Verslag BTG Themabijeenkomst “Je leven in 5G” – 19 februari 2019

Op 19 februari werd een interessante themabijeenkomst gehouden die BTG had georganiseerd in samenwerking met partner TNO. Allereerst werd iedereen welkom geheten door BTG-voorzitter Eric Reij, die TNO bedankte voor het faciliteren van de middag. Hierna werd het woord  gegeven aan Berry Fetjens, directeur Markt van TNO ICT die aangaf dat er bij de onderzoekstak van TNO op deze locatie ongeveer 700 mensen werken waarvan ca. 70 zich specifiek bezighouden met ICT (mobiele) infrastructuur.  5G is voor deze tak van TNO een belangrijk onderzoeksobject. Eildert van Dijken was namens BTG middagvoorzitter.

TNO

De eerste inhoudelijke spreker van de middag was Adrian Pais van TNO en hij gaf een overview van 5G en de belangrijkste zaken voor bedrijven. Hij benadrukte dat vooral Network Slicing voor bedrijven een belangrijke optie is. Hiermee kunnen dedicated netwerken voor “verticals” gecreëerd worden in 5G. Hij noemde o.a. automotive, scheepvaart, fabrieken als voorbeelden voor het creëren van specifieke netwerken. LTE  blijft nog vele jaren essentieel voor 5G deployment. Pas in 3GPP rel 16 zitten meer interessante features voor ondernemingen. Dit zijn met name low latency, grote betrouwbaarheid en massale connection of devices in 5G. Hij introduceerde een nieuwe term: de softwarerization, anders gezegd alles wordt in hoge mate gevirtualiseerd en vele functies worden in software ondergebracht. Hierdoor kunnen heel snel nieuwe netwerken worden gecreëerd, maar kunnen deze ook toegesneden worden voor specifieke doelgroepen met hun eigen netwerk parameters. Doordat er ook spectrum specifiek voor bedrijven komt, ontstaan er zogenaamde micro operators. Deze opereren in een gebouw of complex voor meerdere gebruikers en mogelijk ook voor MNO’s in een neutral host concept. Hij zag 3 belangrijke toepassings scenario’s, het vertrouwde MNO model, een lokaal model waarbij spectrum van de MNO wordt gebruikt en een lokaal model met eigen spectrum waarbij er geen samenwerking is met een MNO. Adrian haalde een recent rapport van McKinsey aan waarbij er wereldwijd 46 CTO’s van operators zijn bevraagd over de toepassing en planning van 5G. Het beeld was dat meer dan 90% een veel grotere toepassing zag van network sharing vanwege de hoge kosten en meer dan 60 procent had als grootste probleem het creëren van een sluitende business case voor 5G .

ACM
Vervolgens kwam ACM ( Autoriteit Consument en Markt) aan bod met een duopresentatie door Onno Mantel en Dennis Brouwer. ACM is opgericht als onafhankelijk toezichthouder om de belangen van bedrijven en consumenten te beschermen. Er wordt gekeken naar mededingingsaspecten van vele markten waaronder de telecommarkt. Er dient voldoende concurrentie in een markt te zijn anders wordt de consument het slachtoffer. ACM ziet als belangrijkste ontwikkeling van 5G meer bits door het netwerk (capaciteit), internet of things en een ultra reliable en low latency netwerk. Dit laatste biedt mogelijkheden voor specifieke netwerken voor verticals. Een belangrijke vraag die ACM wil beantwoorden is wat de verdienmodellen zijn in 5G? Er moeten zeer substantiële investeringen gedaan worden en de vraag is wat voor impact dit zal hebben op de waardeketen in het algemeen en van de mobiele operator in het bijzonder. Wat is de impact van netwerk slices, eigen spectrum, system integrators en mogelijk nieuwe spelers. ACM zal alles goed in de gaten houden. Gezien de grote, benodigde investeringen in 5G studeert ACM op de vraag hoe ver het delen van passieve en actieve infrastructuur kan gaan zonder een nieuwe monopolist te creëren. De Europese regulator BEREC heeft hierover een aantal interessante studies uitgebracht. Ook het onderwerp netneutraliteit heeft de volle aandacht, want juist met 5G ontstaan mogelijkheden om verschillende soorten netwerken te creëren die onderling afwijkende, technische eigenschappen (QOS) hebben,  toegesneden op de doelgroep. Service differentiatie is juist een van de ontwerpcriteria van 5G. Dennis Brouwer nodigde alle aanwezigen uit om op 18 maart aanwezig te zijn op de sessie bij ACM om te brainstormen over mogelijkheden. In ronde tafel sessies kunnen daar meningen geventileerd worden.

