Let op! Internet Explorer wordt niet meer ondersteund. Hierdoor kan de website mogelijk niet goed functioneren, gebruik een alternatieve browser om optimaal gebruik te maken van deze website. Klik hier om een alternatieve browser te downloaden.

BTG biedt een netwerk voor uitwisseling van kennis en ervaring over Telecommunicatie en ICT. De branchevereniging focust via expertgroepen op de volgende thema’s:

Terug naar nieuws

Hoe één vrouw met lef Defensie digitaal in beweging bracht

Toen Sofie Berns begin dit jaar de BTG Award in ontvangst nam, stond ze even met haar mond vol tanden. “Ik had het niet verwacht”, vertelt ze lachend. “Ik was vooral overweldigd. En wat me het meest raakte, was dat een aantal collega’s zeiden: ‘We komen toch, we willen jou daar steunen.’ Dat was zó gaaf.”  Het moment betrof meer dan een persoonlijke mijlpaal: het was een erkenning van de technologische omwenteling die Berns helpt vormgeven binnen een van de meest traditionele organisaties van Nederland: het Ministerie van Defensie.

Berns’ loopbaan begon ver van kazernes en camouflagepakken. Na haar studie bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht startte ze bij adviesbureau Berenschot. “Ik merkte tijdens mijn eerste opdrachten al dat de digitale component dé gamechanger was in elk vraagstuk van de klant. Dat fascineerde me enorm.” Ze besloot zich verder te verdiepen in technologie en volgde een opleiding computerscience aan Harvard, waar ze leerde programmeren in verschillende (computer)talen. Bij Berenschot richtte ze vervolgens het team Digitale Innovatie op, in feite een startup binnen een grote organisatie, waar ze algoritmes verkocht aan klanten die gewend waren aan adviesrapporten. “We brachten technologie, overheid en bedrijfsleven samen om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Die driehoek (overheid, innovatie en impact) zit nog steeds in alles wat ik doe.”

Na een periode bij de gemeente Utrecht, waar ze de digitale aansturing van het onderhoud van de buitenruimte opnieuw uitvond, maakte Berns drie jaar geleden de overstap naar Defensie. “Het was niet gepland”, geeft ze toe. “Maar het voelde direct als een droombaan.”

Haar overstap naar Defensie werd mede ingegeven door een verlangen naar een cultuur waarin verantwoordelijkheid en eigenaarschap écht betekenis krijgen. “In eerdere functies merkte ik dat collega’s geen verantwoordelijkheid namen voor hun werk, dat frustreerde me. Bij Defensie ligt de lat hoog, dat past bij mij.”


Een afdeling die lef belichaamt


Vandaag de dag leidt ze een afdeling van tachtig specialisten (data scientists, engineers en DevOps-experts) die met Data Science en AI de krijgsmacht vooruit helpt. “Onze missie is helder: de krijgsmacht op voorsprong brengen door middel van data science en AI.”
De afdeling is jong, maar de impact groot. “We doen twee dingen. Enerzijds beheren we het Defensiebrede Data Science Platform, een open-source omgeving waarmee iedereen binnen Defensie direct aan de slag kan. En anderzijds ontwikkelen we toepassingen die zo kritisch zijn dat de markt ze niet voor ons kan maken. Toepassingen die onze militaire collega’s een voorsprong geven in het gevecht.”

Dat klinkt spannend, en dat is het ook. “We werken aan toepassingen die variëren van automatische doelherkenning tot analyses van satellietbanen en brandstofefficiëntie van schepen”, zegt ze.

Van experiment naar productie in vier maanden

 

Wat haar team onderscheidt, is snelheid. “We leveren vijf tot zeven toepassingen per vier maanden op, van experiment naar productie. En dat tempo houden we alleen vol door radicaal anders te werken.” Die werkwijze draait om lef en eigenaarschap, woorden die vaker voorkomen in haar verhaal. “Niks van de bestaande processen of compliance-afspraken past op data science en AI. Alles is bedacht vóórdat deze technologieën bestonden. Dus je moet continu de status quo uitdagen.”

Binnen Defensie duurde het vroeger anderhalf jaar voordat een algoritme operationeel mocht worden ingezet. “Dat duurt nu drie weken”, zegt ze trots. “Dat is het verschil dat lef maakt.” Maar lef alleen is niet genoeg. “Eigenaarschap betekent: geen excuses. Geen ‘de vergadering ging niet door’ of ‘de handtekening ontbreekt’. Als iets over vier maanden klaar moet zijn, dan is het klaar.

Van hiërarchie naar high speed

 

Het is een opvallende aanpak voor een organisatie die bekendstaat om haar hiërarchie. “In het begin was dat lastig”, geeft Berns toe. “Ik ben geen militair, ik ben jong en een vrouw op een leidinggevende positie. En ik kom binnen in een organisatie die dertig jaar lang in staal dacht: tanks, schepen, vliegtuigen, terwijl ik kom praten over data, AI en algoritmes.”

