De Nederlandse Digitale Dienst (NDD) gaat nog deze zomer van start. De nieuwe dienst krijgt niet alleen een regierol binnen de digitalisering van de overheid, maar gaat ook zelf met technisch personeel aan de slag. Daarmee kiest het kabinet nadrukkelijk voor een combinatie van centrale sturing en praktische uitvoering.
De oprichting van de NDD is vastgelegd in het coalitieakkoord. De dienst moet compact en deskundig worden en voldoende doorzettingsmacht krijgen om versnippering binnen de overheids-IT terug te dringen.
De NDS-Raad adviseerde eerder om van de NDD geen centrale ‘super-bouwclub’ te maken. De nadruk zou volgens de Raad moeten liggen op regie, het opschalen van overheidsbrede bouwstenen en het toepassen van gezamenlijke standaarden. Het kabinet neemt die hoofdlijn over, maar voegt daar nadrukkelijk een uitvoerende rol aan toe.
De Nederlandse Digitale Dienst begint deze zomer langs drie concrete lijnen:
Uitgangspunt is volgens het kabinet een duidelijke ‘makers- en doe-mentaliteit’. Eigen IT’ers van de NDD gaan samen met andere overheidsorganisaties werken aan concrete oplossingen die meerwaarde moeten opleveren voor burgers en ondernemers.
Naast de uitvoerende rol krijgt de NDD een belangrijke positie bij architectuur- en portfoliosturing. Ook moet de dienst de toepassing en adoptie van overheidsbrede voorzieningen ondersteunen en de marktvraag bundelen.
Dat laatste is van belang om de afhankelijkheid van individuele leveranciers te verkleinen. Bij de bundeling van de vraag komt daarom ook aandacht voor exitmogelijkheden en leveranciersonafhankelijkheid. De verantwoordelijkheid voor de afbouw van verouderde systemen blijft in beginsel bij de afzonderlijke overheidsorganisaties liggen. De NDD gaat wel samen met deze organisaties zoeken naar werkbare oplossingen.
Om snel te kunnen beginnen, maakt de NDD gebruik van bestaande tijdelijke financiering en capaciteit van organisatieonderdelen die nu nog onder de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vallen.
De ervaringen uit deze eerste fase worden gebruikt voor de verdere inrichting van de dienst. Volgend jaar volgt formele besluitvorming over de definitieve taken, het mandaat en de structurele financiering.
Voor BTG is de combinatie van centrale regie, technische expertise en praktische uitvoering een belangrijke stap. Overheidsdigitalisering vraagt niet alleen om afspraken en standaarden, maar ook om mensen die deze daadwerkelijk kunnen toepassen en opschalen.
De gekozen aanpak sluit aan bij de bredere behoefte aan meer samenhang, minder versnippering en sterkere digitale autonomie binnen de overheid. Doorslaggevend wordt of de NDD voldoende mandaat, capaciteit en samenwerking met bestaande publieke IT-organisaties krijgt om daadwerkelijk doorbraken te realiseren.