5G proeftuin Groningen
Peter Rake van het project 5Groningen was de volgende spreker. Het project 5Groningen beschikt over een substantieel budget, dat ter beschikking is gesteld door de Economic Board Groningen. Dit budget is bedoeld om de economische activiteit te bevorderen, op welke wijze dan ook, in de door aardbevingen getroffen gebieden. Zo hebben er in dit gebied 9000 mensen geen snel internet en iedereen die minder dan 30 mb heeft, kan aanvraag doen voor snel internet. Dat wordt dan met subsidie aangelegd. Een ander project is hierbij de 5G proeftuin die gerealiseerd is met een groot aantal partners op het terrein van de Universiteit Groningen en de Hanzehogeschool. In een wervelend betoog vertelde Peter enthousiast over de diverse 5G proeven zoals drones die over aardappelvelden vliegen en zeer nauwkeurig de gezondheidssituatie van de aardappel in kaart brengen (smart potato), een proef met een ambulance die tijdens het rijden een hoge kwaliteit videobeeld streamt naar een specialist in het ziekenhuis en een zelfrijdend minibusje dat bewaakt wordt met 5G connectie. Kijk hier voor de video van deze projecten. Men heeft meer dan 20 verschillende projecten op 5G gebied en tracht bij elk project een business case te definiëren. Ook voor de partners is dit interessant want men kan hierbij kennis opdoen voor toepassingen van 5G. Tot slot nodigde hij iedereen uit om naar Groningen te komen en Petra Claessen, directeur BTG/TGG, nam dit aanbod ter plekke aan. BTG organiseert in 2019 een bedrijfsbezoek aan Groningen. Kijk voor alle informatie op www.5Groningen.nl

Philips Healthcare
Ewout Brandsma van Philips gaf een presentatie met de titel “Wat betekent 5G voor healthcare?” Philips heeft een nauwkeurige analyse gemaakt van de toepassingsmogelijkheden in de zorg van nieuwe 5G technieken. Het exact kunnen volgen van patiënten door precieze locatiebepaling, het versturen van hoge definitie beelden en het verbinden van massale hoeveelheden (medische) sensoren op een veilige manier met het netwerk waren de belangrijkste ingrediënten van zijn zeer interessante betoog. Low power toepassingen in sensoren in combinatie met network slicing voor specifieke klinische toepassingen in een ziekenhuis zijn interessant. Het mag natuurlijk niet gebeuren dat door de belasting van het Netflixen van patiënten de hartbewakings functie, die over hetzelfde netwerk loopt, negatief beïnvloed wordt. Uitstekende coverage is van groot belang en ook bij stroomuitval moeten de systemen door blijven werken. Ewout gaf aan dat het voor Philips nog niet goed duidelijk is welke features in welke release van 5G beschikbaar komen. Overigens is Philips ook zelf actief in de 3GPP standaardisatie bodies door het aandragen van cases uit de medische sector. Men onderscheid 5 belangrijke stadia in de integrale zorg die met 5G ingevuld zouden moeten worden: measure, het meten van de medische parameters van een patiënt, act, het handelen naar aanleiding van de meetgegevens, talk, de mogelijkheid met de patiënt te kunnen praten, locate, het vaststellen van de exacte locatie van de patiënt en als laatste connect, het verbinden van alle data aan elkaar.

Er werd een use case gegeven van acute hartstilstand wat elke dag meerdere malen  optreedt en waarbij binnen 6 minuten er gehandeld moet worden. In Nederland zijn er 170.000 mensen die met een AED kunnen omgaan, maar de AED locaties zijn niet snel bekend. Als we in staat zijn deze mensen naar de AED en patiënt te brengen kunnen we per jaar wel 3000 levens redden. Vragen die hierbij een rol spelen zijn, kan ik de AED via een drone naar de patiënt brengen? Een andere vraag was hoe we ervoor kunnen zorgen dat de muren van het ziekenhuis virtueel verdwijnen? Hoe krijg ik de beste experts bij elkaar? Hoe kunnen we iemand op afstand stabiliseren en door middel van een ultrasound onderzoek snel vaststellen welke kwetsuur iemand heeft?  Kortom de presentatie was een aaneenschakeling van zeer interessante voorbeelden waarbij er zeker wel enkele zullen zijn die een goede business case voor 5G kunnen maken.

Tot slot werden alle sprekers naar voren gehaald en konden vragen gesteld worden aan alle sprekers. Hierbij kwamen zaken als benodigde glasvezel uitrol van 5G, neutral host concepten en met name de rol van ACM in de veilingvoorwaarden aan de orde. Bij de borrel was er volgens nog een levendige discussie over de verschillende onderwerpen. Kortom een zeer geslaagde BTG middag.

BTG: Verbinding, verbreding en verdieping

Branchevereniging ICT en Telecommunicatie Grootgebruikers (BTG) behartigt de belangen van Nederlandse bedrijven en instellingen door kennis over te dragen en ervaringen uit te wisselen o.a. tijdens events

BTG in beeld en geluid

Expertsessies

  • Geen evenementen
  • Magazine

    BTG in Business - Voorjaar 2022
    Lees de laatste editie

    Meld je aan voor onze nieuwsbrief!

    Op de hoogte blijven van evenementen en het laatste nieuws? Schrijf je dan nu in voor onze nieuwsbrief.
    • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.