Toch lukt het haar om ruimte te creëren. “Doordat we doen wat we zeggen en leveren wat we beloven, groeit het vertrouwen. Militairen zien dat het verschil maakt.”
De oorlog in Oekraïne speelt daarin een duidelijke rol. “De hele organisatie ziet dat we daar lessen van kunnen leren. Hoe snel ze daar nieuwe toepassingen releasen, soms binnen twee weken, dat inspireert enorm.”

Benadrukken menselijk aspect

 

Ondanks de militaire context benadrukt Berns voortdurend het menselijke aspect. “Defensie is lange tijd op afstand van de maatschappij komen te staan. Alleen al om met bedrijven samen te werken, heb je ABDO-certificeringen en strenge screenings. Maar de wereld verandert. We hebben de samenleving nodig, en de samenleving heeft ons nodig.”

Een voorbeeld daarvan is het project dat Defensie toonde op Dutch Design Week in Eindhoven, waar haar team experimenteerde met manieren om burgers en creatieve denkers te betrekken bij technologische vraagstukken van Defensie. “Het potentieel in de samenleving is gigantisch”, zegt Berns. “Er zijn zoveel mensen die willen bijdragen aan onze veiligheid. Het is zonde om dat niet te benutten.”

Wendbaar samenwerken met de markt

 

Ook de samenwerking met het bedrijfsleven krijgt een nieuw gezicht. “Wij maken de dingen die de markt niet kan of niet mág maken”, legt Berns uit. “Maar om dat te doen, moeten we nichekennis toevoegen aan onze teams. Daarom werken we in korte cycli (telkens vier maanden) waarin we specifieke partijen aanhaken die op dat moment de meeste waarde kunnen leveren. Daarna wisselen we weer. Dat houdt ons wendbaar.”

Die aanpak vraagt om nauwe banden met kennisinstituten en startups. “We werken niet meer klassiek, met onderzoeksopdrachten van vijf jaar. Onze kennispartners zijn onderdeel van onze scrumteams. Elke vier maanden bepalen we samen wat we toevoegen. Zo blijf je continu innoveren.”

Van compliance naar vertrouwen

 

Wie denkt dat Berns’ aanpak vooral draait om snelheid en Tech, vergist zich. “Het is ook een oefening in vertrouwen”, zegt ze. “Want alles wat we doen moet voldoen aan wet- en regelgeving. Maar compliance is geen checklist meer, het is een continu proces. We vragen mensen om hun vaste overtuigingen los te laten, en dat is soms moeilijker dan nieuwe technologie invoeren. Ze glimlacht. “Mensen denken vaak: ‘Je hebt het tij mee, er is meer geld bij Defensie, dus het zal wel makkelijker zijn.’ Maar de veranderopgave is juist groter geworden. Je moet mensen meenemen in een totaal andere manier van denken.”

Diversiteit als kracht

Berns is inmiddels uitgegroeid tot een rolmodel. Niet alleen binnen Defensie, maar ook in de bredere techwereld. Als jonge vrouwelijke leider in een overwegend mannelijke omgeving wil ze anderen inspireren. “Ik denk dat de media-aandacht rondom de BTG Award daar echt bij helpt. Collega’s uit de hele organisatie (70.000 mensen) stuurden berichten. En ook buiten Defensie kreeg ik veel reacties, van vrouwen die zeiden: ‘Jij laat zien dat het kan.’

Maar ze relativeert ook: “Defensie is op dit moment juist enorm in trek bij nieuw talent, zeker binnen data en AI. We hoeven niet te vechten om mensen, maar wel om de juiste mindset.”
In haar team werken specialisten met uiteenlopende achtergronden, van dierenarts tot psycholoog, naast de hardcore AI-experts. “Ik kijk niet naar cv’s, maar naar DNA”, legt ze uit. “Ik zoek mensen met lef en eigenaarschap, die verantwoordelijkheid nemen. Kennis kun je bijleren, mentaliteit niet.”

 

Leiderschap in beweging

 

Leiderschap, zegt Berns, is in essentie het creëren van ruimte. “De ruimte die ik zelf kreeg, geef ik nu door. Mijn directeur heeft me altijd aangemoedigd om het grijze gebied op te zoeken, de status quo uit te dagen. Dat vertrouwen wil ik ook aan mijn mensen geven.”
Ze beschrijft haar afdeling als een bus met tachtig mensen. “Mijn taak is om de juiste mensen in die bus te krijgen, en ze op het juiste stoeltje te zetten. Maar het begint bij de juiste mensen in de bus: mensen met lef.” Dat klinkt idealistisch, maar het werkt. “Soms schrijven we onze eigen regels”, zegt ze, “omdat ze nog niet bestaan. En dat is precies wat Defensie nu nodig heeft: mensen die durven.”

