De Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) opent vandaag officieel het Casimir Instituut, haar nieuwe onderzoeksinstituut voor toekomstige chips en hightechsystemen.Met deze stap versterkt de TU/e haar ambitie om dé toonaangevende chipuniversiteit van Europa te worden en draagt ze tegelijkertijd bij aan de technologische soevereiniteit van het continent. Het Casimir Instituut verenigt drie bestaande TU/e-eenheden: het Hendrik Casimir Instituut Eindhoven, het High Tech Systems Center en het Future Chips Flagship, tot één sterke nieuwe entiteit.
De universiteit lanceerde het instituut tijdens het Future of Chips Event op dinsdag 30 september, met hoogwaardigheidsbekleders als minister Vincent Karremans (Economische Zaken), de Eindhovense burgemeester Jeroen Dijsselbloem, vertegenwoordigers van de Europese Commissie en bedrijven ASML, NXP en TSMC.
Het onderzoeksinstituut brengt meer dan 700 wetenschappers samen die zich richten op halfgeleiders, quantumtechnologie, fotonica, geavanceerde materialen, hightechsystemen en fundamenteel onderzoek. “Deze geïntegreerde aanpak is uniek”, aldus rector magnificus Silvia Lenaerts van de TU/e. “Het stelt onderzoekers uit verschillende disciplines in staat om sneller met elkaar in contact te komen, inzichten gemakkelijker te delen en effectiever samen te werken over vakgebieden heen. Zo kunnen we de vertaling van kennis naar economische en maatschappelijke impact versnellen.”
De TU/e verricht al meer dan vijftig jaar baanbrekend onderzoek naar chips. Met het Casimir Instituut bouwt de universiteit haar sleutelpositie in het Brainport-ecosysteem verder uit en versterkt ze haar rol als internationaal koploper in chiponderzoek en -ontwikkeling.
De TU/e ontwikkelt onder meer een nieuw laboratorium en cleanroomfaciliteit ter waarde van 200 miljoen euro, mede dankzij ASML, en werkt samen met TNO aan een pilotfabriek voor fotonische chips op de High Tech Campus. De universiteit speelt ook een rol in diverse pilots en initiatieven die voortvloeien uit de Chipwet van de Europese Commissie uit 2023, zoals het ChipNL Competence Center en het Europese Chip Design Platform .
De TU/e behoort ook tot de wereldtop in onderzoek naar nieuwe materialen voor chips. Grote bedrijven zoals Intel, TSMC, ASM en ASML werken samen met de universiteit om gebruik te maken van haar unieke expertise. In de cleanrooms werken onderzoekers aan lagen van slechts enkele atomen dik en aan veelbelovende nieuwe materialen voor chips, zoals zogenaamde 2D-materialen, die op termijn traditioneel silicium kunnen vervangen.
Deze initiatieven en projecten worden centraal gecoördineerd of ondersteund door het Casimir Instituut, waar onderzoekers van bestaande afdelingen en diensten, evenals externe partners, samenkomen. “Ons doel is helder”, zegt Bart Smolders , wetenschappelijk directeur van het Casimir Instituut. “We willen dé plek zijn waar de toekomst van chips en hightechsystemen wordt vormgegeven voor Nederland, voor Europa en zelfs voor de wereld.”
Het instituut besteedt daarnaast veel aandacht aan mens en milieu. Het energieverbruik van IT-infrastructuur (zoals AI) groeit snel. De TU/e zoekt daarom naar manieren om deze groei beheersbaar en duurzaam te maken. Voorbeelden hiervan zijn energiezuinige chips en zelfherstellende materialen die langer meegaan, grondstoffen besparen en afval verminderen. De universiteit richt zich ook op oplossingen die persoonlijke en gevoelige gegevens aan de rand van het netwerk verwerken, waardoor praktische toepassingen mogelijk zijn zonder afhankelijk te zijn van externe datacenters.
Het instituut is vernoemd naar natuurkundige Hendrik Casimir (1909-2000), een van de grondleggers van de Nederlandse chip- en hightechindustrie. Als wetenschapper en bestuurder speelde Casimir een sleutelrol in de ontwikkeling van de fundamentele natuurkunde en bij de oprichting van Philips NatLab in Eindhoven. Met deze naam eert de TU/e Casimirs nalatenschap en onderstreept dat samenwerking tussen wetenschap en industrie de sleutel is tot technologische vooruitgang.