Nieuw onderzoek van de GSMA waarschuwt voor de financiële en operationele gevolgen van de voorgestelde Europese Cybersecurity Act voor telecomnetwerken. De studie is gebaseerd op gegevens van zeven grote Europese operatorgroepen, die samen een aanzienlijk deel van de Europese markt vertegenwoordigen.
De herziene Cybersecurity Act moet het weren van zogenoemde high-risk vendors (HRV’s) juridisch bindend maken. Het gaat daarbij om leveranciers die vanwege mogelijke veiligheids- en geopolitieke risico’s als hoog risico worden aangemerkt.
Volgens het onderzoek kan het verplicht verwijderen en vervangen van apparatuur van deze aangewezen leveranciers Europese telecomoperators naar schatting €30 tot €40 miljard kosten. In deze raming zijn afschrijvingen op bestaande apparatuur, verstoringen van dienstverlening en bredere gevolgen voor investeringen nog niet meegenomen.
Het voorstel verplicht operators om apparatuur van aangewezen HRV’s binnen drie jaar uit hun 5G-kernnetwerken en Radio Access Networks, oftewel RAN-netwerken, te verwijderen.
Het grootste deel van de kosten ligt naar verwachting bij mobiele netwerken. De GSMA raamt de vervangingskosten daar op €16 tot €22 miljard. Voor vaste netwerken gaat het om maximaal €5 miljard en voor transportnetwerken om €9 tot €12 miljard.
Het uitsluiten van leveranciers zoals Huawei en ZTE verkleint de keuze in de markt en kan leiden tot verdere concentratie. De GSMA verwacht hierdoor prijsstijgingen van circa 24 procent voor mobiele netwerkapparatuur, 19 procent voor vaste netwerken en 10 procent voor transportnetwerken.
Alleen al in de periode 2027–2030 kan dit leiden tot ongeveer €8,5 miljard aan aanvullende investeringskosten. Tot 2035 kan dat bedrag oplopen tot circa €24 miljard.
De hogere kosten en beperktere leverancierskeuze kunnen volgens het onderzoek de uitrol van onder meer 5G Standalone, glasvezel en toekomstige 6G-netwerken vertragen. Daarnaast wordt gewaarschuwd voor risico’s rond dienstverlening, netwerkweerbaarheid, energieverbruik en de verdere concentratie van de leveranciersmarkt.
De Europese telecomsector staat al voor een aanzienlijke investeringsopgave. Volgens de studie is circa €475 miljard nodig om hoogwaardige connectiviteit in Europa te realiseren, terwijl naar verwachting ongeveer €270 miljard beschikbaar komt. Extra vervangings- en investeringskosten kunnen deze kloof verder vergroten.
Het GSMA-onderzoek volgt op een eerdere Europese studie van KPMG, uitgevoerd in samenwerking met de China Chamber of Commerce to the EU. Daarin werd de bredere economische schade van vergelijkbare maatregelen voor de periode 2026–2030 geraamd op €367 tot €370 miljard.
Omdat Nederland hoog scoort op het gebied van digitalisering en energietransitie, kan de impact voor Nederland relatief groot zijn. De Cybersecurity Act kan bovendien op termijn ook gevolgen krijgen voor andere sectoren waarin digitale infrastructuur een cruciale rol speelt.
BTG blijft kritisch op een generieke aanwijzing van ondernemingen als high-risk vendor. Een dergelijke benadering is moeilijk uitvoerbaar en kan disproportionele gevolgen hebben voor continuïteit, concurrentie en investeringsruimte.
BTG ziet meer in gerichte maatregelen die aansluiten bij concrete risico’s van specifieke technologieën, netwerkonderdelen en gebruiksscenario’s. Een risicogestuurde aanpak kan de veiligheid van digitale infrastructuur versterken, zonder onnodig afbreuk te doen aan leveringszekerheid, marktwerking en innovatie.
Voor BTG staat daarbij voorop dat cybersecurity, netwerkweerbaarheid en strategische autonomie in samenhang moeten worden bezien. Europese regelgeving moet niet alleen bijdragen aan veiligheid, maar ook ruimte laten voor investeringen in toekomstige connectiviteit en technologische innovatie.