Het kabinet maakt 185 miljoen euro vrij voor de aanschaf van een nieuwe nationale supercomputer. De huidige nationale supercomputer Snellius is dringend aan vervanging toe. Met de investering wil Nederland zijn positie op het gebied van onderzoek, wetenschap en digitale innovatie versterken.
Bij de aanschaf van de nieuwe supercomputer wordt bij voorkeur gekozen voor een Europese leverancier. Daarmee wil het kabinet bijdragen aan de versterking van de digitale autonomie van Nederland en Europa.
NWO en SURF spelen een belangrijke rol bij de aanschaf en uitvoering van de opvolger van Snellius. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar digitale autonomie, cyberveiligheid, kennisveiligheid en energie-efficiëntie. Ook gaan beide organisaties extra middelen reserveren om supercomputingfaciliteiten structureel te kunnen blijven ondersteunen.
De investering maakt onderdeel uit van een bredere impuls voor onderzoek en wetenschap. Het kabinet trekt hiervoor structureel 428 miljoen euro extra uit. Daarmee worden eerdere bezuinigingen op onderzoek teruggedraaid.
Een deel van de middelen gaat naar cofinanciering van Europese partnerschappen, waaronder programma’s voor de ontwikkeling en inzet van supercomputers. Hiervoor wordt 47 miljoen euro beschikbaar gesteld. Dit moet ervoor zorgen dat Nederlandse kennisinstellingen en bedrijven toegang houden tot Europese onderzoeksdata via de European Open Science Cloud en tot supercomputingcapaciteit via EuroHPC.
Ook komt er extra geld beschikbaar om universiteiten meer focus te laten aanbrengen in hun onderzoek. Universiteiten kunnen zich bijvoorbeeld verder specialiseren op thema’s als digitalisering, kunstmatige intelligentie, biotechnologie, veiligheid of weerbaarheid.
Voor deze versterking van onderzoeksprofielen trekt het kabinet 132 miljoen euro per jaar uit. Daarnaast komt er jaarlijks 80 miljoen euro extra beschikbaar om wetenschappers beter te ondersteunen bij het verkrijgen van Europese onderzoekssubsidies.
Naast investeringen in onderzoek en infrastructuur is er extra aandacht voor veiligheid. Onderwijsinstellingen ontvangen de komende jaren in totaal 80 miljoen euro om hun kennisveiligheid en cyberweerbaarheid te versterken.
Dat is volgens het kabinet noodzakelijk omdat Nederlandse kennisinstellingen en wetenschappers steeds vaker doelwit zijn van digitale aanvalscampagnes. Daarbij proberen statelijke actoren hoogwaardige kennis en technologie te bemachtigen. Ook via reguliere academische samenwerkingen kan gevoelige kennis in verkeerde handen terechtkomen.
Met de investering in een nieuwe supercomputer zet Nederland een belangrijke stap in de versterking van zijn digitale onderzoeksinfrastructuur. Supercomputers zijn essentieel voor complexe berekeningen, data-analyse, kunstmatige intelligentie, klimaatonderzoek, medische wetenschap en technologische innovatie.
De nieuwe nationale supercomputer moet ervoor zorgen dat onderzoekers, instellingen en bedrijven ook in de toekomst kunnen beschikken over de rekenkracht die nodig is om internationaal mee te blijven doen.