwe ecosystemen waarin publieke en private partijen samen bouwen aan een duurzame digitale toekomst.”
De AI-fabriek helpt Nederland vooruit op meerdere fronten:
• Digitale soevereiniteit: Vermindert de afhankelijkheid van buitenlandse platforms (VS en China).
• Banen en talent: Trekt hoogwaardig talent aan en creëert nieuwe werkgelegenheid.
• Verantwoorde AI: Ondersteunt Europese regelgeving op het gebied van ethiek, transparantie en data-eigenaarschap.
• Versneller voor MKB en onderwijs: Maakt toegang tot AI en rekenkracht laagdrempeliger.
De fabriek wordt gerealiseerd in Groningen, een bewuste keuze die ook bijdraagt aan regionale economische ontwikkeling en het versterken van het noordelijke innovatie-ecosysteem.