Durf het anders te doen

 

Berns sluit af: “We kunnen heel veel dingen die jaren geleden ontstaan zijn voor waarheid aannemen, maar echte innovatie begint met de vraag: waarom doen we dit eigenlijk zo? En durven we het anders te doen? Dat klinkt misschien groot, maar het begint klein. Bij je eigen werk, je eigen keuzes. Dáár maak je het verschil.”

 

 

 

 

De BTG IT & Communicatietechnologie Manager Award 2025

Sofie Berns ontving de BTG IT & Communicatietechnologie Manager Award 2025 in juni tijdens een speciaal event op de SS Rotterdam. De jury roemde haar voortrekkersrol in de digitale transformatie binnen Defensie en haar vermogen om technologie en maatschappelijke impact met elkaar te verbinden; geheel in lijn met het BTG-jaarthema ‘Connecting Tech to Society’.

 

De vakjury had vooraf drie finalisten genomineerd  die kans maakten op deze prestigieuze onderscheiding voor visionair leiderschap in technologie en digitalisering:

 

 

Sofie Berns – Afdelingshoofd DATA, Ministerie van Defensie

Maarten van Haasteren – Head of IT & Data Operations, Royal Schiphol Group

Jeroen Hakkert – CIO en Hoofd ICT & Medische Technologie, Medisch Spectrum Twente

Tijdens het BTG Business Event op 12 juni presenteerden zij hun visie voor een jury en in een aparte pitch voor het publiek. In de avond werd Sofie Berns uitgeroepen tot winnaar van de BTG IT & Communicatietechnologie Manager Award 2025.

“Deze drie leiders laten zien wat er mogelijk is wanneer technologie met visie, lef en maatschappelijke verantwoordelijkheid wordt ingezet”, aldus Petra Claessen, voorzitter van BTG. “Hun verhalen zijn een bron van inspiratie voor iedereen die werkt aan de toekomst van onze digitale samenleving.”

De drie finalisten:

Sofie Berns, Ministerie van Defensie – Afdelingshoofd DATA

Sofie leidt met overtuiging de digitale transformatie binnen een van de meest complexe organisaties van Nederland. Onder haar regie ontwikkelt Defensie krachtige AI-oplossingen – zoals DefGPT en de Digitale Tolk – die de krijgsmacht slimmer, efficiënter én toekomstbestendig maken. Haar leiderschap is gedurfd, haar tempo hoog – en haar drive: technologische voorsprong realiseren met tastbare impact.

Maarten van Haasteren, Royal Schiphol Group – Head of IT & Data Operations

Maarten vernieuwt Schiphol met geavanceerde technologieën die reizigersstromen slimmer en veiliger maken. Met oplossingen zoals Flow Balancing en Security Timeslots wordt realtime data ingezet om drukte op de luchthaven actief te reguleren.

Jeroen Hakkert. Medisch Spectrum Twente – CIO & Hoofd ICT & Medische Technologie

Jeroen verbindt zorgsystemen én mensen. Zijn programma Versneld Verbinden maakt medische data toegankelijk tussen ziekenhuizen, huisartsen, apotheken en zorginstellingen. Dat versterkt de samenwerking, verhoogt de patiëntveiligheid en versnelt grensoverschrijdende zorg.

 

Digitale Transformatie Strategie (DTS) Defensie

Om een technologisch hoogwaardige vijand af te schrikken moet de gevechtskracht worden vergroot. Europa moet immers zelf de veiligheid en stabiliteit waarborgen. De nieuwe Digitale Transformatie Strategie (DTS), waarbij digitale technologie de hoofdrol speelt, moet dit bewerkstelligen. Deze werd in de zomer van 2025 gepresenteerd.

 De Digitale Transformatie Strategie richt zich op vijf samenhangende speerpunten:

  1. Communicatie & digitale samenwerking: veilig en zonder beperkingen kunnen communiceren met strategische partners op land, ter zee, in de lucht, bij cyber en in de ruimte.
  2. Digitaal fundament: Het betreft toegang bieden tot opslag- en rekenkracht in alle omstandigheden en het digitaliseren van processen defensiebreed. Dit is de basis om verder te innoveren.
  3. Data, AI en autonomie: Hiermee kan Defensie een geïntegreerd beeld opbouwen om datagedreven besluiten te nemen. Slimme algoritmes, gekoppeld en getraind met goede datasets, leiden tot betere inzichten.
  4. Elektromagnetisch spectrum, cyber en redundantie: Ze zijn bedoeld om digitale vermogens van de tegenstander te verstoren. Dit heeft steeds meer invloed op de gevechtskracht. Defensie investeert daarom in zogenoemde Endpoint Management Systemen om laptops, desktops en dergelijke te beschermen tegen cyber en te zorgen voor back-ups.
  5. Digitaal aanpassingsvermogen: Hier gaat het om het vermogen continu te zoeken naar manieren om huidige en nieuwe technologie om te zetten in gevechtskracht. Dit is cruciaal. Daarbij vormen goed geïntegreerde IT en data een steeds krachtiger wapensysteem.

 

Gerelateerd nieuws